CÁC LOẠI RỐI LOẠN KHÍ SẮC
(Kỳ 3)
III. XÉT NGHIỆM
- Các xét nghiệm cơ bản.
- X quang sọ não.
- Điện não đồ, lưu huyết não.
- Trắc nghiệm tâm lý: Test Beck, Hamilton.
- Các XN khác nếu cần.
IV. CHẨN ĐOÁN VÀ TIÊN LƯỢNG
+ Nguyên tắc:
- Tăng hoạt động và thay đổi khí sắc phải xuất hiện ít nhất nhiều ngày liên
tục (1 tuần).
- Biểu hiện mức độ dai dẳng.
- Có trở ngại đáng kể đối với công việc hay hoạt động xã hội.
- Không tiếp tục được công việc kèm theo tính tự cao và lạc quan.
- Có hoang tưởng tự cao, hoang tưởng bị hại ghi mã F30.2.
+ Phân biệt:
- Hưng cảm nhẹ khác F34 các rối loạn khí sắc (cảm xúc) dai dẳng gồm: khí
sắc chu kỳ (F34.0):
. Không có stress.
. Ở lứa tuổi trẻ 15-20 tuổi.
- Tăng hoạt động (kèm theo sút cân) cần phân biệt với rối loạn tâm thần
trong cường giáp trạng. Với chán ăn tâm thần (thanh niên) với trầm cảm kích động
ở tuổi trung niên.
- Nếu có ý tưởng ám ảnh, với ám ảnh nghi thức F42.
- Nếu có hoang tưởng mở rộng và kích động dữ dội làm mờ đi rối loạn cảm
xúc khác, với tâm thần phân liệt.
- Rối loạn phân liệt cảm xúc (hoang tưởng và rối loạn cảm xúc xuất hiện
nổi bật, đồng thời).
+ Tiên lượng:
- Điều trị tốt - tiến triển ổn định trở lại bình thường.

- Có dấu hiệu hưng cảm phải giảm hoặc ngừng thuốc.
- Nếu có ý tưởng tự sát nên dùng ECT + thuốc chống trầm cảm.
- Giải thích cho bệnh nhân không sợ nghiện thuốc. Thuốc không có tác
dụng ngay (2-3 tuần thuốc mới có tác dụng).
- Giải thích khi có tác dụng phụ.
- Giấc ngủ và ngon miệng hồi phục đầu tiên rồi đến hồi phục năng lực, cuối
cùng thoải mái.
- Nên chọn một loại thuốc 3 vòng.
- Nếu đã ở liều tối đa 4 - 6 tuần chưa cải thiện thì thêm Lithium 2 - 3 tuần
nữa.
- Duy trì thuốc tối thiểu trong sáu tháng - sau đó giảm liều dần.
- Liệu pháp ECT nếu thuốc không cải thiện.
- Liệu pháp tâm lý:
Tâm lý ngắn hạn.
- Nhận thức, liệu pháp hành vi - liệu pháp gia đình.
- Liệu pháp gây mất ngủ - ánh sáng.
- Liệu pháp phân tâm.
- Dùng chống trầm cảm thế hệ mới.
. Prozac 20-60 mg/ngày.
. Stablon 12,5mg x 3 viên/ngày.
. Zoloft - Sertraline 50mg - liều duy nhất trong ngày 50-200 mg.
VI. PHÒNG BỆNH
- Lithium.
- Carbamazepine.
- Môi trường xã hội lành mạnh tránh stress - căng thẳng.