Tràn dịch màng phổi thanh tơ
(Kỳ 2)
3.2. Tràn dịch do ung thư:
- Lâm sàng: thường gặp ở lứa tuổi ³ 50. Khởi phát từ từ. Ho khan hoặc ho
ra máu, khó thở, nhưng mức độ khó thở không tương ứng với mức độ tràn dịch.
Sốt hoặc không sốt. Toàn thân suy sụp: hạch thượng đòn, ngón tay dùi trống, hội
chứng cận u, hội trứng trung thất. Tiến triển nặng dần.
- Cận lâm sàng: Phản ứng Mantoux ( - ) tính , tốc độ lắng máu tăng cao
+ Xquang: thường là tràn dịch màng phổi mức độ nhiều ( hội chứng tối
mờ nửa lồng ngực ). Nhưng cũng có thể thấy tràn dịch màng phổi khu trú, hoặc có
thể thấy đi kèm với hình ảnh tràn dịch màng phổi là khối u tròn, hạch trung thất,
xẹp phổi hoặc hình ảnh thả bóng khắp 2 phổi.
+ Chụp cắt lớp vi tính giúp chẩn đoán sớm ung thư phổi khi mà trên
phim thường qui không thấy.
+ Dịch màng phổi thường là dịch máu, huyết thanh máu hoặc là dịch
thanh tơ sau chuyển dần thành dịch huyết thanh máu, với đặc điểm là tái tạo
nhanh, tồn tại lâu. Protein > 30g / lít, Glucose tăng > 0,6g / lít, Glucose DMP /
huyết thanh > 0,8, Bilirubin DMP / huyết thanh > 1. Công thức tế bào đa dạng, N
có thể tăng. Tế bào ung thư trong dịch màng phổi dương tính đạt 45%-60%.
+ Sinh thiết màng phổi xét nghiệm mô bệnh dương tính ³ 75% có giá trị
quyết định chẩn đoán nguyên nhân. Soi màng phổi sinh thiết chẩn đoán xác định ³
95%.
+ Xét nghiệm mô bệnh hoặc tế bào ở hạch ngoại vi có thể giúp chẩn
đoán nguyên nhân.
+ Xét nghiệm tìm các dấu ấn của ung thư: CEA (Carcino Embryonic
Antigen ). a - Fotoprotein. CA 125
3.3. Tràn dịch do vi khuẩn:
- Lâm sàng: khởi phát cấp tính, có hội chững nhiễm khuẩn: sốt bạch cầu
tăng, N tăng, tốc độ máu lắng tăng.
Xquang: thường là hình ảnh tràn dịch màng phổi nói chung, nhưng càng có
ý nghĩa chẩn đoán nếu thấy hình ảnh tổn thương nhu mô phổi kèm theo ( viêm
trong 6 tuần đầu.
- Dùng Corticoid sớm trong 6 tuần đầu: uống Prednisolon 5mg với
liều 30mg - 40 mg / ngày, giảm dần liều.
- Tập thở sớm khi hết dịch màng phổi, để chống dầy dính màng phổi.
- Theo dõi Xquang trong 1 - 3 năm đầu.
4.2. Tràn dịch màng phổi do ung thư.
- Dù là nguyên phát hay thứ phát, cũng không có khả năng điều trị khỏi.
Cho nên đối với tràn dịch màng phổi ung thư chủ yếu là điều trị triệu chứng.
- Chọc tháo dịch màng phổi kết hợp gây dính màng phổi sau khi hút tháo
dịch
hoặc sau soi màng phổi gây dính.
- Gây dính màng phổi bằng huyền dịch của bột Talc, hoặc dd Tetraxilin.
4.3. Tràn dịch màng phổi do nhiễm khuẩn:
Hút tháo dịch kết hợp điều trị kháng sinh toàn thân.