Bệnh tuyến yên
(diseases of the pituitary)
(Kỳ 9)
TS. Hoàng Trung Vinh (Bệnh học nội khoa HVQY)
* Chẩn đoán phân biệt:
Đái tháo nhạt trong một số trường hợp cần chẩn đoán phân biệt với
một số bệnh:
+ Đái tháo đường dễ nhầm với đái tháo nhạt vì bệnh nhân cũng uống
nhiều, khát, đái nhiều, sút cân, nhưng trong đái tháo đường có đường máu
tăng, đường niệu tăng, tăng tỷ trọng nước tiểu.
+ Cường aldosterol tiên phát:
Bệnh thường có đái nhiều, song số lượng nước tiểu thường ít hơn, yếu
cơ, bán liệt; huyết áp cao, chuột rút, giảm kali máu.
+ Đái nhiều trong suy thận mạn:
Số lượng nước uống và nước tiểu ở mức độ vừa, thường < 4 lít/ ngày.
Các biểu hiện của suy thận: urê, creatinin máu cao, thiếu máu, huyết áp cao.
+ Tăng canxi máu:
Nếu canxi máu tăng đưa đến uống nhiều, đái nhiều, rối loạn cơ chế cô
đặc nước tiểu của thận.
Cần dựa vào nồng độ canxi máu để chẩn đoán.
* Điều trị:
Chỉ cần điều trị nếu là đái tháo nhạt trung ương hay di truyền.
Bao gồm điều trị nguyên nhân (trường hợp xác định được) và thay thế.
Các thuốc dùng bao gồm 2 loại: thuốc có hormon và không có hormon.
+ Thuốc có hormon:
- Desmopressin (minirin) hiện là thuốc tốt nhất. Trong lâm sàng có thể
dùng thuốc dưới dạng xịt vào niêm mạc mũi, uống hoặc tiêm.
Thuốc xịt chứa 100 µg/ml, thời gian tác dụng 6-24h.
Thuốc tiêm ống 2ml chứa 8µg. Khi dùng đường tiêm, 5-20% của tổng liều
thuốc đưa vào đã
có tác dụng tương đương với tổng liều (8µg) nếu dùng đường xịt.

thuốc
Cách
dùng
Hàm

lượng
T
ổng
liều
và thời
gian tác dụng
Thuốc
có
hormon:
-
Desmopressine Ngửi hoặc

xịt vào mũi 100µg/m
l

10µg

-
6h
0,5µg → 10 h

2,0µg → 18 h

4,0µg →22 h
- Pitressin Tiêm d. da50µg(20
UI/ml)
12,5µg
( 5UI)
→ 4h
Thuốc

không
có
hormon: Chlopr
opamid