Tiết 11:
VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: HS sinh nắm được và trình bày đựơc các kiểu vận chuyển các
chất qua màng tế bào và hiện tượng nhập bào và xuất bào.
2. Kĩ năng: HS phân biệt được kiểu vận chuyển chủ động và vận chuyển thụ
động, hiện tượng nhập bào và xuất bào.
3. Giáo dục: cho HS ý nghĩa của cơ chế vận chuyển các chất qua màng tế
bào.
II. phương tiện dạy học:
Các hình vẽ sách giáo khoa.
III. Phương pháp dạy học:
Vấn đáp + Trực quan.
IV. Trọng tâm bài giảng:
Vận chuyển chủ động và vận chuyển thụ động.
V. Tiến trình lên lớp:
1. ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
(?) Trình bày cấu trúc và chức năng của màng sinh chất ?
(?) Khung xương tế bào và các cấu trúc bên ngoài màng sinh chất có
cấu trúc và chức năng gì ?
3. Giảng bài mới:
Hoạt động thầy trò Nội dung Hoạt động 1
GV: TB thường xuyên trao đổi
chất với môi trường, các chất
vào ra TB phải qua màng sinh
chất …


(?) Tốc độ khuếch tán của các
chất phụ thuộc vào yếu tố nào
?
HS:
Các tế bào trong cơ thể có
nhiệt độ tương đương nhau
nên không chịu tác động của
nhiệt độ.
GV: Trong thực tế có một số
chất (urê) trong nước tiểu cao
gấp 10 lần trong máu nhưng
vẫn không vận chuyển từ thận
vào máu, mag có sự vận
chuyển ngược lại.
- Khuếch tán trực tiếp qua lớp phôtpholipit
kép gồm các chất không phân cực và các
chất cóc kích thước nhỏ như CO
2
, O
2
…
- Khuếch tán qua kênh prôtein xuyên màng
gồm các chất phân cực có lích thước
lớn(Gluxit).
- Khuếch tán qua kênh prôtein đặc hiệu
theo cơ chế thẩm thấu(các phân tử nước).
3. Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ
khuếch tán qua màng:
- Nhiệt độ môi trường:

1. Khái niệm: Vận chuyển chủ động là
phương thức vận chuyển các chất qua màng
tế bào từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có
nồng độ cao(ngược dốc nồng độ) và có sự
tiêu tón năng lượng.
2. Cơ chế:
- ATP + prôtein đặc chủng cho từng loại cơ
chất.
- Prôtein biến đổi chất để đưa ra ngoài tế
bào hay đưa vào bên trong tế bào.

III. Nhập bào và xuất bào:
1. Nhập bào: là tế bào đưa các chất vào bên
trong bằng cách biến dạng màng sinh chất.
- Thực bào: TBĐV ăn các hợp chất có kích
thước lớn(chất rắn) nhờ các enzim phân
huỷ.
- ẩm bào: đưa các giọt dịch vào tế bào.
2. Xuất bào: Các chất thải trong túi kết hợp
HS; Thảo luận và trả lời.
Hiện tượng xuất bào là gì ?
với màng sinh chất đẩy ra ngoài tế bào.

4. Củng cố:
5. Hướng dẫn vế nhà:
- Học bài theo nội dung câu hỏi sgk.
- Đọc trước nội dung bài mới sgk.