Dạy trẻ sống có trách nhiệm
Ở tuổi lên hai,
bé vẫn chưa sẵn
sàng tập trung
tốt vào những
thứ lớn lao hay
tìm hiểu vai trò
của mình trong
gia đình và
ngoài xã hội như
thế nào (tuy
nhiên bé vẫn có thể hiểu rằng mình là trung tâm của vũ trụ).
Bé cũng chưa sẵn sàng cho những việc nhà lặt vặt có tính
phức tạp hay tuân thủ theo một thời khoá biểu riêng. Nhưng
bé lại muốn thể hiện sự bận rộn và quan trọng của bản thân
bất cứ khi nào có thể trước mặt bạn. Vì vậy hãy quan tâm đến con bạn một cách tích cực nếu bé luôn có xu hướng
làm những việc mà bạn khó kiểm soát, trong khi vẫn cố
gắng điều khiển mọi việc. Những mong muốn của trẻ trong
lứa tuổi này sẽ đặt nền tảng cho tính cách trong tương lai
của bé và quyết định xem bé có là người sống có trách
nhiệm hay không.
Bắt đầu từ những công việc đơn giản: Những nhiệm vụ
quá khó khăn chỉ làm cho một đứa trẻ 2 tuổi cảm thấy quá
sức mà thôi. Hãy dạy con bắt đầu từ những thứ giản đơn,
chẳng hạn: Bé có thể tự bỏ khăn giấy mình dùng vào thùng

nếu được cùng bạn san sẻ công việc và không cảm thấy
việc lấy quần áo ra khỏi máy giặt là một nhiệm vụ – ngược
lại bé cảm thấy vui khi được nhấc những chiếc quầ, chiếc
áo còn ấm và mềm mại rồi đặt vào giỏ. Hãy bật nhạc lên
khi cùng bé quét bụi trong nhà hoặc đua xem ai sẽ là người
dọn được nhiều đố nhất.
Tạo ra thông lệ: Trẻ sẽ học được thói quen làm việc có
trách nhiệm dễ dàng hơn nếu bạn sớm hướng cho bé tuân
thủ một số hoạt động có tính thường nhật. Chẳng hạn giúp
bé quen với việc đặt chén vào bồn rửa sau mỗi bữa sáng và
phụ bạn cất dọn đồ chơi (loại dùng để chơi khi tắm cho trẻ)
sau khi tắm xong. Dần dần bé sẽ hiểu những công việc đó
là một phần trong cuộc sống hằng ngày của mình, chứ
không phải là những gì có tính gián đoạn, thất thường.
Dùng cách nói tích cực để bảo ban trẻ: Jerry Wyckoff,
một chuyên gia về các vấn đề gia đình đề xuất sử dụng
thuật ngữ “Luật lệ của bà” (Grandma’s rule) để giáo dục
cách sống trách nhiệm cho một đứa trẻ 2 tuổi. “‘Luật lệ của
bà’ chỉ ra rằng gia đình bạn cần thiết lập nên những quy
định chung mà mọi người đều tuân thủ”, Wyckoff nói. Vì
vậy thay vì đưa ra một “tối hậu thư”(“Nếu con không…, thì
con sẽ không…), luật lệ này đề nghị cách diễn đạt “Khi con
hoàn thành những gì con phải làm, sau đó con có thể làm
những thứ mình muốn”. Nếu trẻ nói “Con muốn ăn bánh”,
bạn có thể trả lời “Con hãy ngồi vào bàn ăn đã, rồi con sẽ
có bánh của mình”. Ngược lại, cách nói “Nếu con dọn dẹp
đồ chơi gọn gàng, mẹ (bố) sẽ dành cho con một bất ngờ thú
vị” thật sự sẽ giúp bé dễ định hướng thế nào là những cách
xử sự thông thường – đưa lại cho bé khả năng quyết định
liệu những bất ngờ mà mình nhận được có cần thiết hay