Suy thận mạn
(Kỳ 5)
TS. Hà Hoàng Kiệm (Bệnh học nội khoa HVQY)
7. Chẩn đoán.
7.1. Chẩn đoán xác định:
+ Các triệu chứng rất có giá trị để chẩn đoán suy thận mạn:
- Tăng urê máu >3 tháng.
- Có hội chứng tăng urê máu kéo dài (khi không xác định được thời gian
tăng urê máu).
- Mức lọc cầu thận giảm ≤ 60ml/phút, kéo dài > 3 tháng.
- Kích thước thận giảm đều hoặc không đều cả 2 bên.
- Trụ nước tiểu to (2/3 số lượng trụ có đường kính >2 lần đường kính 1
bạch cầu đa nhân trung tính).
+ Các triệu chứng hay gặp nhưng ít giá trị để chẩn đoán suy thận mạn:
- Có tiền sử bệnh thận-tiết niệu.
- Thiếu máu, tăng huyết áp, phù.
- Protein niệu, hồng cầu niệu, bạch cầu niệu, vi khuẩn niệu.
7.2. Chẩn đoán nguyên nhân:
+ Bệnh cầu thận mạn.
+ Viêm thận-bể thận mạn.
+ Bệnh thận do luput, do đái tháo đường
+ Bệnh mạch máu thận.
+ Bệnh thận bẩm sinh, di truyền.
7.3. Chẩn đoán giai đoạn: theo bảng 1.
7.4. Chẩn đoán biến chứng: biến chứng tim mạch, tiêu hoá, thần kinh
7.5. Chẩn đoán phân biệt: trong đợt tiến triển nặng lên của suy thận
mạn cần chẩn
đoán phân biệt với suy thận cấp.
8. Điều trị.
Không thể điều trị khỏi được suy thận mạn. Mục đích của điều trị là
thận như sau: Người bình thường : 1g/kg/24giờ.
Suy thận giai đoạn I : 0,8g/kg/24giờ. Suy thận giai đoạn II :
0,6g/kg/24giờ.
Suy thận giai đoạn IIIa : 0,5g/kg/24giờ.
Suy thận giai đoạn IIIb : 0,4g/kg/24giờ. Suy thận giai đoạn IV :
0,2g/kg/24giờ.
Các thực phẩm giàu axít amin cần thiết là: trứng, sữa, thịt bò, thịt
lợn nạc, tôm, cá, ếch
Cách tính: cứ 1 lạng thịt lợn nạc hay thịt bò cho khoảng 16-20g đạm.
- Có thể bổ sung thêm viên đạm hoặc dung dịch đạm truyền dành cho
người suy thận như: viên ketosterin: cho uống 1viên/5kg trọng lượng cơ thể
/ngày chia làm 3 lần. Thành phần của viên ketosterin bao gồm 10 keto axít,
trong cấu trúc phân tử của các keto axít không có nitơ, khi vào cơ thể được
các enzym chuyển nitơ (transaminase) gắn thêm nhóm NH2 để chuyển thành
các amino axít. Như vậy, thuốc này vẫn cung cấp được các amino axít cần
thiết cho quá trình tổng hợp đạm của cơ thể nhưng không đưa thêm nitơ vào cơ
thể, do đó làm giảm được urê máu và giữ được cân bằng nitơ dương.
. Dung dịch đạm dùng cho người suy thận: Amyju được đóng trong túi
nhựa, mỗi túi chứa 200ml; truyền tĩnh mạch chậm 20giọt/phút, mỗi ngày truyền
200ml.
. Dung dịch đạm nephrosterin: thành phần bao gồm 60% là các amino
axít cần thiết và
40% là các amino axít không cần thiết. Tỉ lệ trên làm tăng khả năng
tổng hợp protein của cơ thể và làm giảm dị hoá protein, do đó làm giảm được
urê máu. Dung dịch này được đóng chai 250ml và 500ml.
Khi dùng các loại đạm trên phải giảm lượng protein trong khẩu phần ăn
hàng ngày.
- Cung cấp đủ vitamin và các yếu tố vi lượng.
- Đảm bảo cân bằng nước-muối, ít toan, đủ canxi, ít phospho. Ăn nhạt