Bài 18:
VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CƠ THỂ ĐỘNG VẬT
HỆ TUẦN HOÀN

A. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức: - Nêu được sự tiến hóa của hệ vận chuyển các chất trong cơ thể động vật
từ động vật đơn bào và đa bào bậc thấp đến động vật đa bào bậc cao.
- Xác định được vai trò của máu và nước mô trong sự vận chuyển các chất lấy
từ môi trường ngoài tới các tế bào của cơ thể.
2. Kỹ năng: - Phân biệt được hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín ở các động vật khác nhau
và phân tích được ý nghĩa của sự sai khác giữa 2 hệ.
- Rèn kỹ năng phân tích so sánh suy luận.
3 Thái độ: - Thấy được sự thống nhất về cấu tạo và chức năng ở hệ tuần hoàn. Thấy được
sự tiến hóa thích nghi của hệ tuần hoàn trên từng đối tượng phân loại.
B. TRỌNG TÂM: Hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín
C. CHUẨN BỊ:
1. GV: - Tài liệu: SGK, SGV, tài liệu có liên quan đến bài học.
- ĐDDH: Hình 18.1, 18.2 SGK, đèn chiếu, phiếu học tập.
2. HS: - Học bài cũ theo nội dung SGK đọc và soạn bài mới. D. CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC: Thảo luận nhóm, phân tích, so sánh, suy luận, giải
thích, tóm tắt sơ đồ.
E. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: câu 1, 2, 3 trang 63 SGK.
3. Bài mới:

- Chức năng quan trọng nhất của
máu và dịch mô?
- Oxi và CO
2
được vận chuyển như
thế nào? * Dùng sơ đồ và H.18.2.Cho HS
thực hiện lệnh 2 của PHT trong 5
phút.
* GV cho HS thực hiện lệnh 2 sau
đó gọi từng nhóm hoàn thành PHT
và chỉnh sửa chính xác.
sản phẩm cặn bã qua cơ quan bài tiết để ra ngoài.
- Hoạt động vận chuyển của máu và dịch mô nhờ sự co dãn
của thành mạch hoặc nhờ tim.
* Chức năng quan trọng nhất của máu và dịch mô:
- Vận chuyển các chất cần thiết từ môi trường ngoài đến các
tế bào. Oxi do Hb vận chuyển, còn CO
2
70% do huyết tương
vận chuyển dạng NaHCO
3
và 20-23% do Hb vận chuyển.

hiện quá trình trao đổi chất, sau đó máu tập trung vào hệ
thống mạch góp hoặc các lỗ trên thành tim để trở về tim.
- Ở sâu bọ hệ tuần hoàn chỉ vận chuyển chất dinh dưỡng
chứ không vận chuyển chất khí.
2. Hệ tuần hoàn kín: Ở giun đốt, bạch tuộc, động vật có
xương sống
* Hệ tuần hoàn kín: Là hệ thống gồm tim và hệ mạch mà ở
đó động mạch, tĩnh mạch được nối với nhau bằng các mao
mạch len lỏi giữa các mô, cơ quan.
- Máu không tiếp xúc trực tiếp với tế bào mà thông qua dịch
mô - dịch mô được hình thành từ máu do thấm qua các
thành mao mạch.
- Ở động vật có xương sống phần lớn dịch mô thấm vào hệ
thống mạch riêng - gọi là mạch bạch huyết rồi về tim.
- Máu vận chuyển trong hệ tuần hoàn qua tim theo 1 chiều
nhất định nhờ có các van tim.

4. Củng cố: Dựa vào câu 1, 3 SGK và phần tóm tắt đóng khung
5. Dặn dò: Học bài theo câu hỏi 1, 2, 3 SGK. Xem bài 19
F. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ: Thực hiện trong 4 phút (có PHT kèm theo). Cho hoạt động
nhóm.