Hai mươi năm khôi
phục hệ sinh thái rừng
ngập mặn Cần giờ
Công trình khoa
học Khôi phục và
phát triển bền
vững hệ sinh thái
rừng ngập mặn Cần Giờ
(RNMCG) do nhóm các nhà
khoa học: TS Lê Văn Khôi, KS Nguyễn Đình C
ương, KS
Nguyễn Minh Hải, KS Lê
Thị Liên, TS Viên Ngọc
Nam, KS Nguyễn Đ
ình Quý,
CN Lê Văn Sinh, CN Đoàn
Văn Thu, ThS Lê Đức Tuấn
thực hiện, đã được trao giải
thưởng cao quý - Giải
thưởng Hồ Chí Minh về
khoa học và công nghệ năm
2005. Công trình được tiến
hành từ tháng 5.1978 đến
bán nhật triều với hệ thống
sông rạch chằng chịt, chia cắt
thành nhiều đảo nhỏ. Dân cư
Cần Giờ thưa th
ớt, với khoảng
63.000 người, sống chủ yếu
bằng nghề đánh bắt và nuôi
trồng thủy sản. Bối cảnh khôi phục
RNMCG
Từ hàng ngàn năm xưa,
RNMCG được che phủ dày
trên diện tích hơn 40.000 ha.
Các lo
ại cây rừng chịu mặn, lợ
có chiều cao trung bình trên
20 m, đường kính 25-
40 cm là
nguồn cung cấp chất đốt và g
ỗ
gia dụng quan trọng cho th
ành
phố Sài Gòn xưa kia. Các loại
chim, thú rừng quý hiếm, các
loài cua biển, tôm cá, nghêu
sò nước lợ khá dồi dào, cung
ứng hầu hết cho các tỉnh miền
rừng, đất trở nên hoang trống,
cằn cỗi, sông rạch bị xói mòn
nghiêm trọng, nhiều vùng đã
trở thành sa mạc mặn.
Sau ngày đất nước hoàn toàn
giải phóng, các nhà sinh thái
học người Mỹ như Pleifer,
Wasting sau khi xem tận mắt
khu Rừng Sác bị tàn phá đã
phát biểu: phải cần khoảng
100 năm để khôi phục hệ sinh
thái Cần Giờ. Nếu đúng như
vậy thì việc khôi phục
RNMCG sẽ hết sức khó khăn,
phức tạp và kéo dài nhiều
năm.
Trước tình hình này, Thành
ủy
và UBND TPHCM đã quyết
định phải khôi phục ngay
RNMCG trong thời gian ngắn
nhất, với chất lượng tốt nhất
theo hướng: khôi phục lại hệ
sinh thái RNMCG v
ới các loại
cây, con vốn có trước đây,
phù hợp với yêu cầu sinh thái
của chúng, rừng được phục
6.000 tấn giống từ C
à Mau, xa
trên 500 km, nhưng yêu cầu
phải bảo quản tốt, vận chuyển
nhanh (không quá 10 ngày) và
phải đưa ngay đến nơi trồng.
Với sự quyết tâm và sáng tạo,
sau hơn 20 năm phấn đấu liên
tục (1978-1998) thành phố đã
trồng và khoanh nuôi tái sinh
tự nhiên được trên 30.000 ha
rừng. RNMCG đã được phủ
xanh, bảo vệ tốt và phát triển
đa dạng sinh học bền vững. Những thành quả của công
trình
Khôi ph
ục màu xanh RNMCG
RNMCG được khôi phục
nhanh, trên diện tích lớn và là
kết quả tổng hợp của việc ứng
dụng các giải pháp sáng tạo v
à
khoa học trong tổ chức thi
công, cũng như quản lý công
cốc; quần xã chà là - ráng -
lức - dừa lá. Khu hệ động vật
không xương sống, thủy sinh -
70 loài; khu hệ cá - 137 loài;
khu hệ lưỡng thê bò sát - 9
loài; khu hệ chim - 130 loài;
khu hệ thú - 19 loài. Các khu
hệ động vật rừng ngập mặn
ngày càng sinh sôi, phát triển
đa dạng, góp phần nâng cao
giá trị kinh tế và môi trường
của rừng ngập mặn. Hiệu quả kinh tế - xã hội
Tổng mức đầu tư đ
ể khôi phục
hệ sinh thái RNMCG sau 20
năm bao gồm chi phí trồng,
chăm sóc và bảo vệ chiếm
khoảng: 10 triệu đồng/ha x
30.064 ha = 300,64 tỷ đồng.
Tổng giá trị kinh tế của hệ
sinh thái r
ừng (bao gồm giá trị
sử dụng trực tiếp, giá trị sử
dụng gián tiếp) được tính ra
Giá trị khoa học và công
nghệ
Giá trị rõ rệt nhất là cải thiện
môi trường sinh thái cảnh
quan cho TPHCM đang ngày
càng xuống cấp trầm trọng.
RNMCG đã trở thành lá phổi
xanh quý giá của thành phố: l
à
một nhà máy kh
ổng lồ hấp thụ
khí cacbonic và cung c
ấp oxy,
được gió mùa Đông Nam từ
biển Đông đưa vào nội thành.
RNMCG n
ằm ở phía Nam các
khu công nghiệp trọng điểm
như Bình Dương, Biên Hòa,
Long Thành và nhất là
TPHCM. Cho nên, nó còn là
khu lọc nước thải quan trọng -
hàng năm có trên 587.000 m3
nước thải được đưa xuống (số
liệu năm 2001).
Giá trị đa dạng sinh học bền
hồi sau chiến tranh đã không
khỏi ngạc nhiên và phát biểu:
RNMCG ngày nay không chỉ
là tài sản của nhân dân Việt
Nam mà đã trở thành tài sản
của nhân loại trong mạng lưới
các Khu d
ự trữ sinh quyển của
thế giới. Đó không chỉ là ni
ềm
tự hào, mà còn là trách nhiệm
của TPHCM, của mỗi người
dân phải tiếp tục xây dựng,
phát triển hệ sinh thái
RNMCG ngày càng đa dạng,
bền vững, phong phú và tươi
đẹp hơn.