Giáo án: Ngữ văn 12 Giáo viên : Nguyễn Huy Hoằng
Tuần1: Tiết 3
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG - ĐẠO LÝ
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Nắm được cách viết bài nghị luận về một tư tưởng, đạo lý, trước hết là kỹ năng tìm hiểu
đề và lập dàn ý.
- Có ý thức và khả năng tiếp thu những quan niệm đúng đắn và phê phán những quan niệm
sai lầm về tư tưởng, đạo lý.
B. Chuẩn bò:
1. Giáo viên:
- Tìm hiểu nắm vững đặc điểm nội dung và xác định trọng tâm của bài học.
- Phương pháp giảng dạy: Kết hợp vận dụng các phương pháp day học theo hướng tích cực như
phát vấn, trả lời câu hỏi, trao đổi thảo luận, thuyết minh.
2. Học sinh.
- Ơn lại kiến thức cũ về văn nghị luận.
- Tìm hiểu bài học trước khi đến lớp.
C. Tiến trình tổ chức dạy học:
1. Ổn định lớp: Giáo viên kiểm tra só số lớp.
2. Kiểm tra bài cũ:
Văn học Việt Nam từ sau năm 11975, nhất là từ 1986 vận động theo hướng nào?
3. Giới thiệu bài mới:

Thời
gian
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
5ph * Hoạt động 1:: GV
củng cố kiến thức đã
học cho HS:
- Cho đề bài:
1. Nghĩ về lối sống đẹp
của con người

15ph *Hoạt động 2: GV
hướng dẫn HS tìm hiểu
đề và lập dàn ý dựa
trên ngữ liệu SGK.
GV chia lớp thành 2
nhóm để thảo luận:
HS đọc ngữ liệu, lần
lượt thảo luận các vấn
đề GV đưa ra:
Nhóm 1:
II. Tìm hiểu đề và lập dàn ý:
1. Tìm hiểu đề:
a. Khảo sát ví dụ:
Đề: Anh (chị) hãy trả lời câu hỏi sau
của nhà thơ Tố Hữu:
“Ơi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn”
1
Giáo án: Ngữ văn 12 Giáo viên : Nguyễn Huy Hoằng
GV hướng dẫn HS rút
ra kết luận:
Từ cách tìm hiểu đề
trên, hãy cho biết các
bước tìm hiểu đề?
-Câu thơ Tố Hữu nêu
lên vấn đề gì?
-Thế nào là lối sống
đẹp?
-Để sống đẹp cần rèn
luyện những phẩm
chất nào?

tưởng, đạo lí được nêu.
- Tìm luận điểm, luận cứ cho vấn đề
cần nghị luận.
- Dự kiến thao tác lập luận cho bài văn
GV đặt câu hỏi gợi ý:
-Giới thiệu vấn đề theo
cách nào?
-Sắp xếp các luận
điểm, luận cứ tìm được
theo trật tự thích hợp?
-Ý nghĩa lối sống đẹp
và tác dụng giáo dục
HS trả lời và tìm ra
dàn bài cụ thể:
2. Lập dàn ý:
a. Khảo sát ví dụ: (SGK)
Từ các ý tìm được trong phần (1.a),
hãy lập dàn ý cho đề bài trên.
* Dàn ý tham khảo:
- Mở bài:
+giới thiệu quan niệm sống đẹp
+trích dẫn nguyên văn câu thơ Tố Hữu
- Thân bài:
+ Giải thích : sống đẹp
+ Phân tích:các khía cạnh biểu hiện lối
sống đẹp (lí tưởng, tâm hồn, trí tuệ,
hành động),có dẫn chứng minh hoạ.
+ Phê phán lối sống cá nhân, thiếu ý
chí, nghị lực.
+ Xác định phương hướng, biện pháp

cố kiến thức:
Bài 1: GV phát phiếu
trả lời trắc nghiệmcho
HS và kiểm tra khả
năng tiếp thu kiến thức
của HS qua phiếu trả
lời
Bài 2: GV có thể đặt ra
một số yêu cầu cụ thể
cho HS:
a.Lập dàn ý
b.Viết thành bài văn
nghị luận hoàn chỉnh
-GV cho HS chia nhóm
thảo luận dàn ý sau đó
định hướng trở lại để
HS điền vào phiếu
trả lời trắc nghiệm
HS chia nhóm thảo
luận dàn ý.
III. Luyện tập:
1. Bài tập 1/SGK/21-22
a.Vấn đề nghị luận: phẩm chất văn
hóa trong mỗi con người.
- Tên văn bản: Con người có văn hoá
b. Thao tác nghị luận:
- Giải thích: văn hoá là gì? (đoạn 1)
- Phân tích: các khía cạnh văn hoá
(đoạn 2)
- Bình luận: sự cần thiết phải có văn

+ Giải thích: lí tưởng là gì?
+ Phân tích vai trò, giá trị của lí tưởng:
Ngọn đèn chỉ đường, dẫn lối cho con
người.
Dẫn chứng: lí tưởng yêu nước của
Hồ Chí Minh.
+ Bình luận: Vì sao sống cần có lí
tưởng?
+ Suy nghĩ của bản thân đối với ý kiến
của nhà văn. Từ đó, lựa chọn và phấn
đấu cho lí tưởng sống.
- Kết bài:
+ Lí tưởng là thước đo đánh giá con
người.
+ Nhắc nhở thế hệ trẻ biết sống vì lí
tưởng.
b. Viết văn bản:
HS làm ở nhà
4. Củng cố:
Để làm được một bài văn nghị luận xã hội bàn về một tư tưởng đạo lí cần có những bước
nào?
5. Daën baøi:
- Nắm vững các bước tìm hiểu đề và lập dàn ý.
- Làm bài tập về nhà
- Chuẩn bị bài mới: Tuyên ngôn độc lập ( Hồ Chí Minh)
4
Giáo án: Ngữ văn 12 Giáo viên : Nguyễn Huy Hoằng
5