Chăm sóc người bệnh cao tuổi
Suy giảm khả năng duy trì sự cân bằng nội môi, đặc biệt khi bị stress, là biểu hiện
chính ở nhiều hệ cơ quan của người cao tuổi. Sự suy giảm này làm cho người cao
tuổi (NCT) dễ mắc bệnh và có các biến đổi bất lợi đối với các biện pháp chẩn đoán
và điều trị bệnh, kể cả lúc nằm viện. Đó là do suy giảm cơ quan đảm nhận vai trò
khử độc các loại thuốc và hóa chất (là gan và thận) và các cơ quan khác có ảnh
hưởng đến chức năng của tim, phổi, hệ tiêu hóa, hệ miễn dịch và hệ thần kinh.
NGƯỜI CAO TUỔI MẮC NHIỀU BỆNH VÀ DỄ BỊ BỆNH
NCT thường mắc các bệnh thực thể và bệnh tâm lý nhiều hơn người trẻ. Các bệnh này có
thể làm cho NCT không thể thực hiện hoàn hảo các công việc trong sinh hoạt hằng ngày.
Các công việc này bao gồm nhóm hoạt động hằng ngày (activities of daily living -
ADLs), nhóm hoạt động hỗ trợ hằng ngày (instrumental activities of daily living -
IADLs) và nhóm hoạt động cao cấp hằng ngày (advanced activities of daily living -
AADLs). Việc thường xuyên không thể thực hiện được các nhóm hoạt động vừa nêu, làm
cho NCT bị suy yếu và là một vấn đề rất được quan tâm nghiên cứu trong lĩnh vực lão
khoa.
Khám chữa bệnh cho người cao tuổi ở xã An Xuyên,
TP Cà Mau.
Sự suy yếu ít khi xảy ra riêng lẻ ở một cơ quan; NCT thường dễ bị tổn thương mạn ở các
hệ cơ quan, thường mắc các bệnh mạn và không hồi phục ở vài hệ cơ quan. Ở bệnh nhân
cao tuổi, trong khi điều trị các cơn bệnh cấp tính, thầy thuốc thường phải đối diện với
nhiều bệnh mạn có liên quan đến cơn bệnh cấp. Khi hỏi và thăm khám các bệnh nhân cao
tuổi, thầy thuốc cần có nhiều kinh nghiệm về các bệnh mạn của các hệ cơ quan khác và
phải hiểu biết về sự liên quan của các bệnh này đối với cơn bệnh cấp tính của người
bệnh. Đồng thời để xử trí tốt các tổn thương mạn và không hồi phục ở các hệ cơ quan của
NCT, thầy thuốc luôn lưu ý đến tính chất biểu hiện cấp trên nền bệnh mạn thường gặp.
BIỂU HIỆN CỦA BỆNH KHÔNG ĐIỂN HÌNH
Tương tự quan điểm của các thầy thuốc nhi khoa là "trẻ em không phải là phiên bản thu
nhỏ của người lớn", các bác sĩ lão khoa cũng khuyến cáo rằng "NCT không phải là phiên
bản cũ của người trưởng thành còn trẻ". Các yếu tố được đề cập ở phần trên cho biết có
sự thay đổi quan trọng ở một số bệnh thường gặp của NCT. Các biến đổi này khiến cho
và tại phòng khám đã có nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe khác được xây dựng
nhằm đáp ứng yêu cầu của NCT. Ngay cả ở chế độ cha+m sóc tại bệnh viện, việc xây
dựng các phòng bệnh chuyên biệt cũng đã trở thành bắt buộc. Các chương trình xử trí
bệnh tật đã có nhiều tiến bộ vượt bậc, hướng về điều trị các bệnh mạn thường gặp (như
suy tim). Các nghiên cứu hướng đến hiệu quả giảm giá thành điều trị và xóa dần ranh
giới giữa săn sóc cấp cứu và chăm sóc chuyên ngành.
PGS. TS. NGUYỄN TRÍ DŨNG