BÀI 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG
VÀ THẢI PHÂN

I/ MỤC TIÊU:
1/Kiến thức:
 HS trình bày được những đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp
với chức năng hấp thụ chất dinh dưỡng
 Các con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng từ ruột non tới
các cơ quan, tế bào
 Vai trò của gan trên con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng
 Vai trò của ruột gìa trong quá trình tiêu hoá của cơ thể
2/ Kỹ năng:
 Rèn kỹ năng:
 Thu thập kiến thức từ tranh hình, thông tin
 Khái quát, tư duy tổng hợp
 Hoạt động nhóm
3/ Thái độ:
 Giáo dục ý thức vệ sinh ăn uống, chống tác hại cho hệ tiêu hoá.
Hình thành ý thức giữ vệ sinh nơi công cộng

II/ CHUẨN BỊ:
1/ Giáo viên:
 Tranh phóng to hình SGK
 Tư liệu về vai trò của gan trong hấp thụ chất dinh dưỡng
 Bảng 29 SGK
Các chất dinh dưỡng được hấp
thụ và vận chuyển theo đừơng
máu
Các chất dinh dưỡng được hấp thụ
và vận chuyển theo đường bạch
huyết

ù
hợp với sự hấp thụ
Cách tiến hành:
–
–
–
GV thông báo: Nước và mu
ối
khoáng hoà tan đư
ợc hấp thụ ngay ở
dạ dày còn các s
ản phẩm của quá
trình tiêu hoá như đường đ
ơn,
glixêrin và axit béo, axit amin đư
ợc

Niêm m
ạc ruột có
nhiều nếp gấp
–
–
–
Có nhiều lông ruột v
à
lông ruột cực nhỏ
–
–
–
Mạng lư
ới mao mạch
máu và bạch huyết d
ày
hấp thụ ở niêm mạc ruột non.
–
–
–
–
–
–
GV cho HS th
ảo luận nhóm trả lời
các câu hỏi SGK
–
–
–
Đ
ặc điểm cấu tạo trong của ruột
non có ý nghĩa gì v
ới chức năng hấp
bề mặt hấp thụ
 Ruột non có nếp gấp
, lông
ruột, hệ thống mao mạch

 Đ
ồ thị 29.2 cho thấy: Ngay
t
ừ đoạn đầu của ruột non, sự


Ruột dài  t
ổng diện
tích b
ề mặt hấp thụ
500m
2 thụ các chất dinh dưỡng của nó?

–
–
–


ki
ện cho sự hấp thụ các chất
dinh dưỡng với hiệu quả cao
 Ngư
ời ta khẳng định ruột
non là cơ quan ch
ủ yếu của hệ
tiêu háo đảm nhận vai trò h
ấp
thụ chất dinh dưỡng là căn c
ứ
vào các bằng chứng sau:
 Ruột non có bề mặt h
ấp thụ
rất lớn (tới 400 – 500 m
2
),l
ớn
nh
ất so với các đoạn khác của
ống tiêu hoá. Ruột non c
òn có
mạng mao mạch máu và m
ạch
bạch huyết dày đặc.
 Th
ực nghiệm phân tích
thành ph
ần các chất của thức ăn


Hoạt động 2:Tìm hi
ểu về con
đư
ờng hấp thụ, vận chuyển các
chất và vai trò của gan
Mục tiêu : Hs chỉ rõ 2 con đư
ờng
vận chuyển các chất, đó l
à con
đường máu và bạch huyết. N
êu vai
trò quan trọng của gan.
Cách tiến hành:
–
–
–
GV cho HS đọc thông tin v
à
thảo luận nhóm điền bảng SGK v
à
trả lời câu hỏi
–
–
–

ỡng
diễn ra ở ruột non  HS đ
ọc thông tin, quan sát
hình 29.3 và đi
ền bảng, trả lời
câu hỏi
 Vai trò của gan :
 Điều hoà n
ồng độ các chất
dinh dưỡng (đường glucoz
ơ,
axit béo) trong máu
ở mức ổn
định, phần dư sẽ được biến đ
ổi
1. Đường máu:
–
–
–
ỡng trong
máu đư
ợc ổn định,
đ
ồng thời khử các chất
độc có hại với cơ thể

III/ Thải phân:
–
–
–
Vai trò của ruột già:

gan là lớn nhưng không phải l
à vô
tận  C
ần bảo đảm chế độ ăn uống
và an toàn thực phẩm
Hoạt động 3: Tìm hiểu về vai tr
ò
của ruột gi
à trong quá trình tiêu
hoá
Mục tiêu: Chỉ rõ vai trò quan tr
ọng
của ruột già đó là kh
ả năng hấp thụ

–
–
–
GV giảng thêm:
–
–
–
Ruột già không phải là nơi ch
ứa
phân (vì ruột già dài 1,5m)
để tích trữ hoặc thải bỏ.
 Khử các chất độc bị lọt v
ào
cùng các chất dinh dưỡng
 Các nhóm khác nhận xét –

bổ sung – đánh giá


–
Rột gài có các vi khuẩn l
ên men
thối
–
–
–
Hoạt động cơ học của ruột gi
à:
Dồn chất chứa trong ruột xu
ống ruột
thằng
–
–
–
GV liên h
ệ tới bệnh táo bón: Bệnh
táo bón là do l
ối sống ít vận động,
giảm nhu động ruột già  C
ần ăn