Những bệnh lý thận
thường gặp ở trẻ em

Nhiều bậc cha mẹ rất đỗi ngạc nhiên khi được
bác sĩ thông tin rằng con mình bị bệnh thận,
bởi vì họ thường nghĩ đây là bệnh của người lớn.
Thực tế, trẻ có thể mắc bệnh thận từ khi còn
trong bào thai, lúc mới sinh hay bất cứ độ tuổi
nào trong quá trình tăng trưởng.
Trong phạm vi bài viết này, xin mạn phép đề cập đến
những bệnh thận rất thường gặp ở trẻ em như: nhiễm
trùng đường tiểu, viêm cầu thận cấp, hội chứng thận
hư cùng những dấu hiệu, triệu chứng nhằm phát hiện
bệnh sớm, cách săn sóc trẻ khi mắc bệnh và phương
cách theo dõi, phòng ngừa bệnh.
NHIỄM TRÙNG TIỂU Ở TRẺ EM:
Bao gồm bệnh cảnh viêm bể thận (nhiễm trùng
đường tiểu cao) và viêm bàng quang (viêm đường
tiểu thấp).
A. Viêm bể thận:
Triệu chứng định bệnh rất mơ hồ ở trẻ dưới 1 tuổi, do
đó bác sĩ nhi khoa luôn luôn phải nghĩ đến để tìm và
cho xét nghiệm nhằm có thể chẩn đoán kịp thời:
 Trẻ có thể sốt rất cao từ 39,5oC – 40oC kèm
lạnh run nhưng đôi khi có thể biểu hiện bằng hạ thân
nhiệt ở trẻ sơ sinh.
 Bỏ bú.
 Ọc sữa, đôi khi tiêu chảy.
 Khóc thét khi đi tiểu.
Ở trẻ lớn sẽ dễ định bệnh hơn vì trẻ có thể kể cho
cha mẹ và bác sĩ nghe – trẻ bị tiểu đau, rát, tiểu nhiều

gửi cấy ngay).
Kết quả mẫu cấy nước tiểu như thế nào được xem là
nhiễm trùng tiểu?: Nhiễm trùng tiểu được định nghĩa
khi có sự hiện diện của một loại vi trùng duy nhất
trong canh cấy với số lượng > 105 vi trùng trong 1ml
nước tiểu và/ hoặc có hiện diện của bạch cầu niệu
với số lượng > 104 bạch cầu/1ml nước tiểu được
thực hiện trong điều kiện lấy nước tiểu và cấy nước
tiểu trong điều kiện vô trùng tuyệt đối.
Các loại vi trùng gây nhiễm trùng tiểu.
 Escherichia coli là vi trùng thường gặp nhất
chiếm 80% các trường hợp nhiễm trùng tiểu.
 Các vi trùng khác: Klebsiella, pseudomonas
aeruginosa, staphylococcus, streptococcus,
citrobacter.
5. Chẩn đoán bằng hình ảnh học:
 Echo thận và đường tiết niệu: Echo thận có thể
phát hiện được dị dạng thận niệu để kịp thời xử trí
phẫu thuật cho trẻ. Ðây là một xét nghiệm ít tốn kém
và không gây sang chấn cho trẻ, cần được làm một
cách có hệ thống ở tất cả trẻ được chẩn đoán xác
định nhiễm trùng tiểu.
 Chụp bàng quang ngược dòng: để phát hiện trào
ngược bàng quang niệu quản ở các mức độ 1, 2, 3 và
4. Chỉ định phẫu thuật thận đặt ra khi có trào ngược
bàng quang niệu quản mức độ 3, 4; ở mức độ 1 và 2
điều trị nội khoa phòng ngừa nhiễm trùng tiểu với các
loại kháng sinh uống.
 Chụp hệ tiết niệu qua đường tĩnh mạch
(urographie intraveineuse): rất ít khi có chỉ định trừ khi

uống đủ nước, dạy trẻ không được nhịn tiểu ở
trường.
 Tẩy giun kim cho trẻ định kỳ mỗi 6 tháng.
VIÊM CẦU THẬN CẤP (GLOMERULONEPHRITIS):
Có rất nhiều nguyên nhân gây viêm cầu thận cấp:
1. Nguyên nhân do hậu nhiễm vi trùng rất thường gặp
như:
 Vi trùng: Streptococcus b tan huyết nhóm A;
Staphylococcus aureus; Mycoplasma;
Meningocaccus; Brucella; Leptospira.
 Siêu vi trùng: Trái rạ (Varicella); Rubeola;
Cytomegalo virus; Epstein – Barr virus.
 Ký sinh trùng: Toxoplasma; Trichinella;
Rickettsia; Ký sinh trùng sốt rét.
2. Những nguyên nhân ít gặp hơn:
 Bệnh viêm cầu thận tăng sinh màng.
(Membranoproliferative Glomerulonephritides).
 Có thể gặp trong bệnh lắng đọng IgA ở cầu
thận.
 Bệnh Lupus đỏ hệ thống (Tahomaic lupus
erythematous).
 Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.
3. Nguyên nhân hiếm gặp: Viêm nút quanh động
mạch (Polyarteritis nodosa).
Triệu chứng định bệnh:
1. Lâm sàng: Tuổi thường gặp từ 3 đến 15 tuổi, trẻ
phù toàn thân do giữ muối nước; tiểu ít; tiểu máu đại
thể (nước tiểu có màu máu như nước thịt bò); trẻ
tăng cân đột ngột trong vài ngày; Hỏi bệnh kỹ có thể
biết được bệnh nhi có nhiễm trùng da hoặc viêm mũi

 Những trẻ có biến chứng thường phải được theo
dõi kỹ càng ở phòng cấp cứu của khoa hay ở khoa
săn sóc tăng cường mới đủ phương tiện điều trị.
Tiên lượng:
95% các trường hợp viêm cầu thận cấp hậu nhiễm
trùng (đa số là liên cầu) thường có dự hậu tốt. Bệnh
sẽ phục hồi và không để di chứng. Tuy nhiên có một
số ít trường hợp có thể dẫn đến hiện tượng hyalin ở
cầu thận (glomerular hyalinization) và dẫn đến suy
thận mãn bất phục hồi.
Suy tim và suy thận cấp có thể dẫn đến tử vong trong
giai đoạn cấp.
Phòng ngừa: Thường chỉ được áp dụng đối với
nhóm viêm cầu thận hậu nhiễm trùng
Giữ vệ sinh da sạch sẽ cho trẻ.
Ðiều trị ngay khi bị ghẻ ở ngoài da và viêm họng.
Nếu trẻ đột ngột phù, tăng cân, tiểu ít, tiểu máu các
bậc cha mẹ không nên chần chờ mà phải đưa cháu đi
khám sớm ở bệnh viện nhi.