Người già hay bị gãy cổ xương đùi, vì
sao?

Gãy cổ xương đùi là kiểu gãy nội khớp của xương lớn nhất cơ thể. Đối với trẻ em và
người lớn trẻ tuổi, gãy cổ xương đùi thường xảy ra sau một chấn thương mạnh. Nhưng ở
người cao tuổi, loại gãy này có thể xảy ra chỉ do một chấn thương nhẹ như trượt chân,
ngã đập vùng chậu hông xuống nền cứng, đây là loại gãy xương nặng có thể dẫn đến tử
vong.
Vì sao hay bị gãy cổ xương đùi?
Cấu tạo các bè xương vùng cổ xương đùi chia hai bè cung nhọn và nan quạt, tiếp giáp
giữa hai bè này là điểm yếu gọi là cổ phẫu thuật, vì vậy mọi trường hợp gãy cổ xương đùi
thường xảy ra ở điểm yếu này. Do cấu tạo của mạch máu nuôi dưỡng nhiều ít khác nhau,
nên khi gãy xương càng sát chỏm thì nguy cơ hoại tử chỏm càng lớn vì ở đây ít mạch
máu nuôi dưỡng. Ngược lại gãy ở xa chỏm, nhờ dinh dưỡng tốt hơn bởi có nhiều mạch
máu nên ít bị hoại tử. Gãy cổ xương đùi là gãy xương phạm khớp làm máu từ ổ gãy chảy
vào khớp, vì vậy nếu bất động lâu sẽ dẫn đến thoái hoá và dính khớp do khớp được nuôi
bởi dịch khớp nhờ thẩm thấu, khi máu tràn vào khớp làm thay đổi dịch khớp, nên việc
nuôi dưỡng kém và gây dính khớp. Cho nên các trường hợp gãy cổ xương đùi cần điều trị
sớm, phẫu thuật sớm, cố định tốt, vận động sớm để tránh dính khớp.
Có 2 nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp làm gãy cổ xương đùi: trực tiếp do chấn thương
đập mạnh vùng mấu chuyển lớn và cổ xương đùi gây ra gãy dạng; gián tiếp do bị ngã mà
bàn chân, đầu gối đập xuống nền cứng, trọng lượng cơ thể dồn từ trên xuống và phản lực
từ dưới lên gây nên cơ chế “cắt kéo” làm gãy cổ xương đùi. Mặt khác loãng xương cũng
làm tăng tỷ lệ gãy cổ xương đùi.

Tổn thương gãy cổ xương đùi.
Phát hiện gãy cổ xương đùi
Nhiều thống kê cho thấy: đa số trường hợp gãy cổ xương đùi là người già, nữ nhiều hơn
nam. Các dấu hiệu cần chú ý để phát hiện gãy cổ xương đùi là: sau một chấn thương,
bệnh nhân thấy đau chói tại khớp háng, đau vùng nếp bẹn; Nếu bất lực vận động một
phần: bệnh nhân còn cử động được một số động tác của khớp háng, khớp gối, có khi còn

máu cơ tim, các bệnh gây kém mắt, kém tai, đeo kính và dùng máy trợ
thính để cải thiện thị lực và thính lực. Khắc phục các yếu tố dễ gây ngã
bằng cách san phẳng những chỗ mấp mô, lấp hố sâu trên lối đi, mắc
thêm đèn ở những chỗ tối, làm thêm lan can vịn tay ở những chỗ cần
thiết; bỏ bớt bàn ghế và những thứ không cần thiết trong nhà để việc đi
lại được dễ dàng; dùng thảm không trơn trượt trong sàn nhà, sàn
phòng vệ sinh; dùng giầy dép có đế vững chắc, không trơn trượt, không
đi guốc cao gót.
ThS. Trần Ngọc Hương