BỆNH LÝ VIÊM ĐA DÂY THẦN KINH
(Kỳ 1)

I. ĐẠI CƯƠNG
Tổn thương thần kinh ngoại biên là tập hợp nhiều bệnh lý với những biểu
hiện lâm sàng khác nhau. Khám lâm sàng trong hội chứng này rất quan trọng để có
thể tìm ra được nguyên nhân. Việc tìm kiếm này cần thiết đến nỗi cho đến tận
ngày nay vẫn phát hiện thêm những hội chứng mới và làm phát triển rất nhiều cho
việc điều trị. Đã có nhiều hội chứng được định nghĩa trước đây:
- Đầu tiên là viêm đa dây thần kinh (polyneuropathy), với bệnh lý tổn
thương hai bên, đối xứng, có rối loạn cảm giác hoặc rối loạn cảm giác - vận động.
Đây là bệnh cảnh thường gặp nhất.
- Viêm nhiều dây thần kinh (multineuropathy hay multiple
mononeuropathy) mà biểu hiện của nó không đối xứng. Bệnh cảnh này chủ yếu
gặp trong những bệnh lý thần kinh ngoại biên có liên quan đến tình trạng viêm
động mạch, nhất là viêm nút quanh động mạch, bệnh tiểu đường, bệnh Porphyric.
- Cuối cùng là những trường hợp viêm đa rễ dây thần kinh ngoại biên mà
tổn thương xảy ra tuần tự ở thân và rễ thần kinh, tổn thương vừa ở xa vừa ở gần.
Tính chất cấp hay mạn của bệnh lý này được dựa trên tình trạng diễn tiến của bệnh
dưới hay trên 6 tháng.

II. BỆNH LÝ TỔN THƯƠNG THẦN KINH NGOẠI BIÊN THEO YHHĐ
VIÊM ĐA DÂY THẦN KINH

Bệnh lý thần kinh ngoại biên này thường gặp nhất và có thể xuất hiện trong
nhiều bệnh lý khác nhau, do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên:
1. Do dùng thuốc.
2. Do ngộ độc rượu, chì, arsenic, độc chất …
3. Do thiếu sinh tố nhóm B: B1, B2, B6 …
4. Trong các bệnh ác tính và cận ung thư.
5. Trong các bệnh thoái hóa, di truyền.

nhiệt độ, rung, cảm giác bản thể).
- Bệnh có diễn tiến bán cấp, chậm và thường có kèm gầy toàn thân. Dấu liệt
vận động đến trễ hơn, xuất hiện đầu tiên ở phần xa của chi.
- Chẩn đoán xác định nhờ điện cơ và giải phẫu bệnh (cho thấy bệnh ở bao
myelin của các sợi thần kinh có đường kính trung bình và lớn).
- Cách điều trị tốt nhất là phòng ngừa. Không dùng thuốc trên bệnh nhân có
nguy cơ ngộ độc thần kinh (tiểu đường, suy thận, đang dùng 1 loại thuốc độc thần
kinh khác). Ngưng ngay thuốc khi xuất hiện triệu chứng tê chân.