CÂU HỎI ÔN THI MÔN BỆNH CÂY RỪNG
CÂU 1: Thế nào là 1 cây trồng bị bệnh? Tại sao nói: Bệnh cây là kết quả tác động tổng hợp phức
tạp giữa 3 yếu tố cây trồng- vi sinh vật gây bênh- điều kiện ngoại cảnh?
a. Thế nào là 1 cây trồng bị bệnh:
ĐN: Một cây trồng có hiện tượng sinh trưởng và phát triển ko bình thường dưới tác động của 1
hay nhiều yếu tố bên ngoài hoặc vật ký sinh nào đó gây ra những thay đổi quá trình sinh lý, dẫn
đến thay đổi những chức năng, các cấu trúc giải phẫu, hình thái của từng bộ phận hoặc toàn bộ
cây, thậm chí làm cho cây bị chết. Từ đó làm giảm năng suất và sản lượng của cây hoặc sản phẩm
của cây gây nhiều tổn thất cho nền kinh tế.
Trong tự nhiên bệnh cây nói chung và bệnh cây rừng nói riêng là rất phổ biến và biểu hiện nhiều
triệu chứng khác nhau, có nguyên nhân gây bệnh, quá trính phát sinh, phát triển bệnh mỗi lúc mỗi
nơi ko giống nhau.
Tuy nhiên, về cơ bản các loại cây bị bệnh đều có những yếu tố giống nhau:
+ Bệnh đều làm cho cây suy yếu, phát sinh phát dục kém hoặc ngừng trệ, năng suất giảm sút,
một bộ phận hay toàn bộ cây bị biến dạng, bệnh nặng có thể làm cho cây bị chết. Nguyên nhân là
do thay đổi 1 hay nhiều quá trình sinh lý trong cây.
+ Khi điều kiện ngoại cảnh vượt quá hạn độ thì tác dụng sinh lý thực vật sẽ gây ra những hiện
tượng làm cho các tế bào, cơ quan bị phá hoại, thậm chí chết cây.
b. Bệnh cây là tác động tổng hợp phức tạp của 3 yếu tố cây trồng- vi sinh vật gây bệnh- điều kiện
ngoại cảnh vì:
Bệnh cây chỉ xuất hiện khi nào nguồn bệnh ban đầu tiếp xúc với cây chủ, tiến hành được quá
trình xâm nhiễm và tạo ra các triệu chứng ngoài. Do đó điều kiện gây ra bệnh cây là:
+ Phải có mặt cây chủ cảm bệnh và ở giai đoạn cảm bệnh. Nếu cây có khả năng kháng bệnh thì
khó có khả năng bị xâm nhiễm.
+ Phải có nguồn lây bệnh ban đầu (VSV) với số lượng đạt mức “ lượng xâm nhiễm tối thiểu” cho
phép bệnh phát triển được. Nếu SL ít thì khó gây bệnh cho cây.
+ Phải có điều kiện ngoại cảnh tương đối phù hợp cho phép quá trình xâm nhiễm tiến hành được
mà không phù hợp cho cây trồng. Khi ĐK ngoại cảnh thỏa mãn yêu cầu của cây thì cây sinh
trưởng và phát triển bình thường, thuận lợi và lúc đó cây ko thể mắc bệnh.
CÂU 2: Những điều kiện cơ bản quyết định đến sự phát sinh, phát triển của bệnh cây xâm nhiễm?
Bệnh xâm nhiễm là kết quả của quá trình tác động phức tạp giữa cây trồng, VSV gây bệnh và điều kiện

- Chuẩn bị đầy đủ phương tiện, dụng cụ để phòng trừ bệnh hại.
CÂU 4: Cơ sỡ phương pháp luận và nguyên tắc xây dựng hệ thống phòng trừ tổng hợp IPM?
CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN:
- Trước hết ta khẳng định bệnh cây nói chung và bệnh cây rừng nói riêng phải là một quá trình thay
đổi liên tục của cây bị bệnh từ đặc điểm sinh lý giải phẫu đến hình thái dưới tác động của vật gây
bệnh hoặc biến động của môi trường. sự thay đổi đó gây ra những tổn thất về mặt kinh tế và sinh
thái.
- Cây rừng và VSV đều chịu sự tác động của các điều kiện môi trường. trong quá trình sinh thái
bao gồm nhiều nhân tố ảnh hưởng đến cây và vật gây bệnh. Đó là QH sinh vật và QH phi sinh
vật.
+ Những ảnh hưởng của nhân tố sinh vật: cây chủ, tuổi cây, loài cây, sinh trưởng của cây, dd
trong cây, các loài côn trùng, các loài VSV ký sinh, phụ sinh trên nấm gây bệnh.
+ Những ảnh hưởng của nhân tố phi SV: các nhân tố khí hậu như: nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng,
không khí…., các nhân tố đất đai địa lý.
- Đặc điểm tác dụng và phương thức ảnh hưởng của nhân tố SV và phi SV
-
Nhân tố sinh vật Nhân tố phi sinh vật
- Chỉ tác động lên các thể trong toàn bộ
quần thể vật gây bệnh.
- Tác động thường theo 2 chiều ảnh
hưởng lẫn nhau, có thể là kích thước,
khống chế và phụ sinh
- Cường độ tác động lên nấm bệnh
thường không bị khống chế bởi mật độ
SV
- Diện tích tác động tới nấm bệnh bị
khống chế bởi không gian.
- Tác động lên toàn bộ SV, lên cả quần
thể vật gây bệnh.
- Tác động 1 chiều, ảnh hưởng rõ rệt đến

đảm nhiệm.
CÂU 5: Quản lý vật gây bệnh tổng hợp là gì? Phân tích các bước nghiên cứu quản lý tổng hợp dịch
hại?
Khái niệm quản lý tổng hợp dịch hại: quản lý vật gây bệnh tổng hợp là điều chỉnh số lượng và mật độ ,
giữ chúng dưới ngưỡng gây hại kinh tế. sử dụng các biện pháp phòng trừ hợp lý trong từng ĐK sinh thái
và ĐK kinh tế thích hợp. Ko nhấn mạnh việc tiêu diệt triệt để vật gây hại mà cần chú ý tới việc điều chỉnh
số lượng làm cho chúng ko đến ngưỡng gây hại kinh tế: Vì trong thực tế chúng phải có số lượng nhất định
để tồn tại thiên địch, có lợi cho cân bằng sinh thái.
Các bước n/c quản lý tổng hợp dịch hại:
- Phân tích vị trí gây bệnh trong HST rừng, Xác định ngưỡng kinh tế của vật gây hại.
- Lập phương án làm giảm bệnh hại, chủ yếu bao gồm cả việc tạo sinh vật thiên địch mới trong tự
nhiên, chịn cây giống chống chịu thay đổi môi trường sống của vật gây hại.
- Trong tình hình khẩn cấp, tìm biện pháp phòng trừ ít ảnh hưởng đến HST, nếu cần có thể dùng
thuốc hóa học nhưng phải NC tỉ mỉ đến các loại thuốc, liều lượng, nồng độ, thời gian và phạm vi
sử dung.
- Xây dựng phương án kỷ thuật khống chế sâu bệnh hại.
CÂU 6: Tại sao nói: Biện pháp phòng trừ tổng hợp IPM là biện pháp điều hòa , khâu nối các biện
pháp phòng trừ bệnh hại một cách hài hòa và khoa học?
IPM là hệ thống điều khiển và quản lý dịch hại bằng cách sử dụng tất cả các biện pháp phòng trừ thích
hợp trong ĐK sinh thái hợp lý, để giữ cho quần thể dịch hại phát triển dưới ngưỡng gây hại kinh tế.
Biện pháp phòng trừ tổng hợp IPM là biện pháp điều hòa, khâu nối các biện pháp phòng trừ bệnh hại một
cách khoa học và hài hòa, Vì:
- Sự phát dịch bệnh hay bệnh mãn tính đều có mối quan hệ phức tạp giữa các yếu tố : cây chủ- vật
gây bệnh- ngoại cảnh và con người. vì vậy, phòng trừ bệnh cây không thể tách rời các nhân tố đó
và phải được giải quyết trên tinh thần tổng hợp toàn diện và chủ động.
- Hệ thống phòng trừ tổng hợp bệnh cây IPM phải mang tính t/c toàn diện tập trung giải quyết bệnh
hại chủ yếu, đồng thời kết hợp các biện pháp phòng trừ bệnh hại khác một cách hợp lý, chọn lọc.
- Không những chú ý đến bệnh hại ngoài rừng mà còn chú ý cả bệnh cây trong quá trình cất giữ,
vận chuyển hạt giống cây con.
- Các biện pháp bảo vệ ko chỉ tiến hành trực tiếp trên cây mà còn thực hiên cả trong đất, trong ko

- Giữa cây trồng và vật gây bệnh có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và với hệ sinh thái. Vì vậy
muốn phòng chống phải NC tỷ mĩ,, chính xác để ko bị tổn thất.
- Phải có tính kiên nhẫn, cẩn thận, có kiến thức sâu và rộng.
HƯỚNG GIẢI QUYẾT:
- Luôn học hỏi, tìm hiểu kỹ về công tác phòng trừ bệnh cây
- Nắm rõ tình hình sinh trưởng và phát triển ở từng giai đoạn của cây, của bệnh.
- Có tính quyết đoán, ko do dự( kiên quyết vì việc phòng trừ bệnh cần sự nhanh chống về thời
gian).
CÂU 8: Tại sao nói: “ Xâm nhiễm tuần hoàn là vấn đề trọng tâm của bệnh lý cây rừng. Khi nghiên
cứu xâm nhiễm tuần hoàn bệnh cây rừng cần chú ý những vấn đề gì?.
GIẢI THÍCH:
Xâm nhiễm tuần hoàn là quá trình phát bệnh mùa trước đến mùa sau lại tái phát bệnh lại. quá trình này
ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ST PT của cây, làm cho giảm sức đề kháng của cây, giảm năng suất cây
trồng. cần tìm hiểu tình trạng của cây, biết được bệnh xâm nhiễm trên cây để có những biện pháp phòng
chống hiệu quả.
CÁC VẤN ĐỀ CẦN CHÚ Ý: 3 vấn đề.
1. Sự xâm nhiễm- tái xâm nhiễm: khi cây bắt đầu sinh trưởng, vật gây bệnh đã quá đông và tiến
hành xâm nhiễm lần đầu tiên. Sau khi phát bệnh, cơ quan SS tiếp tục xâm nhiễm 1 lần nữa, thời
gian ủ bệnh càng ngắn thì số lần tái xâm nhiễm càng nhiều, bệnh càng tăng, tổn thất càng nặng,
tái xẫm nhiễm càng nhiều, phòng trừ bệnh càng nhiều.
2. Nguồn gốc xâm nhiễm: Khi thời tiết xấu như mùa đông giá rét, mùa hè nóng nực, cây rụng lá thì
nấm cũng ngủ đông.
Những nguồn xâm nhiễm:
+ Cây chủ bị bệnh.
+ Hạt giống và cây mạ.
+ Xác cây héo.
+ Đất, phân bón.
3. Phương thức truyền bá: trực tiếp và gián tiếp.
- Truyền bá trực tiếp: không cần môi giới từ vật gây bệnh đến cây bệnh.
- Truyền bá gián tiếp: môi giới gây bệnh từ vật gây bệnh đến thể bị bệnh. Các môi giới gồm: gió,