BỆNH LÝ VIÊM ĐA DÂY THẦN KINH
(Kỳ 9)

Thể lâm sàng theo nguyên nhân.
1. Viêm nhiều dây thần kinh do các bệnh của động mạch:
a. Viêm nút quanh động mạch:
- Còn gọi là bệnh Kussmaul - Maier. Những biểu hiện về thần kinh thường
xuất hiện sau các triệu chứng đặc biệt của bệnh này khoảng 4 tháng (xuất hiện
những hạt ngoài da, không màu sắc và khó nhận định rõ. Bệnh nhân có triệu
chứng đau lan tỏa, mệt mỏi, sốt, tổng trạng kém, có triệu chứng cao huyết áp, triệu
chứng về thận, khớp).
- Triệu chứng thần kinh: 2/3 trường hợp bệnh khởi đầu ở 2 chi dưới (thần
kinh hông khoeo ngoài bị nhiều hơn thần kinh hông khoeo trong), ít khi có biểu
hiện ở chi trên. Triệu chứng nổi bật là cơn đau rất dữ dội kèm dị cảm (ngược lại
rối loạn cảm giác khách quan không rõ ràng và bị che mờ bởi dị cảm), đau lan
theo dây thần kinh hoặc đau kiểu rễ. Teo cơ xảy ra nhanh chóng, kèm theo là phù
dinh dưỡng, rối loạn vận mạch ở phần ngọn chi, xảy ra cùng lúc hoặc trước khi
liệt. Liệt các dây thần kinh như dây thần kinh đa cánh tay trong. Các dây thần kinh
sọ não ít bị tổn thương (nếu có hay gặp liệt mặt hoặc liệt thần kinh vận nhãn).
- Diễn tiến tự nhiên của bệnh phần lớn các trường hợp không khả quan. Do
điều trị bằng Corticoides, triệu chứng có giảm. Ở giai đoạn này có khi mới thấy rõ
tính cách liệt không đối xứng và liệt thân dây thần kinh.
- Trong viêm nút quanh động mạch, có khi biểu hiện của thể viêm đa dây
thần kinh hướng lên của Landry. Các biểu hiện của viêm dây thần kinh ngoại biên
có thể đi kèm với hội chứng liệt ½ người, hội chứng màng não hoặc bệnh cơ.
- Xét nghiệm dịch não tủy: bình thường hoặc đạm tăng nhẹ (nếu không có
hội chứng màng não). Điện cơ cho thấy có tổn thương ở dây thần kinh ngoại biên
và tại cơ. Sinh thiết da và cơ sẽ thấy tổn thương đặc hiệu của mạch máu trong
bệnh viêm nút quanh động mạch.
b. Bệnh viêm động mạch có biểu hiện giống viêm nút quanh động mạch:
- Các bệnh của chất tạo keo khác: Lupus ban đỏ, viêm khớp mạn tiến triển.

- Liệt cơ duỗi bàn tay và ngón tay. Teo cơ xảy ra nhanh. Ít khi gây liệt 2 chi
dưới và không thấy tổn thương các dây sọ.
- Triệu chứng thiểu năng tuần hoàn động mạch: co thắt mạch máu võng
mạc, mạch ngoại biên, có những cơn đau thắt ngực, cơn cao huyết áp.
- Tiến triển bệnh chậm.
- Tìm cách chẩn đoán bằng yếu tố gia đình và tìm thấy acide aminolevulinic
và porphobilinogene tăng trong nước tiểu.