Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em
Ngày 20/11/1989, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua
Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Việt Nam là nước thứ
hai trên thế giới và nước đầu tiên ở châu Á phê chuẩn
Công ước vào ngày 20/2/1990.
1. Công ước là văn bản pháp luật
Công ước là một văn bản pháp luật quốc tế nhằm bảo vệ trẻ em mà tất cả mọi người cần thực
hiện. Khi một quốc gia ký và phê chuẩn Công ước về quyền trẻ em thì chính phủ của quốc gia đó
phải tuân thủ điều ước quốc tế đó để đạt được một số các tiêu chuẩn cơ bản nhất định cho trẻ
em.
2. Ai là trẻ em và người chưa thành niên?
Trẻ em là tất cả những người dưới 16 tuổi theo Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của
Việt Nam. Người chưa thành niên là những người dưới 18 tuổi.
Các em có quyền được sống, trưởng thành, phát triển mạnh khoẻ và hạnh phúc, trong tình
thương yêu của cha mẹ, gia đình và cộng đồng.
3. Không phân biệt đối xử đối với trẻ em
Nguyên tắc cơ bản là mọi trẻ em phải được hưởng quyền của mình dù là gái hay trai, giàu hay
nghèo, khoẻ mạnh hay ốm đau, khuyết tật, đa số hay thiểu số, theo tôn giáo hay không tôn
giáo…
4. Quyền được có họ tên và quốc tịch
Trẻ em có quyền có họ tên và có quốc tịch ngay từ khi ra đời.
5. Quyền được bảo vệ và chăm sóc
Vì chưa đạt đến sự trưởng thành về mặt thể chất và trí tuệ, trẻ em cần phải được bảo vệ và
chăm sóc đặc biệt, trước cũng như sau khi ra đời.
Các bậc cha mẹ là những người chịu trách nhiệm chính trong việc nuôi nấng và giáo dục con cái
của mình, cung cấp cho các em cơm ăn áo mặc. Khi làm việc vắng nhà, chúng ta cần phải lo thu
xếp sao cho trẻ em luôn được người lớn có trách nhiệm trông nom, hoặc đưa các em đến nhà
trẻ, trường học để các em được an toàn và chăm sóc tốt.
6. Quyền không bị cách ly khỏi cha mẹ
Trong trường hợp trẻ sống riêng với cha hoặc mẹ của mình, các em có quyền gặp gỡ với người
cha hay người mẹ mà các em không được sống chung. Nếu vì một lý do nào đó mà một trong
Trong tất cả mọi quyết định có ảnh hưởng đến trẻ em được đưa ra trong gia đình, trường học,
toà án, bệnh viện hay tại bất kỳ một cơ quan nào khác, người lớn cần lắng nghe ý kiến của trẻ
em và làm những điều tốt nhất cho các em.
15. Quyền được bảo vệ chống lại sự ngược đãi
Không ai được phép làm tổn hại đến trẻ em. Nghĩa vụ của chúng ta là tôn trọng và bảo vệ các
em. Không ai được ngược đãi trẻ em trai và gái về mặt thể chất, bằng ngôn ngữ hoặc tình cảm,
kể cả cha, mẹ, thầy cô giáo hay những người chăm sóc trẻ.
Ai xâm hại về thể chất và tinh thần, làm tổn thương hoặc gây thương tích cho một bé trai hay gái
là người phạm tội.
16. Quyền được bảo vệ chống lại sự lạm dụng tình dục
Các bậc cha mẹ có nghĩa vụ bảo vệ con cái của mình tránh mọi nguy cơ bị xâm hại tình dục dưới
mọi hình thức khác nhau (từ những lời nói bóng gió, những cái vuốt ve mơn trớn, tiếp xúc bằng
tay đến những sự phô diễn xấu xa và hành vi cưỡng dâm).
Không một ai, kể cả cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, anh em, họ hàng, thầy cô giáo, hàng xóm, hay
những người xa lạ với gia đình, có thể lạm dụng và xâm hại trẻ em về mặt tình dục.
Lạm dụng tình dục trẻ em là một tội ác. Nếu cha mẹ hay những người có trách nhiệm chăm sóc
các em nhận thấy những điều đó mà không báo cho các nhà chức trách thì bị coi là kẻ đồng
phạm.
17. Quyền được nhận làm con nuôi
Trẻ em vì một nguyên nhân nào đó không có cha mẹ, đều có quyền có một gia đình và được
nhận làm con nuôi dưới hình thức hợp pháp. Cấm mọi hành vi mua bán trẻ em. Hãy nhớ rằng
buôn bán trẻ em là một tội ác.
18. Quyền được nhận sự chăm sóc đặc biệt
Những trẻ em không thể nhìn, không thể nghe, phải dùng xe đẩy, nạng hay máy móc hỗ trợ;
chậm phát triển hay có bệnh về mặt tinh thần, đều có quyền được mọi người yêu quý, chăm sóc,
tôn trọng, được phục hồi chức năng và tạo điều kiện để làm việc bởi vì các em có giá trị cho
chính bản thân mình, tuỳ theo khả năng sẵn có của các em.
Các bậc cha mẹ cần phải tìm kiếm và nhận sự trợ giúp cũng như các thông tin cần thiết.
19. Quyền được bảo vệ chống lại sự bóc lột
Cấm lợi dụng trẻ em, buộc các em đi làm ăn xin, hoặc làm việc vì lợi ích riêng của người lớn.