Trị đái tháo đường bằng đông y

Trong những năm gần đây, đái tháo đường và các biến chứng của nó đã và đang có
xu hướng gia tăng và thực sự đã trở thành mối lo ngại trên phạm vi toàn thế giới.
Trong bài viết này, chúng tôi xin được giới thiệu những nét cơ bản nhất về Đông y
trị liệu đái tháo đường để độc giả có thể tham khảo.
Khái niệm
Biểu hiện chủ yếu của đái tháo đường
người xưa gọi là “tam đa, nhất thiểu”,
nghĩa là ăn nhiều, uống nhiều, đái nhiều
và sút cân nhanh. Về trị liệu, cổ nhân
thường lấy biện chứng “tam tiêu” làm
cơ sở, nghĩa là phân chia thành 3 thể:
thượng tiêu (phần trên cơ thể, gồm tâm
và phế), trung tiêu (phần giữa cơ thể,
gồm tỳ và vị) và hạ tiêu (phần dưới của cơ thể, gồm can, thận, tiểu trường, đại trường và
bàng quang).
Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh
Theo cổ nhân, tiêu khát phát sinh chủ yếu do các nguyên nhân như bẩm thụ tiên thiên bất
túc, ẩm thực bất điều (ăn uống bất hợp lý), tình chí thất điều (yếu tố tâm thần kinh), ngoại
cảm lục dâm (yếu tố môi trường, nhiễm khuẩn), cửu phục đan dược (dùng thuốc bất hợp
lý), trường kỳ ẩm tửu, phòng lao bất điều (tửu sắc và lao lực quá độ) Các nguyên nhân
này tác động trực tiếp hoặc gián tiếp làm rối loạn công năng các tạng phủ, trong đó đặc
biệt là ba tạng: tỳ, phế và thận, từ đó mà phát sinh tiêu khát.
Nguyên tắc trị liệu
- Điều trị toàn diện, nguyên tắc này xuất phát từ quan điểm chỉnh thể, coi nhân thể là một
khối thống nhất. Toàn diện nghĩa là: (1) trong trị liệu phải luôn luôn chú ý xem xét và
điều chỉnh công năng tạng phủ bị bệnh trong mối quan hệ ràng buộc và tác động qua lại

Hải sâm.
với tất cả các tạng phủ khác; (2) sử dụng tổng hợp các biện pháp: dùng thuốc và không

đường tụy phúc khang, phức phương tam tiêu
thang, ích khí tư thận thang, sinh tân ngọc
dịch cao, giáng đường kháng niêm phương, bối qua ẩm, ích nhân đường, giáng đường ẩm
II Thực chất, đây là phương pháp trị liệu theo phương thức “biện bệnh luận trị”.
- Vận dụng kinh nghiệm dân gian: Đây là phương pháp trị liệu thường rất đơn giản, dễ
kiếm, dễ dùng, rẻ tiền và có hiệu quả ở các mức độ khác nhau. Kinh nghiệm trị liệu tiểu
đường trong dân gian là rất phong phú nhưng chưa được chú ý đúng mức và khai thác
hết. Ví như: dùng lá ổi, rễ cây dâm bụt, rễ cây dâu tằm, mướp đắng, thiên hoa phấn, củ
mài, hoàng liên sắc uống; dùng dưa hấu, cà rốt, lê, dưa chuột, bí đao, mướp đắng ép
lấy nước uống hằng ngày; dùng con gián hoặc cương tàm sao vàng tán bột uống
Không dùng thuốc: Là sử dụng các liệu pháp tự nhiên như châm cứu, bấm huyệt, xoa
bóp, dược thiện, trà dược, cháo thuốc, dán thuốc vào huyệt, tắm thuốc, tập luyện khí công
dưỡng sinh Ví như, chế độ ăn nên trọng dụng các loại thực phẩm như râu ngô, các chế
phẩm của đậu tương và đậu đen, xích tiểu đậu, bạch biển đậu, mướp đắng, bí đỏ, bí đao,
dưa hấu, tỏi, hoài sơn, hành tây, rau cần, cà rốt, củ cải, măng, hẹ, ngân nhĩ, hải tảo, tụy
lợn, cá quả, cá trạch, hải sâm ; thường xuyên dùng các loại trà dược như khổ qua trà,
nam qua phấn giáng đường trà, ngọc mễ tu trà, la hán quả trà, mạch môn hoàng liên trà,
hoàng tinh ngọc trúc trà, mạch đông sinh địa tiêu khát trà, cát phấn ngọc tuyền trà, dương
sâm hoa phấn tiêu khát trà ; có thể dùng các loại cháo thuốc như cháo tụy lợn, cháo khổ
qua, cháo nhị phấn trư đỗ, cháo địa cốt bì ngọc mễ tu, cháo đông qua dĩ nhân
ThS. Hoàng Khánh Toàn Mướp đắng.