CHƯƠNG VI: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
CHỦ ĐỀ 1: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Bài1: Chiếu một tia sáng từ nước vào thủy tinh,chiết suất của nước là n
1
=4/3,của thủy tinh là n
2
=1,5.Tính:
a. Chiết suất của thủy tinh đối với nước
b. Góc khúc xạ khi góc tới là i
1
=30
0
,i
2
=45
0
ĐS: a. n
21
=9/8 ; b.r
1
=26
0
;r
2
=39
0
Bài2:Một tia sáng đi từ không khí vào một chất có chất có chiết suất n=
2

dưới góc tới i=45
0

=60
0

Bài7:Một cái thước được cắm thẳng đứng vào bình nước có đáy phẳng,ngang.Phần
Thước nhô khỏi mặt nước là 4cm.Chếch ở trên có một ngọn đèn chiếu vào thước
Làm cho bóng của thước in trên mặt nước là 4cm và in dưới đáy nước là 8cm.Tìm
Chiều sâu của nước trong bình.Biết chiết suất của nước là 4/3 ĐS: 6,4 cm
Bài 8: Một cái sào cao được cắm thẳng đứng vào một bể nước. Đỉnh sào so với đáy là 3m và đỉnh sào so với
mặt nước là 1m. Nếu các tia sáng của mặt trời chiếu nghiêng so với phương ngang một góc 30
0
thì bóng của
sào trên đáy bể dài xấp xỉ bao nhiêu? Biết chiết suất của nước 4/3 ĐS: 3,44m
Bài9:Có hai tia sáng đi vuông góc với nhau trong không khí đến đập vào mặt một chất lỏng có chiết suất n
rồi bị khúc xạ với những góc 45
0
và 30
0
.Tìm chiết suất n của chất lỏng đó ĐS: n=1,15
Bài 10:Một tia sáng truyền từ môi trường trong suốt 1 có chiết suất 1,5 sang môi trường trong suốt 2 có
chiết suất
3
với góc tới i,thì tia khúc xạ sang môi trường thứ 2 hợp với pháp tuyến góc khúc xạ r.Biết tia
khúc xạ và tia phản xạ vuông góc nhau.Hãy tính góc khúc xạ r và góc tới i? ĐS:
r=40,9
0
;i=49,1
0
Bài 11:Một người quan sát một hòn sỏi coi như một điểm sáng A,ở dưới đáy một bể nước độ sâu h,theo
phương vuông góc mặt nước.Người ấy thấy hòn sỏi như được nâng lên gần mặt nước,theo phương thẳng
đứng đến điểm A

M
’
n
r
i
i
a
Bài13:Ba môi trường trong suốt (1),(2),(3) có thể đặt tiếp giáp nhau.Với cùng góc tới i=60
0
;nếu ánh sáng
truyền từ (1) vào (2) thì góc khúc xạ là 45
0
;nếu ánh sáng truyền từ (1) vào (3) thì góc khúc xạ là 30
0
.Hỏi nếu
ánh sáng truyền từ (2) vào (3) vẫn với góc tới i thì góc khúc xạ là bao nhiêu?
ĐS: r
3
=38
0
Bài 14:Một cái cọc được cắm thẳng đứng trong một bể rộng,đáy nằm ngang,chứa đầy nước.Phần cọc nhô
lên mặt nước dài 60cm.Bóng của cọc trên mặt nước dài 80cm;ở dưới đáy bể dài 170cm.Tính chiều sâu của
bể nước.Chiết suất cỉa nước là 4/3 ĐS: 120 cm
Bài 15:Một cái chậu có đáy nằm ngang chứa chất lỏng trong suốt chiết suất n,ở đáy chậu có một viên bi nhỏ
A.Một người nhìn theo phương gần vuông góc với mặt thoáng của chất lỏng thấy ảnh A
’
của A cách mặt
thoáng một khoảng h.Chiều cao của chất lỏng trong chậu là H.
a. Tính
h

 
;b.h=50,33cm
Bài 17: Một bản trong suốt có hai mặt song song,chiết suất n=
2
,dày e=3cm.Một tia sáng qua bản mặt song
song dưới góc tới i= 45
0
a. Chứng minh tia sáng ló song song với tia tới
b. Tính độ dời ngang của tia sáng ĐS: a.sử dụng ĐLKXAS ở 2 mặt bản (i
’
=i); b. d=0,9cm
CHỦ ĐỀ 2:PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
Bài1:Một khối thủy tinh P có chiết suất n=1,5,tiết diện thẳng là một tam giác ABC vuông góc tại B.Chiếu vuông góc
tới mặt AB một chùm sáng song song SI.
a. Khối thủy tinh P ở trong không khí.Tính góc D làm bởi tia tới và tia ló
b. Tính lại góc D nếu khối P ở trong nước có chiết suất n=4/3 ĐS: a. D=90
0
; b. D=7
0
42
’

Bài 2:Một tia sáng trong thủy tinh đến mặt phân cách giữa thủy tinh với không khí dưới góc tới i=30
0
,tia phản xạ và
khúc xạ vuông góc nhau.
a. Tính chiết suất của thủy tinh
b. Tính góc tới i để không có tia sáng ló ra không khí
ĐS: a. n=
3

chất lỏng mới thấy được ảnh của S ĐS: n= 1,64
Bài 6:Có ba môi trường trong suốt.Với cùng góc tới i:nếu tia sáng truyền từ (1) vào (2)
Thì góc khúc xạ là 30
0
,truyền từ (1) vào (3) thù góc khúc xạ là 45
0
.Hãy tính góc giới hạn phản xạ toàn phần ở mặt
phân cách (2) và (3): ĐS:i
gh
=45
0
Bài 7:Một khối bán trụ trong suốt có chiết suất n=
2
.Một chùm tia sáng hẹp nằm trong mặt.
Phẳng của tiết diện vuông góc,chiếu tới khối bán trụ như hình vẽ.Xác định đường đi của
chùm tia tia sáng với các giá trị sai đây của góc
α
:
a.
α
=60
0
ĐS:khúc xạ với r=45
0
b.
α
=45
0
r=90
0

’
=
2
.Chiếu một tia
sáng đơn sắc SI nằm trong mặt phẳng ABCD tới mặt AD sao cho tia tới nằm phía trên pháp
tuyến ở điểm tới và tia khúc xạ trong thủy tinh gặp mặt đáy AB ở điểm K.Tính giá trị lớn nhất.
của góc tới i để có phản xạ toàn phần tại K ĐS: i
6
π
≤
Bài 12:Một đĩa gỗ bán kính R=5cm nổi trên mặt nước.Tâm đĩa có cắm một cây kim thẳng đứng.Dù mắt đặt ở đâu trên
mặt thoáng của nước cũng không nhìn thấy cây kim.Tính chiều dài tối đa của cây kim ĐS:4,4cm
Giáo viên:Nguyễn Duy Khánh THPT Phan Văn Trị
A
B
CD
I
J
S
°
n
α
n
α
α
C
A
S
I
n