Thuốc điều trị đái tháo đường týp 2
Đái tháo đường (ĐTĐ) là rối loạn chuyển hóa glucid, protid, lipid do
nhiều nguyên nhân khác nhau. Bệnh nhân ĐTĐ týp 2 là do rối loạn tiết
insulin, tăng giải phóng glucose ở gan và kháng insulin (ở tổ chức gan và tổ
chức mỡ).
Mục tiêu và nguyên tắc
Mục tiêu điều trị ĐTĐ týp 2: (theo Hội ĐTĐ Hoa Kỳ).
Glucose huyết tương lúc đói đạt: 5- 7,2mmol/dl (130mg/dl).
Glucose huyết tương sau ăn < 10mmol/l (180mg/dl).
HbA1c < 7%.
Nguyên tắc điều trị:
Phải dựa vào đường máu để chọn phương thức điều trị.
Trong điều trị phải kết hợp chế độ ăn, chế độ luyện tập và thuốc.
Có thể dùng một loại thuốc hoặc phối hợp, tôn trọng nguyên tắc tăng dần
về liều lượng và có thể phối hợp
thuốc.
Các loại thuốc hạ đường máu: đang được sử dụng trong điều trị và sắp xếp
theo vị trí tác dụng như sau:
Hạn chế tăng giải phóng glucose của gan (thiazolidinedion).
Làm tăng tiết insulin như sulphornylurea và meglitinid.
Làm chậm sự hấp thu glucose ở dạ dày và ruột (các chất ức chế anpha-
glucosidase).
Cải thiện sự nhạy cảm của insulin (thiazolidinedion).
Nhóm biquanid (meformin):
Viên glucophage hàm lượng 500mg, 850mg, 1.000mg.
Chỉ định: ưu tiên cho người có chỉ số khối cơ thể BMI lớn hơn hoặc bằng
23 phối hợp với sulphornylurea hoặc ức chế men anpha- glucosidase phối hợp với
insulin.
Chống chỉ định: phụ nữ có thai, cho con bú, creatinin máu lớn hơn hoặc
bằng 124mmol/l, rối loạn chức năng gan, tình trạng nhiễm toan cấp hoặc mãn,
chế đồ ăn sau 3-6 tháng.
Chống chỉ định: phụ nữ có thai, suy thận creatinin máu > 176mmol/l, có
bệnh đường tiêu hóa, xơ gan, tình trạng nhiễm toan ceton.
Nhóm glitazon hoặc thiazolidinedion:
Liều lượng: liều khởi đầu thông thường của rosiglitazon (avandia) là 4mg
uống 1 lần hoặc uống 2 lần trong ngày. Những bệnh nhân điều trị 12 tuần mà đáp
ứng kiểm soát đường huyết không đầy đủ có thể tăng liều 8mg/ ngày chia 2
lần/ngày. Với pioglitazon (pionorn) khởi đầu 15-30mg uống 1 lần trong ngày, nếu
không đạt được mục tiêu kiểm soát đường huyết tăng liều 45mg/ngày uống 1 lần.
Tác dụng phụ:
Glitazone làm tăng thể tích huyết tương 6-7%, như vậy phù là tác dụng phụ
hay gặp như: phù ngoại vi, phù phổi.
Tăng cân: rosiglitazon tăng cân trung bình 0,8-5,4kg, trong khi pioglitazon
tăng cân trung bình 0,9-3,6kg, tăng tạm thời trong thời gian điều trị.