Soạn giáo án trên máy tính
Th viÖn SKKN cña Quang HiÖu />MỘT SỐ KINH NGHIỆM SOẠN GIÁO ÁN
TRÊN MÁY VI TÍNH & GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
M ÔN NGỮ VĂN
PHẦN THỨ NHẤT
ĐẶT VẤN ĐỀ
I.Lí do chọn đề tài:
1.Cơ sở lí luận:
Trong nhà trường, tất cả các môn học đều có tầm quan trọng nhằm giáo
dục toàn diện cho học sinh, nhưng môn Ngữ văn là môn giáo dục nhân bản khá
quan trọng, bởi lẽ “ Văn học là nhân học”, nó có tác động mạnh trong việc hình
thành nhân cách thế giới quan khoa học và giúp phát triển tư duy cho học sinh.
Không chỉ ở nước ta mà hầu hết các nước trên thế giới, vấn đề chất lượng dạy
và học văn ngày càng trở thành mối quan tâm của các nhà sư phạm. Tuy nhiên
do nhiều nguyên nhân khác nhau, mà đặc biệt là do phương pháp giảng dạy
truyền thống (thầy đọc,- thuyết giảng - học sinh nghe - ghi và học thuộc lòng),
cho nên việc giảng dạy văn học nói riêng và các bộ môn khoa học xã hội khác
nói chung chưa khơi gợi được hứng thú và vai trò chủ thể, tích cực, chủ động
của học sinh, dẫn đến hậu quả khá nghiêm trong là hiện nay hầu hết các em rất
ngại học môn ngữ văn mà chỉ học chiếu lệ, miễn sao có đủ cột điểm là được.
Xuất phát từ thực trạng trên, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học Ngữ
văn đáp ứng sự phát triển con người toàn diện được đặt ra như một yêu cầu tất
yếu mà mấy năm nay toàn ngành Giáo dục đã quyết tâm làm sao cho hiệu quả.
Việc soạn giáo án trên máy vi tính & giáo án điện tử được khuyến khích
sử dụng, và đó cũng là một bước tiến trong quá trình đổi mới phương pháp. Với
giáo án soạn trên máy vi tính và giáo án điện tử việc dạy học nêu vấn đề -
phương pháp giáo dục tích cực hiện nay - trở thành thuận lợi hơn và phát huy tối
đa những ưu điểm của phương pháp này. Mặt khác trong thời đại khoa học kỹ
thuật phát triển như hiện nay, việc ứng dụng những thành tựu công nghệ thông
tin vào giảng dạy trở thành một xu hướng phổ biến trên thế giới và đã chứng tỏ
những ưu thế nhất định của nó trong việc khơi gợi hứng thú học tập cho học

chép lại giáo án của những năm trước, và ngày càng rút bớt cho ngắn gọn hơn,
và việc soạn giáo án của giáo viên lúc này chỉ là việc “ y sao” chủ yếu để đối
phó với việc kiểm tra của chuyên môn, của nhà trường. Do phải chép lại như
vậy, nên phần lớn là xem nhẹ việc soạn giảng, có khi đợi đến kiểm tra mới cắm
cúi chép đêm, chép ngày cho đủ số lượng.
PHẦN THỨ HAI
I.Đặc điểm tình hình:
Dạy học là dạy cho học sinh tự học. Muốn được như vậy, trước tiên phải
tạo cho học sinh một hứng thú học tập. Ngày nay các em đã rất quen với máy
tính trong các giờ tin học ở trường, các giờ lên mạng Internet ở nhà, ở các tụ
điểm kinh doanh mạng…
Hiện nay tin học đã được xem là một môn học chính thức trong nhà
trường phổ thông. Tin học cũng là một môn thi của những kì thi chọn học sinh
giỏi các cấp, nhiều trường đã trang bị được phòng máy tính phục vụ cho công
việc học tập của học sinh, rất nhiều em ham thích môn học mới này, điều đó cho
thấy tin học ngày càng trở nên phổ biến, hơn nữa việc trang bị cho mình một
máy vi tính không còn là chuyện quá xa vời đối với giáo viên có tâm huyết.
SKKN - Vũ Ngọc Linh - THCS Hùng Thắng - 08 - 09
2
Soạn giáo án trên máy tính
Việc soạn giáo án trên máy tính, giáo án điện tử đã được các cấp lãnh đạo
chuyên môn khuyến khích vì những ưu điểm của nó đem lại.
II. Phương pháp tiến hành:
1. Với giáo án trên máy tính:
Trước hết người giáo viên phải soạn một bộ giáo án chuẩn theo sự chỉ đạo
chung của Tổ Phổ thông Phòng Giáo Dục (viết tay) nghĩa là như xưa nay các
thầy cô vẫn làm, sau đó nhập vào máy tính ( bằng nhiều chương trình khác
nhau) và in ra để dùng, hằng năm, nếu có chỉnh sửa gì ở trang nào, phần nào, thì
chỉ việc chỉnh sửa ở phần đó, trang đó mà thôi ( nhớ lưu lại trên máy và cả trên
Đề Bài Dạy.

chính xác.
Nếu có điều kiện hơn, chúng ta sử dụng phần mền “chương trình Soạn
giáo án & Đề thi trắc nghiệm” phiên bản 2.0 của Trung tâm Tin học nhà trường,
đây là công cụ tiện ích tuyệt vời không thể thiếu cho các nhà giáo, có thể quý
thầy cô đang vội với công việc hay chưa quen sử dụng máy vi tính, nhưng với
chương trình này, quý thầy cô chỉ cần vài động tác nhấp chuột và nhập nội dung
( không cần phải cân lề, định dạng văn bản) là có ngay giáo án để in ra giấy. Với
đề thi trắc nghiệm cũng thế, các thầy cô sẽ có ngay không những một đề, một
bài kiểm tra mà có đến bốn đề, bốn bài kiểm tra và có bốn đáp án khác nhau
(hoàn toàn không trùng lặp, và tuyệt đối chính xác)
a. Yêu cầu phần cứng: Chương trình chạy trên môi trường 32 bit, Win
Me, Win 2000, Win XP, Win 2003, Win Vista…
- Để tối ưu tốc độ cần có bộ xử lý 586/100Mhz hoặc cao hơn càng tốt.
- Bộ nhớ tối thiểu 16 Mb trở lên.
- Chế độ màn hình High Color 16 bit màu trở lên, độ phân giải 800 x 600
hoặc 1024 x 768 ( small font).
- Bộ CD-Rom tốc độ 2 trở lên.
- Dung lượng đĩa cứng trống từ 30 Mb trở lên.
b. Cài đặt, chạy chương trình, cách tạo giáo án và đề kiểm tra.
Trước khi cài đặt, đóng tất cả chương trình ứng dụng, kể cả thanh công cụ
của Microsoft Office, vietware. Với chức năng tự động autorun khi người sử
dụng đặt đĩa vào ổ đĩa chương trình sẽ tự động cài đặt vào máy.Trường hợp hệ
thống thông báo lỗi hoặc không tự động cài đặt được thì ta nên:
- Chọn menu Start / Run - Nhập tên ổ đĩa CD vào và gỏ setup\setup( ví dụ:
d:\ setup\install.exe) > Enter.
Sau khi cài đặt, chương trình tạo nhóm, biểu tượng soạn GA & DT, ta kích
chuột vào biểu tượng đó để chạy chương trình.
- Cách tạo giáo án: Trên menu Hồ sơ, kích chuột vào Tạo mới chọn giáo
án - nhập đầy đủ nội dung ( không cần định dạng) – kích chuột vào nút Hoàn tất
là ta có ngay một giáo án, lúc này ta có thể hiệu chỉnh, sửa nội dung hoặc chèn

- Bước 1: Khởi động chương trình PowerPoint, khi mở chương trình này
ta sẽ có một file hiện hành. Một file gồm nhiều Slide ( khung hình)
- Khi nhấp chữ file trên menu Bar, ta sẽ có các lệnh liên quan đến file.
- Ví dụ: File – New (mở một file mới).
- Bước 2: Tạo khung hình mẫu:
- Khi mở chương trình PowerPoint, ta đã có sẳn một Slide mẫu, trong đó
có:
- Một khung nhỏ A (Click to add title).
- Một khung nhỏ B (Click to add Subtitle)
- Muốn chọn một khung hình khác ta nhấp vào chữ Format và chọn Silde
Layout, (Format - Silde Layout)
- Chọn cỡ giấy, chiều giấy, Fond chữ.
- Bước 3: Tạo nền bằng nền mẫu: Silde Layout
SKKN - Vũ Ngọc Linh - THCS Hùng Thắng - 08 - 09
5
Soạn giáo án trên máy tính
- Nếu muốn tạo một nền bằng nền mẫu cho khung hình ta nhấp vào
Format và chọn Silde Design, màn hình sẽ hiện ra Hộp Design Templates.
Format > Silde Design > Design Templates
Lưu ý: Nếu ta chưa nhấp mouse vào Silde mà ta đã tạo nền mẫu, thì nền
mẫu này mặc nhiên xuất hiện trong toàn bộ các Silde của tập tin giáo án
điện tử ( nghĩa là sau này mỗi khi tạo Silde mới, thì đã có nền mẫu này).
- Bước 4: Tạo nền bằng màu - Kiểu nền -Hình ảnh ( Format - Backgound)
Muốn tạo một nền bằng hình mẫu, kiểu nền hoặc hình ảnh cho Silde, ta
nhấp vào Format và chọn Backgound, màn hình sẽ hiện ra hộp Backgound
Format > Backgound > Hộp Backgound
Lưu ý: Nếu ta chưa nhấp mouse vào Silde mà ta đã tạo nền mẫu, thì nền
mẫu này mặc nhiên xuất hiện trong toàn bộ các Silde của tập tin giáo án
điện tử ( nghĩa là sau này mỗi khi tạo Silde mới, thì đã có nền mẫu này).
- Bư ớ c 5: Tạo hiệu ứng nền – SLIDE TRANSITION

và Hàm Ý (tt)
Ngày soạn:
Ngày dạy:
GV: NGUYỄN HỮU TẠO
Tìm hiểu bài:
I. Điều kiện sử dụng hàm ý:
1.HS đọc Ví dụ 1 (SGK)
2. Nhận xét:
Hàm ý: C1:Sau bữa ăn này con không
được ăn ở nhà với thầy mẹ và em nữa.
Mẹ đã bán con.
C2:Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghị ở
thôn Đoài.
Hỏi: - Hàm ý trong câu nào rõ
hơn?
Vì sao chị Dậu phải nói rõ
như vậy?
- Chi tiết nào cho thấy cái Tý
đã hiểu hàm ý của mẹ?
Sự “ giãy nảy và những câu nói
trong tiếng khóc: U bán con thật
đấy ư?” chứng tỏ cái Tý đã hiểu ý
mẹ.
Như vậy cả 2 câu nói của chị Dậu
đều có sử dụng hàm ý. Chị đã ý
thức đưa hàm ý vào trong câu nói
của mình.
Soạn giáo án trên máy tính
- Nếu muốn thu giọng nói, bài hát ta nhấp vào Silde Show và chọn Record
Narration, màn hình sẽ hiện ra hộp thoại Record Narration.

những điều kiện nào?
HS rút ra phần Ghi nhớ. (Đọc
ghi nhớ)
Để sử dụng hàm ý cần có 2
điều kiện:
Người nói ( người viết) có ý
thức đưa hàm ý vào câu nói.
Người nghe ( người đọc) có
năng lực giải đoán hàm ý
Học sinh làm tiếp bài tập 5:
GV gọi HS lên bảng thực
hành.
Cũng cố:
Nêu các điều kiện sử dụng hàm ý?
Tìm 1 ví dụ thực tế trong cuộc
sống để chứng minh người nói đã
đưa hàm ý vào lời nói - người nghe
hiểu được hàm ý
Nhận xét chung:
Về nội dung bài học và những
ví dụ đã phân tích.
Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc phần Nghĩa
tường minh và hàm ý,
cách sử dụng.
- Chuẩn bị tốt bài Ôn tập
thơ để làm tốt bài kiểm
tra.
B. Luyện tập:
HS độc lập làm các bài tập 1 ,2 bài

không chỉ giúp giáo viên đảm bảo, nhấn mạnh được những nội dung cơ bản,
trọng tâm bằng màu sắc, cỡ chữ, hình ảnh, âm thanh mà còn là một hình thức
trực quan sinh động, mới mẻ phù hợp với tâm lý và sở thích của học sinh bậc
THCS.
Tóm lại, ưu thế lớn nhất của giáo án vi tính, giáo án điện tử là có thể sử
dụng đa đạng và chủ động các phương tiện trực quan hổ trợ cho bài học. Muốn
phát huy hết ưu thế này, người giáo viên phải bỏ nhiều công sức, tiền bạc và cả
thời gian để tìm kiếm tài liệu, chuẩn bị giáo án một cách công phu hơn rất nhiều
so với việc soạn thông thường. Nhưng bù lại đem đến cho học sinh hứng thú
trong học tập, hiểu bài nhanh, và ham thích học nhất là bộ môn ngữ văn.
Khó khăn là hiện nay, không phải trường nào cũng đã trang bị đầy đủ
máy vi tính, đèn chiếu, phòng Lab…, và mặt bằng về trình độ vi tính của giáo
viên chúng ta (nhất là giáo viên các môn khoa học xã hội) chỉ ở mức độ trung
bình nên việc thiết kế một giáo án điện tử cũng là một thử thách không nhỏ.
Tuy vậy, nếu chịu khó đầu tư cho một năm học thật kĩ càng, thì các năm
tiếp theo sẽ trở nên vô cùng nhẹ nhàng. Có thể chúng ta chuẩn bị trước từ trong
hè, khi bước vào năm học có để sử dụng.(Tham khảo trước bảng dự kiến phân
công chuyên môn năm học mới)
IV. Nguyên nhân thành công:
Trước hết người giáo viên phải thật sự yêu nghề, sống với nghề, tận tuỵ
với công việc, và phải thường xuyên học tập, tự nâng cao trình độ về mọi mặt,
nhất là khả năng sư phạm, cách ứng xử tình huống, trình độ vi tính, ngoại ngữ,
để làm gương cho học sinh noi theo, và tạo cho các tiết lên lớp của mình có kết
quả cao nhất.
Tôi nghĩ rằng: “trong những năm học tiếp theo, việc sử dụng giáo án vi
tính và giáo án điện tử là một xu thế tất yếu, nếu chúng ta không muốn mình là
người lạc hậu so với thời đại phát triển hiện nay.”
Tìm cách để học, đọc và ghi nhớ mọi thông tin liên quan đến nghề nghiệp,
nhất là việc áp dụng công nghệ thông tin vào nhà trường.
SKKN - Vũ Ngọc Linh - THCS Hùng Thắng - 08 - 09

ngành Giáo dục khuyến khích việc soạn giáo án trên máy tính và giáo án điện
tử. Việc đầu tiên là các thầy cô nên sắm cho mình một máy vi tính, một USP,
các loại khác (máy in, đèn chiếu silde, máy ảnh, máy Scanner…) có thể nhờ nhà
trường hoặc các điểm dịch vụ giúp đỡ.
Kiến nghị: Về cơ sở vật chất, mong rằng nhà trường sớm trang bị đầy đủ
máy tính, đèn chiếu silde, máy Scanner, máy in LaserJet, đầu DVD… giúp giáo
viên có điều kiện sử dụng.
Tạo mọi điều kiện thuận lợi, và khuyến khích mọi giáo viên trong trường
sử dụng giáo án trên máy, và giáo án điện tử.
Các cấp lãnh đạo chuyên môn hằng năm nên tổ chức cuộc thi soạn giáo án
trên máy tính và giáo án điện tử để phong trào ngày càng phát triển vá có chất
lượng cao.
SKKN - Vũ Ngọc Linh - THCS Hùng Thắng - 08 - 09
10
Soạn giáo án trên máy tính
Ngành Giáo dục nên có những chương trình soạn giáo án điện tử dễ sử
dụng để phổ biến đến tay giáo viên, và tiến tới sử dụng đại trà, vì đây là một vấn
đề có tính thời sự trong ngành ta.
KẾT LUẬN:
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ nhoi mà bản thân tôi đã thu nhặt
được trong thời gian qua, tuy chỉ là bước đầu vừa làm vừa học, có những thao
tác quên, tôi đã vừa cầm sách hướng dẫn vừa làm theo, hoặc gọi điện thoại cho
đồng nghiệp nhờ hướng dẫn. Nhưng tôi mạnh dạn chia sẻ với các thầy cô, để
những ai có nhu cầu thì chúng ta cùng giúp nhau tiến bộ trong nghề nghiệp của
mình. Qua đây tôi muốn khẳng định những ưu thế của giáo án vi tính và giáo án
điện tử xem đó như một xu thế tất yếu của thời đại công nghệ thông tin.
Do Thời gian chưa nhiều, tìm hiểu còn hạn hẹp nên những vấn đề trình
bày trên đây còn hạn chế và không tránh khỏi những sai sót, rất mong có sự góp
ý trao đổi thêm của mọi người.
Đối với một số thầy cô giáo khác, có thể đây là điều đã biết, rất mong có