LỜIMỞĐẦU
Sau hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống giặc ngoại xâm và
giành được độc lập, đất nước ta tiếp tục con đường mình đã lựa chọn đó
là con đường đi lên CNXH, chúng ta đang vững bước tiến vào thế kỷ mới
với những thách thức và khó khăn mới với con đường mà chúng ta đã
chọn, nhưng không vì thế mà ta chịu lùi bước,chịu khuất phục trước khó
khăn. Chúng ta sẽ vẫn tiếp tục đi theo con đường mà chúng ta đã lựa
chọn, chúng ta đề ra nhiệm vụđể hoàn thành nó và những phương hướng
để dẫn chúng ta tới thắng lợi trên con đường mà chúng ta đã chon . Tuy
nhiên để tiến đến được CNXH chúng ta còn phải trải qua nhiều chặng
đường đầy gian lao và thử thách , đó là bước quáđộđể Tổ quốc Việt Nam
có thể sánh vai với các cường quốc hùng mạnh trên thế giới , đó là bước
quáđộđể chúng ta tiến đến chếđộ mới , chếđộ Cộng sản chủ nghĩa , chếđộ
mà mọi người đều được hưởng hạnh phúc , ấm no và công bằng .Tuy
nhiên từ giờđến đó chúng ta còn bao nhiêu công việc phải làm , bao
nhiệm vụ phải hoàn tất. Con đường mà chúng ta đang đi đầy chông gai,
đòi hỏi chúng ta phải cóđược phương hướng đúng đắn.Phải nêu được rõ
nhiệm vụ cơ bản mà chúng ta cần làm . Để có thể làm được điều đó ,
chúng ta cần có nhận thức đúng đắn về CNXH và con đường quáđộđể
tiến lên CNXH . Vàđể có thể làm được điều đó thì tất cả chúng ta cùng
phải đồng long, chung sức vun đắp nó . Đặc biệt làđối với thế hệ trẻ
chúng em, thì nhiệm vụ càng nhiều và thêm phần nặng gánh , đòi hỏi
chúng em phải cố gắng ,nỗ lực hết mình để góp phần vào cùng đất nước
tiến lên . Đó chính là lý do khiến em chọn đề tài này. Em mong rằng sau
1
đề tài mà mình làm, em có thể biết rõ hơn về con đường mà chúng ta
đang đi , nhận thức về nó sâu sắc hơn sẽ có thể hiểu được nhiệm vụ mà
cả nước ta phải làm , con đường mà chúng ta phải vượt qua .
Qua đề tài này, em muốn gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáođã
giúp em hiểu sâu sắc hơn con đường mà cả nước ta đang tiến đến .Những
lời giảng của thầy giúp em biết thêm những khó khăn và thử thách mà cả

Thời kì quáđộ lên CNXH thể hiện rõ nhất những đặc thù của các
loại nước và mỗi nước.Do sự khác nhau vềđiểm xuất phát, về trình độ
3
phát triển, điều kiện thế giới cũng khác nhau ở mỗi giai đoạn, truyền
thống lịch sử và văn hoá dân tộc khác nhau...Điều đó cho phép thừa nhận
sựđa dạng mô hình CNXH, sự phong phú về hình thức, phương pháp,
bước đi trong tiến trình xây dựng CNXH trong thời kỳ quáđộ lên chủ
nghĩa xã hội.
b. Đặc điểm:
*.Về kinh tế Về mặt kinh tếđây là thời kỳ bao gồm những mảng,
những phần,những bộ phận của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội
xen kẽ nhau ,tác động với nhau, lồng vào nhau,nghiã là thời kỳ tồn tại
nhiều hình thức dở hữu về tư liệu sản xuất ,do đó tồn tại nhiều thành
phần kinh tế ,các thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa và thành phần kinh
tế tư bản chủ nghĩa;những thành phần kinh tế sản xuất hàng hoá nhỏ cùng
tồn tại và phát triển,vừa hợp tác thống nhất nhưng lại vừa mâu thuẫn và
cạnh tranh gay gắt với nhau (Mac gọi đây là thời kỳđau đẻ kéo dài ) Thời
kỳ này bắt đầu từ khi giai cấp vô sản giành được chính quyền và kết thúc
khi xây dựng xong về cơ bản cơ sở vật chất kỹ thuật của Chủ nghĩa xã
hội .
*. Về chính trị: Đặc điểm nổi bật của thời kỳ quáđộ lên Chủ nghĩa
xã hội là những nhân tố của xã hội mới và tàn dư của xã hội cũ tồn tại
đan xen lẫn nhau , đấu tranh với nhau trên mọi lĩnh vực của đời sống
chính trị, kinh tế , văn hóa , xã hội , tư tưởng , tập quán trong xã hội .
trong xã hội lúc này tồn tại nhiều thành phân, xã hội gồm đầy đủ mọi
thành phần với nhiều tư tưởng khác nhau.
1.2. VÌSAOQÚAĐỘLÊN CHỦ NGHĨA XÃ
HỘIBỎQUACHẾĐỘTƯBẢNLÀMỘTTẤTYẾULỊCHSỬVỚINƯỚCTA :
(HAIĐIỀUKIỆNCỦALÊNIN)
Qúa độ lên CNXH là một tất yếu lịch sử.

nước chủ nghĩa tư bản chưa phát triển.
C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đầu tiên đã nêu lên khả
năng những nước còn đang ở trong giai đoạn phát triển tiền tư bản chủ
nghĩa có thể chuyển thẳng lên hình thái chếđộ cộng sản chủ nghĩa và khả
năng phát triển rút ngắn của các nước này bỏ qua chếđộ tư bản chủ nghĩa.
Còn về nội dung thời kỳ quáđộđó như thế nào và nó có nhiệm vụ cụ thể
gì thì hai ông chưa đề cập tới. Đây chính làđiểm phát triển của V.I.Lênin
về cách mạng Xã hội chủ nghĩa và về thời kỳ quáđộở nhữnh nước tiền đề
kinh tế cho cuộc cách mạng ấy chưa chín muồi, cho dùở nước đó chủ
nghĩa tư bản phát triển ở mức trung bình ( như nước Nga năm 1917 ) .
Lý luận của V.I.Lênin về thời kỳ quáđộ lên CNXH ở các nước
chưa có CNTB phát triển bao gồm một số luận điểm cơ bản sau đây:
* Một là, luận điểm về việc giành lấy chính quyền làm điều kiện
tiên quyết để xây dựng tiền đề kinh tế cho CNXH.
Để phản đối cuộc Cách mạng Tháng Mười năm 1917, những người
theo Quốc tế II cho rằng, nước Nga chưa nên làm cách mạng XHCN vì
lực lượng sản xuất của nước Nga chưa phát triển đầy đủ. V.I.Lênin chỉ ra
rằng, luận điểm này là trái với phép biện chứng cách mạng của chủ nghĩa
Mác vì chủ nghĩa Mác cho rằng, tính quy luật chung của sự phát triển
trong lịch sử toàn thế giới không loại trừ, trái lại, còn bao hàm một số
hình thức phát triển đặc thùở một số quốc gia riêng biệt. Như vậy, những
người theo Quốc tế II không thấy được thời kỳ cách mạng mới gắn với
những mâu thuẫn gay gắt của CNTB thế giới; không hiểu được tình thế
6
cách mạng có thể xuất hiện ở nơi này hay nơi khác khiến cho các dân tộc
có thể bước vào cuộc chiến tranh để thoát khỏi CNTB và giành lấy sự
tiến bộ xã hội.từđó V.I.Lênin nêu luận điểm: ở một nước kém phát triển
có thể và cần phải tạo ra nhưng điều kiện tiên quyết để thực hiện CNXH,
bắt đầu bằng một cuộc cách mạng thiết lập chính quyền công nông, thông
qua chính quyền ấy mà tiến lên vàđuổi kịp dân tộc khác.

lên chủ nghĩa xã hội ở các nước mà CNTB đã phát triển đầy đủ, lực
lượng sản xuất đã xã hội hoá cao mâu thuẫn gay gắt với quan hệ sản xuất
dựa trên chếđộ chiếm hữu tư nhân TBCN; mâu thuẫn giữa giai cấp công
nhân và giai cấp tư sản đến độ chín muồi. Cách mạng XHCN nổ ra và
thắng lợi, chính quyền nhà nước của giai cấp công nhân được thiết lập,
mởđầu thời kỳ quáđộ từ CNTB lên CNXH. Cho đến nay loại hình nay
chưa xuất hiện trong thực tế, do những nguyên nhân khách quan và chủ
quan ...
b. Quáđộ lên Chủ Nghĩa Xã Hội nước có nền kinh tế chưa phát
triển. Loại quáđộ này phản ánh quy luật phát triển nhảy vọt của xã hội
loài người.
Tư tưởng về loại quáđộ thứ hai đãđược C.Mác và Ph.Ăngghen dự
kiến. Theo C.Mác và Ph.Ăngghen, sau khi chủ nghĩa xã hội ở các nước
tư bản Tây Âu giành được thắng lợi, thì các nước lạc hậu có thểđi thẳng
lên CNXH .
8
Tiếp tục tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã chỉ ra
bản chất giai cấp, nội dung và các điều kiện của quáđộ tiến thẳng tới chủ
nghĩa xã hội, bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa .
Tư tưởng của V.I.Lênin về bản chất giai cấp và nội dung của
quáđộ tiến thẳng lên CNXH, bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN được
trình bày trong bài phát biểu nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ năm
1921.
*Vì sao với nước ta lại phù hơp với xu thế của thời đại nếu đi lên
Chủ Nghĩa Xã Hội : Một trong những tư tưởng quan trọng của V.I.Lênin
về quáđộ tiến thẳng lên CNXH, bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN, là các
điều kiện tiến thẳng. Theo V.I.Lênin, một nước lạc hậu có thể tiến thẳng
lên CNXH khi cóđiều kiện khách quan vàđiều kiện chủ quan .
* Các điều kiên cụ thểđể có thể khẳng định điêùđó
♣ Về khả năng khác quan: Điều kiện bên ngoài của sự phát triển

đoạn quáđộ tiến lên CNXH từ gần ba năm nay nhưng Trung ương chưa
đề ra đường lối chung của thời kỳ quáđộ. Nhiệm vụ cách mạng XHCN ở
miền Bắc đã do thực tế khách quan đề ra rồi, mà nhận thức và tư tưởng
của cán bộ, đảng viên ta nói chung vẫn còn ở trong giai đoạn cách mạng
cũ, chưa chuyển kịp”
1
. Trong khi đó thì “ những biến cố mới lại xảy ra
trên thế giới và trong nước làm cho tư tưởng cán bộ, đảng viên và quần
chúng diễn biến phức tạp thêm”
2
. Từđó, Trubg ương đề ra nhiệm vụ “
Xây dựng đường lối chung của thời kỳ quáđộ tiến lên CNXH ở miền Bắc
vàđáu tranh thống nhất nước nhà ”
3
.
10
Qúa trình cách mạng XHCN ở miền Bắc diễn ra trong sự tác động
qua lại giữa đường lối của Đảng và thực hiện phong trào quânhiều chúng.
Đường lối của Đảng từng bước được bỏ sung, hoàn thiện trong quá trình
phát triển của nhận thức lý luận trên cơ sở thực tiễn tổ chức thực hiện
đường lối. Vấn đềđặt ra là phải làm rỏ những bước đi, những nhiệm vụ
cụ thể trong mỗi bước đi. Điều đóđòi hỏi phải đẩy mạnh công tác lý luận
của Đảng. Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương(12-1957) cho
rằng “Từ nay ta phải “chuyển” vè công tác tương và công tác lý luận”.
Cùng với việc “Xây dựng đường lối cách mạng trong giai đoạn mới và
tổng kết kinh nghiệm về một số vấn đề thuộc về công tác và lãnh đạo
củaĐảng”, Hội nghịđề ra nhiệm vụ “tổ chức cho cán bộđược dần dần học
tập chủ nghĩa Mác-Lênin một cách có hệ thống”. Việc Chủ tịch Hồ Chí
Minh đích thân đọc diễn văn khai mạclớp học lý luận khoáđầu tiên cho
cán bộ cao cấp và trung cấp của Đảng tại Trường Nguyễn ái Quốc(7-9-

hoá nộng nghiệp làm khâu trung tâm trong toàn bộ cuộc cải tạo XHCN.
Hội nghị lần thứ 16 của Trung ương(4-1958) đã thông qua hai nghị quyết
quan trọng: Nghịquyết về hợp tác hoá nông nghiệp và Nghị quyết về cải
tạo công thương tư bản tư doanh ở miền Bắc.
Đại hội III của Đảng đánh dấu một mốc lịnh sử quan trọng của
cách mạng Việt Nam, vạch ra con đường tiến lên CNXH ở miền Bắc và
con đường giai phóng miền Nam, thống nhất nước nhà. Đường lối chung
của Đảng trong thời kỳ quáđộ lên CNXH ở miền Bắc được Nghị quyết
Đại hội nêu lên là: “Đại đoàn kết, phát huy tinh thần yêu nước nồng nàn,
truyền thống phấn đấu anh dũng và lao động cần cù của nhân dân ta,
đồng thời tăng cường đoàn kết với các nước XHCN anh em do Liên
xôđúng đầu vàđua miền Bắc tiền nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên
XHCN, xây dựng đời sống âm no, hạnh phúc ở miên Bắc và củng cố
miền Nam thành cơ sở vững mạnh cho cuộc đấu tranh hoà bình thống
12