Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc xây dựng đời sống văn hoá mới
15:55 | 29/01/2005 (ĐCSVN)- Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa là anh hùng giải
phóng dân tộc, lãnh tụ thiên tài của cách mạng Việt Nam, vừa là nhà văn hoá
lớn của nhân loại. Cuộc đời và sự nghiệp của Người đã gắn chặt với sự nghiệp
cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới. Trên mọi lĩnh vực của đời sống
xã hội Việt Nam đều sáng ngời những tư tưởng của Người. Cũng như ở các
lĩnh vực khác, trong quá trình kiến tạo đời sống văn hoá mới, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã giữ một vai trò đặc biệt to lớn. Người không chỉ vạch ra đường
lối có tính chiến lược mà còn chỉ đạo việc thực hiện và chính Người là hiện
thân của đường lối ấy.
Sau khi cách mạng tháng Tám giành thắng lợi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lưu tâm
ngay đến việc xây dựng đời sống mới trong nhân dân. Ngày 3/4/1946, Uỷ ban vận
động đời sống mới Trung ương được thành lập. Một năm sau (20/3/2947), Người
viết tác phẩm ''Đời sống mới '' nhằm tuyên truyền và vận động toàn Đảng, toàn dân
ta thực hiện đời sống văn hoá mới.
Tại sao phải xây dựng đời sống mới? Đất nước ta qua hơn trăm năm bị thực dân
Pháp xâm lược và thống trị, đời sống nhân dân bị dìm trong tăm tối và lạc hậu thì
việc xây dựng đời sống mới thực sự là một cuộc cách mạng trong toàn dân. Đây là
một cuộc vận động cách mạng, một cuộc đấu tranh chống lại cái cũ, lạc hậu để xây
dựng đời sống mới tươi trẻ và tiến bộ.
Xây dựng dời sống mới bắt đầu từ đâu? Theo Hồ Chí Minh phải bắt đầu từ những
điều cơ bản nhất nhưng cũng đơn giản nhất mà mọi người đều phải thực hành. Bác
Hồ nói: ''Muốn có cơm ăn, áo mặc, nhà ở, đường đi thì phải làm. Từ trước đến giờ,
ta vẫn có làm, vẫn có cơm áo, nhà, đường xá. Nhưng vì làm chưa hợp lý nên số
đông dân ta ăn đói,mặc rách, nhà cửa chật hẹp, đường sá gập ghềnh, người nghèo
khổ thì nhiều, người no ấm thì ít…Đời sống mới không cao xa gì, cũng không phải
khó khăn gì. Nó không bảo ai phải hi sinh chút gì. Nó chỉ sửa đổi những việc cần
thiết, rất phổ thông trong đời sống mọi người, tức là sửa đổi cách ăn, cách mặc,
cách ở, cách đi lại, cách làm việc. Sửa đổi những điều đó thì mọi người đều được
hưởng hạnh phúc''(l). Từ quan niệm đó Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dày công xây
dựng nên những chủ trương, biện pháp thực hành ''đời sống mới''.

Không ngừng tiếp cận, học hỏi cái hay, cái đẹp dể nâng cao trình độ hiểu biết và
tiến bộ.
Mục đích của việc xây dựng đời sống văn hoá mới là: ''Làm thế nào cho đời sống
của dân ta vật chất được đầy đủ hơn, tinh thần được vui mạnh hơn''(4).
Trước hết, theo Hồ Chí Minh muốn xây dựng một xã hội mới và tốt đẹp hơn thì
cần phải tiêu diệt những thói hư, tật xấu của xã hội còn xót lại đồng thời phải bồi
dưỡng con người có đạo đức ''cần kiệm liêm chính chí công vô tư, một lòng một dạ
phục vụ nhân dân''. Trong khi xây dựng cái mới phải biết kế thừa và phát triển
những đức tính tốt đẹp của tổ tiên ta như yêu nước, yêu lao động, thương yêu đùm
bọc lẫn nhau, đoàn kết trong lao động và chiến đấu. . . và học tập những gương tốt
của nhân dân các nước anh em, bè bạn. Thực chất của việc xây dựng đời sống mới
ở nước ta lúc này là cuộc đấu tranh giữa hai con đường, giữa cái mới và cái cũ bảo
vệ và phát huy những cái tốt, quét sạch những tàn dư tư tưởng văn hoá lạc hậu,
phản động của chế độ thực dân phong kiến. Xoá bỏ, cải tạo nếp sống cũ lạc hậu và
xây dựng nếp sống mới là nhiệm vụ to lớn, phức tạp đòi hỏi phải tiến hành một
cách rất cẩn thận, chịu khó và lâu dài, không chủ quan, nôn nóng, áp đặt, muốn
làm hết ngay một lúc, phải nhận thức được quá trình biến đổi theo quy luật của xã
hội mới để xây dựng nếp sống phù hợp.
Để chiến thắng những thói quen cũ lạc hậu theo Chủ tịch Hồ Chí Minh những thói
quen mới chúng ta xây dựng phải thật sự khoa học và đòi hỏi sử dụng tổng hợp
nhiều sức mạnh, nhiều ngành, giới. Trong đó công tác tuyên truyền rất quan trọng
nhưng theo Người ''tuyên truyền không cần nói tràng giang, đại hải mà nói ngắn
gọn, nói những vấn đề thiết thực, chắc chắn làm được để mọi người hiểu rõ và
quyết tâm làm bằng được''. Người nói ''học cái tốt thì khó, ví như người ta leo núi
phải vất vả mới lên đến đỉnh. Học cái xấu thì dễ, như ở trên đỉnh núi trượt chân
một cái là nhào xuống vực sâu''. Vì vậy Người luôn luôn nhắc nhở cần phải lấy
gương người tốt, việc tốt trong quần chúng nhân dân và cán bộ Đảng viên để giáo
dục lẫn nhau, là một phương pháp sinh động và có sức thuyết phục lớn cũng là
cách tốt nhất để xây dựng con người mới. Người coi ''thi đua cải tạo con người: lao
động sáng tạo xã hội'' chính phong trào thi đua, tập thể ấy là cái nôi làm xuất hiện