Bài giảng :
Các nguyên tẵc của quá trình sáng
tạo kỹ thuật
Lời nói đầu:
Đây là phần II trong Bài giảng môn "Thiết kế tối u" dành cho Lớp Cao Học
Xây dựng công trình.
==0==
Sáng tạo là gì
Bi 1:
L dỏm ngh khỏc v dỏm lm khỏc. Vy thụi!
1. éựa vi nóo bn mt chỳt!

Bn hóy tr li trc khi nhỡn gii ỏp: "Jack c tr 5 ụla cho mt
ln ca khỳc g ra lm ụi. Vy Jack c tr bao nhiờu tin ca
khỳc g ra lm bn?".

"Cú 2 ngi ngi trc ca siờu th v chi c tng. H chi 5 vỏn.
Mi ngi u thng 3 vỏn. Sao li th?".

éõy l gii ỏp:

Cõu 1: 15 ụla, vỡ ca khỳc g ra lm ụi thỡ ch cn mt ln ca,
nhng ca mt khỳc g ra lm 4 thỡ cn 3 ln.

Cõu 2: Bi vỡ 2 ngi ny chi vi 2 ngi khỏc nhau.

éõy l 2 trong s nhiu cõu " mo" n gin nht. Chỳng ỏnh la
nóo bn vỡ nóo bn cú xu hng suy ngh theo kiu "mc nh": 2
ngi chi c thỡ "mc nh" l h chi vi nhau, ca khỳc g lm ụi
c 5 ụla thỡ ca lm 4 (2x2) thỡ "mc nh" l c tr 5x2=10
ụla... Trong khi bi khụng h cú nhng d kin nh vy. Ti sao

nào rồi ông cũng đi đến "rìa" thế giới và rơi tõm ra ngoài.

3. Ứng dụng của nghĩ sáng tạo

Nếu sức ỳ tâm lý của bạn vẫn còn lớn, e rằng đến bây giờ bạn lại "mặc
định" rằng vậy ra "nghĩ sáng tạo", nói vòng vo mãi, cuối cùng cũng chỉ
để... giải các câu đố!!!

Bạn hãy nghe câu chuyện này. Có 2 người làm bánh quế, với chất
lượng và giá cả như nhau. Khi mọi người chán ăn bánh quế và không
mua nữa, một người bán chẳng biết làm sao và bỏ nghề. Trong khi đó,
người còn lại đã "thiết kế" bánh quế kiểu mới bằng cách cuộn tròn nó
lại theo hình nón và tạo ra một sản phẩm mới hoàn toàn: ốc quế cho
kem.

Như vậy, người bán hàng thứ nhất đã không thể đi tiếp được, còn
người thứ hai đã chuyển dịch ra ngoài giới hạn và những mặc định
thông thường.

Nếu không có sự "nghĩ sáng tạo" của người thứ hai, hẳn bây giờ chúng
ta vẫn chỉ biết ăn kem que hoặc dùng thìa múc từ cốc (hoặc nếu không
có ai nghĩ sáng tạo từ ban đầu thì có thể chúng ta thậm chí còn chẳng
có kem mà ăn!).

Khả năng nghĩ sáng tạo càng trở nên cực kỳ quan trọng trong thế giới
kinh doanh thay đổi nhanh chóng như hiện nay.

4. Những phẩm chất của một người nghĩ sáng tạo

2

S = State of mind (cách suy nghĩ): Tự nói rằng "Tôi chẳng sáng tạo
chút nào" hoặc "Tôi chẳng bao giờ có ý tưởng gì hay ho đâu" sẽ huỷ
hoại sức sáng tạo của bạn. Nghĩ sáng tạo đòi hỏi nghĩ tích cực.

A = Atmosphere (không khí). Có những người thích ở nơi đông người
mới nghĩ ra nhiều thứ. Có những người lại phải ngồi một mình yên tĩnh
mới sáng suốt được. Bạn hãy tạo cho căn phòng mình có không khí tuỳ
theo sở thích. Nếu bạn có nhiều ý tưởng khi đang... đi, hãy chăm đi
dạo ở công viên, bờ hồ... Trang trí phòng bạn bằng những bức ảnh,
ánh sáng... mà bạn thích.

E = Effective thinking (Nghĩ hiệu quả). Nghĩ hiệu quả tức là hướng suy
nghĩ của bạn đến những mục đích cụ thể. Không có mục đích thì bạn
sẽ làm rối hết mọi việc lên.

D = Determination (Quyết tâm). Sự sáng tạo đòi hỏi có luyện tập. Bạn
nên tạo thói quen tưởng tượng. Những ý tưởng ban đầu của bạn có vẻ
hết sức buồn cười và không ai chấp nhận, nhưng đừng bỏ cuộc.

3
I = Ink (viết). Khi bạn nhìn vào những thứ bạn viết ra, bạn sẽ có nhiều
ý tưởng hơn là chỉ nghĩ đến nó.

b. TILS:

T = Think it: Suy nghĩ.
I = Ink it: Viết ra.
L = Link it: Nối, liên tưởng.
S = Sync it: Ðồng nhất.


sản cho người con thông minh nhất. Thế là ông nghĩ ra một cách: đưa
cho mỗi người một khoản tiền nhỏ và bảo những người con hãy mua
thứ gì có thể làm đầy được nhà kho, càng đầy càng tốt.

Ba người con cầm tiền và đi tìm thứ vừa rẻ vừa dễ làm đầy nhà kho.
Người con cả nhìn thấy một cái cây rất to trên đường, và nghĩ rằng
cành và lá cây rất cồng kềnh, sẽ tỏa ra được mọi ngóc ngách của
phòng. Thế là anh ta mua hết cành cây và thuê người đem về nhà.

4
Người con thứ hai thì mừng húm khi nhìn thấy đống cỏ khô. Cỏ vừa rẻ
vừa nhẹ, lại nhỏ, dễ dàng làm đầy nhà kho. Thế là anh ta mua hết cỏ
và thuê người đem về nhà.

Người con út nghĩ đi nghĩ lại về cách làm đầy nhà kho sao cho vừa hiệu
quả, vừa không tốn kém. Cuối cùng, anh ta chỉ mua một ngọn nến. Khi
thắp ngọn nến lên, cả nhà kho đầy tràn ánh sáng. Người cha rất hài
lòng và để lại tài sản cho người con út.
Hàm ý của câu chuyện này là gì? Ðể thắp sáng được ngọn nến sáng
tạo bên trong mỗi người, trước hết, đầu óc chúng ta phải đầy đã.

Bài 2:
Theo Bộ Lao động Mỹ, người lao động ở thế kỷ 21 cần có 13 kỹ
năng, mà theo họ, kỹ năng tư duy sáng tạo là quan trọng nhất.
Vậy sáng tạo và tư duy sáng tạo đang được hiểu như thế nào?
Sự chiến thắng của "kỹ năng số 1"
Có một chuyện vui thế này: Trong một chuyến đi dự hội nghị tin học, 3
kỹ sư của hãng Apple và 3 kỹ sư của hãng Microsoft gặp nhau tại ga
tàu. Các kỹ sư của Microsoft rất ngạc nhiên khi các kỹ sư của Apple chỉ
mua 1 vé duy nhất, làm sao họ có thể qua mắt được đội kiểm soát vé

hoặc viết một cuốn tiểu thuyết... Tất nhiên, những việc kể trên đúng là
sáng tạo, mỗi bước tiến để chinh phục vũ trụ của loài người đều là kết
quả của sự sáng tạo. Nhưng sáng tạo không chỉ tồn tại trong một số
nghề nhất định hay trong bộ óc của những người thông minh tuyệt
đỉnh.
Vậy thì sáng tạo là gì?
Một bạn sinh viên học giỏi, mà nghèo đã đặt quyết tâm đi du học và
thành công vì tìm được nguồn học bổng phù hợp. Bạn đó đã sáng tạo
trong phương pháp học.
Một SV biết sắp xếp thời gian để có thể vừa học tốt ở trường lại vẫn có
thời gian đi làm để có tiền ăn học và còn giúp đỡ thêm cho gia đình.
Bạn đó đã rất sáng tạo.
Một nhân viên phải làm công việc tiếp thị sản phẩm trên đường phố.
Anh ta đã có gắng tránh sự nhàm chán bằng cách mỗi ngày thay đổi
một lộ trình, sau 1 tuần mới đi lặp lại. Anh ta đã biết sáng tạo trong
công việc.
Sáng tạo đơn giản chỉ là tìm ra một cách mới để làm việc hoặc làm cho
công việc đó trôi chảy hơn, làm nên thành công. Trong câu chuyện vui
về 6 chàng kỹ sư trên, chúng ta đều nhận ra rằng các kỹ sư Apple đã
có một giải pháp sáng tạo để trốn vé tàu, trong khi các kỹ sư Microsoft
lại có môt giải pháp sáng tạo nữ trên nền giải pháp cũ của Apple. Sáng
tạo vì thế cứ nối sáng tạo như một cuộc đua tiếp sức để đời sống loài
người ngày một văn minh, tiện lợi hơn. Khi đã hiểu sáng tạo là gì và
sáng tạo có tầm quan trọng như thế nào thì rõ rằng, tư duy sáng tạo
luôn là phẩm chất số 1 của người lao động trong bất cứ xã hội nào.
13 kỹ năng cần có của người lao động trong thế kỷ 21 (theo Ủy
ban Đào tạo và phát triển Mỹ)
1. Tư duy sáng tạo
2. Đặt mục tiêu, tạo động cơ
3. Quan hệ (giao tiếp, ứng xử)