1
Khoa học và nghệ thuật lãnh đạo công ty
Tác giả:Donald Clark

Các nhà lãnh đạo kinh doanh giỏi không tự dưng sinh ra. Nếu có ước mơ và
khát vọng, bạn có thể có cơ hội trở thành một nhà lãnh đạo giỏi. Thực tế đã
chứng minh rằng, phần lớn những ông chủ doanh nghiệp thành công nhất
hiện nay đều gây dựng năng lực lãnh đạo của mình thông qua sự phấn đấu
nỗ lực không ngừng củ
a bản thân cũng như việc trau dồi kiến thức và kinh
nghiệm lãnh đạo.

Nghệ thuật và khoa học lãnh đạo (Leadership
) là một đề tài bổ ích, thiết thực
dành cho các nhà quản lý, các giám đốc công ty, các trưởng bộ phận, phòng
ban và bất kỳ ai đang khao khát một ngày nào đó mình sẽ đứng trong hàng
ngũ của những người lãnh đạo doanh nghiệp.

PHẦN 1:

Khái niệm năng lực lãnh đạo

Không ai sinh ra đã có sẵn trong mình những tố chất lãnh đạo bẩm sinh. Để
trở thành một nhà lãnh đạo giỏi, bạn cần phải có ý chí, có nỗ lực quy
ết tâm,
có tích luỹ kinh nghiệm, biết không ngừng trau dồi kiến thức và học hỏi để
hoàn thiện mình. Những hướng dẫn sau đây sẽ phần nào giúp bạn vượt qua
được quy trình này.

Để quản lý và truyền cảm hứng cho nhân viên của bạn làm việc trong một
môi trường có năng suất cao nhất, bạn cần PHẢI THỂ HIỆN, PHẢI BIẾT


- Một vài đặc điểm tính cách cá nhân có thể dẫn chúng ta đến vai trò lãnh
đạo một cách tự nhiên. Đây là Thuyết Tính Cách (Trait Theory).

- Một sự kiện quan trọng hay tình huống khủng hoảng có thể khiến một cá
nhân phải vượt lên chính mình, nhờ đó hình thành nên các phẩm chất lãnh
đạo khác thường từ một con người bình thường. Đây là Thuyết Sự Kiện
Lớn (Great Events Theory).

- Mọi người đều có thể trở thành nhà lãnh đạo, nếu muốn. Bất cứ ai trong
chúng ta đều có thể học hỏi các kỹ năng lãnh đạo. Đây là Thuyế
t Lãnh đạo
chuyển biến (Transformational Leadership
Theory). Thuyết này được
chấp nhận rộng rãi tại nhiều nơi trên thế giới, và bài viết này cũng dựa trên
quan điểm đó.

Khi một cá nhân trong công ty đang quyết định xem liệu mình có tôn trọng
bạn như một nhà lãnh đạo thực thụ hay không, cá nhân đó sẽ không nghĩ về
đặc điểm của bạn, đúng hơn là, người đó sẽ chỉ quan sát bạn đang làm cái gì
để qua đó có thể
biết thực sự bạn là ai. Cá nhân đó sẽ sử dụng những quan
sát của mình để nhận định xem bạn có đúng là một nhà lãnh đạo có uy tín và
đáng tin cậy hay chỉ là một cá nhân lạm dụng quyền lực nhằm thăng tiến và
thu lợi cho bản thân. Những nhà lãnh đạo vị kỷ sẽ không thể hoạt động có
hiệu quả vì nhân viên của họ sẽ chỉ lo làm sao vừa ý sếp, chứ sẽ không toàn
tâm toàn ý v
ới sếp. Ta vẫn thấy có những người như vậy thành đạt trong
nhiều lĩnh vực, bởi vì họ đã tạo ra được ấn tượng tốt với cấp trên trong khi
cấp dưới của họ sẽ phải chịu thiệt thòi.


• Khả năng giao tiếp hiệu quả của các nhà lãnh đạo trong ba lĩnh vực quan
trọng sau đây cũng là chìa khoá
để có được lòng tin và sự tín nhiệm của các
nhân viên:

1. Giúp đỡ các nhân viên hiểu được chiến lược kinh doanh tổng thể của công
ty.

2. Giúp đỡ các nhân viên hiểu được họ cần cống hiến như thế nào để góp
phần thực hiện các mục tiêu kinh doanh chiến lược của công ty

3. Chia sẻ thông tin với các nhân viên về việc công ty đang hoạt động như
thế nào - cũng như việc bộ phận chủ quả
n của nhân viên đó đang hoạt động
như thế nào - trong việc thực thi các mục tiêu kinh doanh chủ chốt.

Nói tóm lại, bạn phải là một người đáng tín cậy và bạn phải có khả năng
4
truyền đạt viễn cảnh về tương lai của công ty cho mọi người biết. Phần tiếp
theo, “Các nguyên tắc của năng lực lãnh đạo”, sẽ bàn bạc cụ thể hơn về vấn
đề này. Các nguyên tắc của năng lực lãnh đạo:

Để có khả năng thể hiện, hiểu biết và thực hiện năng lực lãnh đạo
(leadership), bạn hãy tuân thủ 11 nguyên tắc lãnh đạo sau:

1/ Hãy hi

lãnh đạo giỏi cần thấu hiểu bản chất con người và tầm quan trọng của việc
chân thành quan tâm đến nhân viên của mình.

5
7/ Hãy tuyền tải thông tin đầy đủ cho nhân viên của bạn: Bạn phải biết cách
giao tiếp và hỗ trợ nhân viên chủ động trong việc liên lạc và cung cấp thông
tin cho các nhà lãnh đạo. Việc giao tiếp này không chỉ đơn thuần giữa nhân
viên với người phụ trách mà còn giữa nhân viên với các nhà quản lý cấp cao
hơn hay với những nhân vật chủ chốt khác trong công ty.

8/ Phát triển ý thức tinh thần trách nhiệm của các nhân viên: Điều này giúp
phát triển các tính cách tốt củ
a nhân viên và sẽ giúp họ gánh vác tốt hơn
trách nhiệm trong công việc của mình.

9/ Đảm bảo rằng các nhiệm vụ khi giao phó đã được hiểu, được giám sát và
được hoàn thành: Giao tiếp là yếu tố then chốt để thực thi trách nhiệm này.

10/ Tạo ra một tập thể gắn kết thực thụ: Mặc dù nhiều nhà lãnh đạo tìm cách
gọi công ty, các bộ phận, phòng ban, … của mình là những tập thể đoàn kết,
nhưng thực ra đ
ó vẫn chưa phải là một đội ngũ tập thể thực thụ, mà chỉ đơn
thuần là một nhóm người làm chung một công việc mà thôi. Nhà lãnh đạo
giỏi phải biết cách tạo ra một tập thể thực thụ.

11/ Hãy sử dụng một cách toàn diện mọi năng lực của công ty bạn: Bằng
việc đẩy mạnh tinh thần tập thể, bạn sẽ có thể tận dụ
ng toàn bộ năng lực của
công ty, của các phòng ban, bộ phận và nhân viên.


Một cá nhân thiếu động cơ làm việc sẽ đòi hỏi ở nhà lãnh đạo có một
phương pháp tiếp cận khác so với một cá nhân có động cơ làm việc lớn.
Điều quan trọng là bạn cần hiểu nhân viên của mình! Điểm khởi đầu quan
trọng là phải có sự hiểu biết sâu sắc về bản chất con người, chẳng hạn như
về các nhu cầu, tình cảm và động cơ. Bạn cần phải hiểu rõ các yếu tố tạo nên
tính cách nhân viên của mình: THỂ HIỆN - HIỂU BIẾT và THỰC HIỆN.

2. Nhà lãnh đạo (Leader)

Bạn cần nhìn nhậ
n và hiểu một cách trung thực bạn là ai, bạn biết những gì
và bạn có thể làm những gì. Đồng thời, bạn cần biết rằng chính các nhân
viên chứ không phải các nhà lãnh đạo cấp trên sẽ là người quyết định xem
bạn có thực sự là một nhà lãnh đạo thành công hay không. Nếu các nhân
viên không tin tưởng hay thiếu lòng tin với nhà lãnh đạo của mình, họ sẽ dễ
cảm thấy chán nản. Để thành công, bạn cần phải thuyết phục đượ
c các nhân
viên, chứ không phải bản thân bạn hay cấp trên của bạn, rằng bạn xứng đáng
để các nhân viên toàn tâm toàn ý nghe theo mình.

3. Sự giao tiếp (Communication)

Bạn sẽ lãnh đạo thông qua việc giao tiếp hai chiều mà chủ yếu không phải
bằng lời nói. Ví dụ, khi muốn “làm gương” để mọi người noi theo, bạn sẽ
phải chứng tỏ cho họ thấy rằng bạn sẽ không yêu cầu họ làm những gì mà
bản thân bạ
n không muốn làm. Việc bạn chuyển tải đến họ những thông điệp
gì và như thế nào đóng một vài trò quan trọng trong mối quan hệ với họ. Nó
có thể giúp bạn xây dựng mối quan hệ tốt với mọi người xung quanh, tuy
nhiên, nó cũng có thể huỷ hoại những gì bạn đã dày công vun đắp trong các

nhiệm cá nhân.

THỂ HIỆN bạn là một người chuyên nghiệp với những tính cách cá nhân
tốt. Ví dụ: Thật thà, có năng lực, chính trực, gắn bó, ngay thẳng, can đảm,
thẳng thắn, có đầu óc.

BIẾT bốn nhân tố chính của năng lực lãnh đạo – nhân viên, nhà lãnh đạo,
khả
năng giao tiếp và hoàn cảnh.

BIẾT bản thân bạn. Ví dụ: điểm mạnh và điểm yếu trong tính cách của bạn,
kiến thức và các kỹ năng của bạn.

BIẾT bản chất con người. Ví dụ: nhu cầu, tình cảm của nhân viên và cách
nhân viên phản ứng với áp lực (xì-trét) như thế nào.

8
BIẾT công việc của bạn. Ví dụ: hãy chứng minh cho các nhân viên thấy bạn
rất thông thạo công việc và hoàn toàn có thể hướng dẫn người khác thực
hiện nhiệm vụ của họ.

BIẾT công ty của bạn. Ví dụ: phải gặp ai khi cần sự giúp đỡ, văn hoá và bầu
không khí trong công ty, ai là người lãnh đạo không chính thức.

THỰC HIỆN việc đưa ra các định hướng. Ví dụ: đặt ra mục tiêu, tháo gỡ
vướ
ng mắc, ra quyết định, lập kế hoạch.

THỰC HIỆN các công việc triển khai. Ví dụ: giao tiếp, điều phối, hỗ trợ
nhân viên và đánh giá.

9
hàng, nhà đầu tư, nhà cung cấp và cộng đồng xung quanh. Những giá trị này
sẽ xác định cung cách tiến hành các hoạt động kinh doanh.

Các quan điểm sẽ xác định rõ những sản phẩm hay dịch vụ mà công ty đưa
ra, cũng như các phương pháp và quy trình tiến hành hoạt động kinh doanh.

Những mục tiêu, giá trị và quan điểm này tạo ra “phong cách riêng” của
công ty hay sự nhìn nhận về công ty qua quan sát bởi những người bên ngoài
cũng như các nhân viên trong nội bộ công ty. Đặc tr
ưng riêng này sẽ xác
định các vai trò, mối quan hệ, phần thưởng và các nghi thức diễn ra trong
nội bộ công ty.

Chức vụ và mối quan hệ

Chức vụ là các vị trí được xác định bởi một tập hợp những mong đợi về
cung cách hành xử của một người giữ một cương vị nào đó. Mỗi chức vụ có
một loạt các nhiệm vụ và trách nhiệm có thể hoặc không thể
được mô tả một
cách rõ ràng. Chức vụ có một ảnh hưởng lớn đến hành vi trong công việc vì
nhiều lý do, chẳng hạn mức lương được trả gắn với mức độ đóng góp cho
công việc, hay uy thế đi cùng với vị trí công tác, hoặc cảm nhận về sự hoàn
thành hay thách thức trong công việc.

Các mối quan hệ được xác định bởi các nhiệm vụ của một chức vụ nhất
đị
nh. Trong khi một vài nhiệm vụ có thể được thực hiện một cách đơn lẻ thì
phần lớn các nhiệm vụ khác được thực hiện trong những mối quan hệ với
mọi người xung quanh. Các nhiệm vụ sẽ xác định người nắm giữ chức vụ

Bầu không khí thể hiện sự cảm nhận của mọi người trong công ty, những tri
giác cá nhân và cộng đồng và thái độ của các thành viên trong tổ chức.
Trong khi văn hoá công ty thể hiện một bản chất có gốc rễ sâu xa của công
ty và là kết qu
ả hình thành lâu dài của các hệ thống, quy tắc, truyền thống và
tập quán (chính thức và không chính thức), thì bầu không khí công ty là
những hiện tượng ngắn hạn được tạo ra bởi công tác lãnh đạo hiện hành.
Bầu không khí thể hiện lòng tin về “cảm nhận công ty” của các nhân viên.
Những tri giác cá nhân của “cảm nhận công ty” này nảy sinh từ những gì
mọi người thấy và tin vào các hoạt động mà lãnh đạo đang thực hiện trong
công ty. Những hoạt động đ
ó ảnh hưởng đến các động cơ và sự thoả mãn
của các cá nhân và tập thể, chẳng hạn như:

• Các nhà lãnh đạo có nêu ra một cách rõ ràng các ưu tiêu và mục tiêu của
công ty không? Họ mong đợi gì ở các nhân viên?

• Công ty có hệ thống đánh giá năng lực làm việc, thưởng công và kỷ luật
không?

• Các nhà lãnh đạo có là người xứng đáng không?

• Các nhà lãnh đạo có quyền đưa ra quyết định không?

• Chuyện gì sẽ xảy ra nếu nhân viên mắc lỗ
i?

Bầu không khí về tổ chức công ty (Organizational climate) có mối liên hệ
trực tiếp với năng lực lãnh đạo và phong cách quản lý của các nhà lãnh đạo,
nó dựa trên các giá trị, các đặc trưng, các kỹ năng, hoạt động cũng như