Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
A- ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nhân loại đang đứng trước sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật hiện đại, hàng
loạt phát minh mới ra đời, nâng cao tầm nhìn của con người. Khoa học công nghệ nói chung,
môn sinh học nói riêng hàng ngày, hàng giờ đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, lượng thông
tin, tri thức của nhân loại ngày càng đa dạng, phong phú và vươn tới đỉnh cao của nó.
Việt Nam - đất nước chúng ta trong giai đoạn hiện nay phát triển rất nhanh về kinh tế,
văn hoá, khoa học kỹ thuật, là giai đoạn thực hiện chiến lược công nghiệp hoá – hiện đại hoá.
Trước tình hình đó, nhiệm vụ của ngành giáo dục cũng hết sức nặng nề, phải đào tạo những thế
hệ trẻ, người chủ tương lai của đất nước có đầy đủ sức khoẻ, phẩm chất đạo đức tốt và đặc biệt
phải có tri thức khoa học, có sự hiểu biết, thông minh, năng động, sáng tạo,…
Vì thế, vấn đề đặt ra cho giáo dục là đổi mới cả về nội dung và phương pháp dạy học
nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, đáp ứng những yêu cầu của xã hội
và phù hợp với sự phát triển nhân cách học sinh.
Với vai trò là người công dân nước Việt Nam và là người trực tiếp tham gia gánh vác
trọng trách “Trồng người”, tôi luôn phấn đấu để đưa ngành Giáo dục ngành càng vững mạnh
hơn.
Để làm được điều đó, người thầy trong thời đại mới phải nỗ lực hăng say tìm tòi, khám
phá cái mới của nhân loại để nâng cao trình độ chuyên môn. Tạo tiềm năng cho sự nghiệp trồng
người của mình. Đặc biệt khâu soạn giáo án, tìm thêm thông tin bổ sung minh họa bằng hình ảnh
cho học sinh.
Cho nên bộ môn sinh học 9 cũng như bộ môn khác ở trường THCS đã & đang thực hiện
đổi mới phương pháp dạy, nhiều giáo viên đã áp dụng nhiều đồ dùng dạy học như tranh ảnh
minh họa trong tiết dạy làm tiết dạy sôi động hơn, học sinh hiểu bài hơn nhằm hình thành cho
học sinh những hiểu biết về kiến thức đặc thù của bộ môn sinh học 9. Qua đó, góp phần giáo dục
tư tưởng, tình cảm yêu quý và bảo vệ thiên nhiên hoang dã, các sinh vật có ích. Rèn luyện kỹ
năng nghiên cứu bộ môn: Thí nghiệm tìm tòi và quan sát tìm tòi. Phát huy tính tích cực chủ động
sáng tạo của học sinh, giáo viên là người trọng tài tổ chức cho học sinh tự lực, chủ động chiếm
lĩnh tri thức khoa học. Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Tuy nhiên việc đưa thêm hình ảnh

sát, thu thập kênh hình của học sinh.
- Dựa vào yêu cầu đòi hỏi nâng cao trình độ kiến thức cho học sinh trong tình hình hiện
nay, theo định hướng đổi mới phương pháp giảng dạy và đặc trưng bộ môn, soạn giảng sử dụng
đồ dùng dạy học minh họa trực quan.
- Môn sinh học là bộ môn khoa học thực nghiệm, tri thức sinh học chủ yếu được hình
thành bằng các phương pháp đặc thù hoạt động nhóm trong:
• Quan sát tìm tòi chủ yếu dựa trên kênh hình.
• Thí nghiệm tìm tòi.
Kết hợp vấn đáp gợi mở, nghiên cứu thông tin trong Sách giáo khoa.
2. Thuận lợi – khó khăn:
Qua thời gian soạn giảng và dự giờ tôi nhận thấy việc sử dụng kênh hình trong soạn giảng có
một số thuận lợi và khó khăn sau:
a.Thuận lợi:
- Trường đã có trang bị hệ thống máy vi tính , máy Projector tương đối thuận tiện cho
giáo viên khi dạy.
Sáng kiến kinh nghiệm Trang
Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
- Đa số giáo viên thành thạo vi tính, có máy tính riêng ở nhà nên thuận tiện trong việc
soạn bài giảng bằng phần mềm PowerPoint và dễ dàng trao đổi với đồng nghiệp về công nghệ
thông tin.
- Giáo viên có tinh thần học hỏi để nâng cao nghiệp vụ tay nghề, có nhiều cố gắng để
tìm thông tin, tư liệu trên mạng, sử dụng hình ảnh động, ảnh tĩnh trong soạn giảng bằng phần
mềm PowerPoint.
- Một số giáo viên sử dụng thành thạo máy vi tính, sọan giáo án điện tử, sử dụng tranh
ảnh, mô hình trên máy thành thục.
- Trường đã nối mạng Internet thuận tiện cho giáo viên tìm thông tin, tư liệu trên mạng.
- Được sự quan tâm của cấp lãnh đạo ngành, đặc biệt là sự quan tâm của PGD đã mở
lớp dạy vi tính và PowerPoint cho giáo viên ở cụm.
- Hiện nay, chương trình Viettel cùng với Giáo dục trang bị kết nối mạng miễn phí cho

Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
Ngoài ra, qua trực tiếp giảng dạy và dự giờ đồng nghiệp tôi nhận thấy trong tiết dạy đa số
học sinh có hứng thú học tập nhưng do việc sử dụng hình ảnh chưa rõ ràng, đẹp mắt,… nên chất
lượng chưa cao.
Qua khảo sát học sinh khối 9 tôi thấy :
Lớp Sỉ số
Điểm trên 8 Điểm trên 5 Điểm dưới 5
Tổng số Tỉ lệ Tổng số Tỉ lệ Tổng số Tỉ lệ
9/1 40 15 37,5% 19 47,5% 6 15%
9/2 42 20 47,62% 16 38,09% 6 14,29%
9/3 41 21 51,12% 18 43,90% 2 0,48%
B. NỘI DUNG
I. MỘT SỐ KỸ NĂNG XỬ LÍ HÌNH ẢNH ĐƯA VÀO BÀI SOẠN GIẢNG BẰNG
PHẦN MỀM POWERPOINT Ở MÔN SINH HOC 9.
Sinh học lớp 9 giới thiệu đến các em Phần I: Di Truyền và Biến dị, Phần II: Thế giới sinh
vật và môi trường, với kênh hình hấp dẫn, lôi cuốn. Để chất lượng giảng dạy đạt kết quả cao, các
em học sinh hiểu bài ngay tại lớp, giáo viên cần cung cấp thêm cho các em những hình ảnh sinh
động những đoạn phim động về các quá trình chuyển biến thay đổi của hiện tượng, sự việc diễn
ra trong và ngoài cơ thể sinh vật. Nhưng để chuyển tải đến các em những hình ảnh đoạn phim đó
không phải là chuyện đơn giản. Tuy nhiên nếu nắm được một số kỹ năng cơ bản trong thao tác
với File hình ảnh hoặc đownload từ trên mạng thì mọi việc sẽ đơn giản hơn. Sau đây tôi xin giới
thiệu một số kỹ năng xử lí hình ảnh có hiệu quả khi đưa vào bài soạn giảng bằng phần mềm
PowerPoint ở môn Sinh học lớp 9. Cụ thể qua một số bài dạy sau:
1. Bài 11: Phát sinh giao tử và thụ tinh:
I. Sự phát sinh giao tử
Giáo viên yêu cầu quan sát hình 11. Sơ đồ
phát sinh giao tử và thụ tinh ở động vật
Sáng kiến kinh nghiệm Trang
2n

Các hình ảnh này nên xử lí tỉ mỉ để đạt kết quả tốt trong việc trình diễn trên máy. Nguyên
phân từ một tế bào cho ra nhiều tế bào, cứ như vậy tiếp tục tạo ra nhiều noãn nguyên bào và tinh
nguyên bào.
Và đây là hình ảnh minh họa sự khác nhau giữa
quá trình phát sinh giao tử đực và cái.
Rõ ràng sử dụng kênh hình đã mang lại
nhiều bổ ích, hiệu quả trong việc truyền tại nội
dung kiến thức đến học sinh, và kênh hình sẽ
càng hấp dẫn hơn nữa nếu chúng ta biết nâng cấp
tạo hiệu ứng cho từng hình, việc liên tưởng quá
trình, hiện tượng đó trong thực tế sẽ càng thuận
lợi, sinh động, hiện thực hơn. Học sinh gần gũi
với đời sống thực tế hơn, bài học sẽ không bị cứng nhắc.
II. Thụ tinh:
Sáng kiến kinh nghiệm Trang
Giảm phân
I
Giảm phân
II
2n
Noãn bào bậc 1
2n
Tinh bào bậc 1
Noãn bào
bậc2
Tinh bào
bậc2
n
n
n

n
Thể cực
thứ 2
Trứng
Tinh trùng
Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
Mục III. Ý nghĩa của giảm phân và thụ tinh, SGK không cung cấp hình ảnh nào, tôi đã
chọn một số hình để minh họa vai trò của giảm phân và thụ tinh đối với biến dị: Tạo nhiều giao
tử có nguồn gốc khác nhau, từ đó các hợp tử được hình thành cũng có nguồn gốc khác nhau ->
Tạo nguồn biến dị tổ hợp –> làm cho sinh vật phong phú và đa dạng về chủng loài, với các hình
minh họa như sau:
Thế giới các loài cá:

Sáng kiến kinh nghiệm Trang
Nguồn
gốc từ
bố
Nguồn
gốc từ
mẹ
(Giảm
phân I)
Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
Kết thúc bài 11: Phát sinh giao tử với các hình ảnh minh họa sinh động như tôi vừa trình
bày ở trên thì kết quả học tập của học sinh sẽ đạt kết quả rất tốt.
2. Bài 12: Cơ chế xác định giới tính
I/ Nhiễm sắc thể giới tính:
Để học sinh dễ dàng nắm bắt và phân biệt được NST thường và NST giới tính, giáo viên

I. Thí nghiệm của Moocgan:
Nhà sinh học Moocgan đã có cống hiến rất quan trọng cho
ngành di truyền học nên tôi đã sử dụng hình ảnh trên mạng về nhà
khoa học này để làm tư liệu giới thiệu đến các em nhà sinh học
thiên tài này.
Phần kênh chữ đầu tiên của mục I giới thiệu về đối tượng nghiên cứu thí nghiệm của
Moocgan đó là loài ruồi giấm, tuy nhiên Sách giáo khoa không cung cấp tư liệu kênh hình nào cả
vì thế tôi đã chủ động tìm tòi nghiên cứu nguồn thông tin ngoài Sách giáo khoa cụ thể là kênh
chữ cung cấp khá nhiều về ưu điểm vì sao Moocgan chọn loài động vật này nên tôi đã cung cấp
cho các em một số về hình ảnh của ruồi giấm được tải trên mạng như sau:
Sáng kiến kinh nghiệm Trang 10
Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
Và vòng đời của ruồi giấm, tôi đã dùng hình ảnh trong sách giáo viên có thể Photo phóng
to hoặc Scane thành file hình ảnh, hoặc Photo ra phim trong:
Bộ nhiễm sắc thể của ruồi giấm:2n=8, khá đơn giản đây là kiến
thức đã học nên có thể yêu cầu học sinh mô tả lại dựa trên hình
8.2 sách giáo khoa
Quan trọng ở mục này là Hình 13. Cơ sở tế bào học của di truyền liên kết. Tôi đã minh
họa bằng hình Sách giáo khoa và giữ nguyên màu, có thể dùng tivi hoặc phim trong màu để minh
họa trực quan cho các em:
(Giải thích kết quả thí nghiệm ở mục này để học sinh hiểu rõ hai gen nằm trên một nhiễm sắc
thể tôi đã sử dụng sơ đồ phân li độc lập theo Menđen).
II. KỸ NĂNG TÌM KIẾM HÌNH ẢNH TRÊN MẠNG INTERNET
Soạn bài giảng có sử dung CNTT, một trong các kỹ năng quan trọng là giáo viên phải
biết cách tìm kiếm tư liệu, hình ảnh một cách hiệu quả. Sau đây tôi xin giới thiệu kỹ năng tìm
kiếm hình ảnh trên mạng Internet.
 Sử dụng trang tìm kiếm Google giao diện tiếng
việt tại địa chỉ www.google.com.vn, chọn chức năng
tìm kiếm hình ảnh, giao diện sẽ hiện ra như sau:

 Giáo viên phải có nhiệt huyết, u nghề, tận tâm với học sinh.
 Giáo viên phải có tinh thần học hỏi, nâng cao nghiệp vụ chun mơn. Đặc biệt, là trong
lĩnh vực cơng nghệ thơng tin, giáo viên phải thường xun tiếp cận, nghiên cứu tìm tòi, trao đổi
với đồng nghiệp để có kỹ năng hơn trong soạn giảng giáo án điện tử .
 Giáo viên phải khơng ngừng học hỏi qua sách báo, mạng Internet để kiến thức sinh học
ngày càng mở rộng.
Sáng kiến kinh nghiệm Trang 12
Nhấn vào đây để chọn
kích cở hình
Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
 Kết hợp tốt các phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn, phát huy tính tích
cực của người học, người giáo viên phải biết hướng dẫn học sinh tìm ra tri thức thông qua hình
ảnh, đoạn phim trực quan sinh động.
 Cần nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của học sinh theo từng lứa tuổi, không nên nóng vội
khi đánh giá học sinh, luôn động viên tạo điều kiện cho các em còn yếu ngày càng yêu thích môn
học và học tốt hơn .
Với những kỹ năng trên giáo viên có thể lựa chọn xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 một cách dễ dàng hơn.
C. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN
Việc soạn bài giảng bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 cần phải có kỹ năng
lựa chọn tư liệu, hình ảnh thích hợp đưa vào vài giảng. Đặc biệt. là kỹ ăng xử lí hình ảnh đẹp,
rõ nét lôi cuốn học sinh, nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo ở học sinh, tạo điều kiện cho
học sinh tự tìm ra tri thức thông qua hình ảnh, đoạn phim về thế giới động thực vật, con
người, về mối hệ giữa chúng, đoạn phim về những thí nghiệm, Hiện nay, các em không chỉ
biết học mà còn biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống hằng ngày.
Vì thế, trong mỗi bài soạn giảng giáo viên nên đưa thêm nhiều hình ảnh, đoạn phim vào
để giúp tiết học thêm sinh động. Nhưng thực tế, những hình ảnh, đoạn phim sinh động ấy còn
rất hạn chế. Giáo viên cần phải có kỹ năng tìm kiếm, xử lí hình ảnh để đưa vào bài giảng của

6. Tài liệu trên mạng Internet.
7. Tài liệu phần mềm PowerPoint.
8. Trang WebSite: Chọn “hình ảnh”.
9. Một số báo và tạp chí khác.
Sáng kiến kinh nghiệm Trang 14
Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng
bằng phần mềm PowerPoint ở môn Sinh học 9 Lê Thị Tây Phụng
MỤC LỤC
A. ĐẶT VẤN ĐỀ 1
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
II. PHẠM VI, MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI 2
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HI ỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI 2
1. Thuận lợi 2
2. Khó khăn 2
3. Số liệu thống kê 2
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI 3
1.Cơ sở lí luận 3
2.Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài 4
2.1.Nội dung của đề tài được nghiên cứu 4
2.2. Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng Error: Reference source not found 4
2.3. Kỹ năng tìm ki ếm tư liệu trên Internet 13
IV. KẾT QUẢ 13
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM 1 3
VI. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 14
1. Kết luận 14
2. Kiến nghị 14
VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 5
MỤC LỤC 1 6
Sáng kiến kinh nghiệm Trang 15
Một số kỹ năng xử lí hình ảnh đưa vào bài soạn giảng