cng t tng H Chớ Minh
CNG
T TNG H CH MINH
Câu1: Khái niệm t ng Hồ Chí Minh(TTHCM), nội dung, ý nghĩa học tập
TTHCM
*Khái Niệm TTHCM
- i hi i biu ton quc ln VII (6/1991):
T tng H Chớ Minh l kt qu ca s vn dng v phỏt trin sỏng to ch ngha Mỏc - Lờnin trong
iu kin c th ca nc ta, v trong thc t t tng H Chớ Minh ó tr thnh mt ti sn tinh thn
quý bỏu ca ng v ca c dõn tc.
- i hi i biu ton quc ln IX (4/2001):
T tng H Chớ Minh l h thng nhng quan im ton din v sõu sc v nhng vn c bn ca
cỏch mng Vit Nam, l kt qu ca s vn dng sỏng to ch ngha Mỏc - Lờnin vo iu kin c th
ca nc ta, k tha v phỏt trin cỏc giỏ tr truyn thng tt p ca dõn tc, tip thu tinh hoa vn
húa nhõn loi.
*Nội Dung Của Định Nghĩa Làm Rõ 9 Vấn Đề:
ú l:
+
1
T tng v gii phúng dõn tc, gii phúng giai cp v gii phúng con ngi;
+
2
v c lp dõn tc gn lin vi ch ngha xó hi, kt hp sc mnh dõn tc vi sc mnh thi i;
+
3
v sc mnh ca nhõn dõn, ca khi i on kt dõn tc;
+
4
v quyn lm ch ca nhõn dõn, xõy dng Nh nc thc s ca dõn, do dõn, vỡ dõn;
+
5

- Ba là: nội dung cơ bản nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh:
Bao gồm những vấn đề có liên quan trực tiếp đến cách mạng Việt Nam.
- Bốn là: giá trị, ý nghĩa, sức hấp dẫn, sức sống lâu bền của tư tưởng Hồ Chí
Minh:
+ Soi đường cho thắng lợi của cách mạng Việt Nam;
+ Tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc.
* Ý nghĩa của việc học tập tư tưởng HCM:
+ Nâng cao năng lực tư duy lý luận và phương pháp công tác
Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho Đảng và nhân dân Việt nam trên con đường thực hiện
mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
2 Làm cho sinh viên nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với
đời sống cách mạng Việt Nam.
2 Làm cho TTHCM luôn giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của thế hệ trẻ nước ta.
2 Củng cố lập trường, quan điểm cách mạng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh.
- Biết vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống.
+. Bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức cách mạng và rèn luyện bản lĩnh chính trị
1. Giáo dục đạo đức, tư cách, phẩm chất cách mạng cho cán bộ, đảng viên và toàn dân sống hợp
đạo lý, yêu cái tốt, cái thiện, ghét cái ác, cái xấu.
1. Nâng cao lòng tự hào về Người, về Đảng Cộng sản, về Tổ quốc Việt Nam, tự nguyện sống, chiến
đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại".
1. Vận dụng những kiến thức đã học vào tu dưỡng, rèn luyện bản thân, hoàn thành tốt các chức
trách của mình, đóng góp thiết thực và hiệu quả cho sự nghiệp cách mạng theo con đường mà Hồ
Chí Minh đã lựa chọn.
C©u 2 : Nguån gèc h×nh thµnh TTHCM
a). Cơ sở khách quan.
*. Bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
2

phong trào giải phóng của các nước thuộc địa càng có quan hệ mật thiết với nhau trong cuộc đấu
tranh chống kẻ thù chung là CNĐQ.
Tất cả các nội dung trên cho thấy, việc xuất hiện tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là nhu cầu tất
yếu khách quan của cách mạng Việt Nam, mà còn là tất yếu của cách mạng thế giới.
** Những tiền đề tư tưởng, lý luận
Giá trị truyền thống của dân tộc
+Truyền thống Yêu nước là dòng chủ lưu chảy suốt trường kỳ lịch sử Việt Nam. Mọi học thuyết
đạo đức, tôn giáo từ nước ngoài du nhập vào Việt Nam đều được tiếp nhận khúc xạ qua lăng kính của
chủ nghĩa yêu nước đó.
+ Chủ nghĩa yêu nước ý trí bất khuất, đấu tranh dựng nước và giữ nước
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
3
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Tinh thần nhân nghĩa và truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái trong khó khăn, hoạn
nạn.
+ Truyền thống lạc quan yêu đời, niềm tin vào chính mình, tin vào sự tất thắng của chân lý và
chính nghĩa
+ Truyền thống cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo, ham học hỏi
- Tinh hoa văn hoá nhân loại
=> Trong nhứng giá trị trên thì chủ nghĩa yêu nước là dòng chảy siên suốt, đây là cội nguồn
của trí thức của tính sáng tạo của con ngưới VN
+ Tinh hoa văn hoá nhân loài:
- Văn hoá phương Đông: Người đã tiếp thu tư tưởng của Nho giáo, Phật giáo, và tư tưởng tiến
bộ khác của văn hoá phương Đông.
Nho giáo là học thuyết về đạo đức và phép ứng xử, triết lý hành động, lý tưởng về một xã hội
bình trị. Đặc biệt Nho giáo đề cao văn hoá, lễ giáo và tạo ra truyền thống hiếu học trong dân. Đây là tư
tưởng tiến bộ hơn hẳn so với các học thuyết cổ đại. Tuy nhiên, Hồ Chí Minh cũng phê phán Nho giáo
có những tư tưởng tiêu cực như bảo vệ chế độ phong kiến, phân chia đẳng cấp (quân tử và tiểu nhân),
trọng nam khinh nữ.

Nam. Ngi dn li ca Lờnin: Ch cú nhng ngi cỏch mng chõn chớnh mi thu hỏi c nhng
hiu bit quý bỏu ca cỏc i trc li.
- Kế Thừa Ch ngha Mỏc-Lờnin
.CN Mác LN là sự kết tinh văn hoá nhân loại là đỉnh cao t tởng của loài ngời. CNMac-LN là
hệ t tởng của giai cấp công nhân là sự tổng kết quá khứ giảI thích hiện tại hớng tới tơng lai
.HCM kế thừa thế giới quan (chủ nghĩa duy vật biện chứng) và phơng pháp luận(chủ nghĩa duy
vật lịch sử) của CNMac-LN
.CNMac-LN đã tìm ra quy luật tất yếu để cho loài ngời hớng tới đã vạch ra đờng lối cho CM VN
phảI đi đó là CNXH và con đờng CMVN phải đến đó là CNCS (chủ nghĩa cộng sản)
.Ngời đã vận dụng CNMac-LN một cách sáng tạo vào điều kiện thực tiễn VN đồng thời góp phần
làm phong phú thêm hệ thống lí luận của CNMac-LN.
b) Nhõn t ch quan
+
1
Kh nng t duy v trớ tu ca H Chớ Minh
- Ngi khụng ngng quan sỏt, nhn xột thc tin, lm phúng phỳ thờm s hiu bit ca mỡnh,
ng thi hỡnh thnh nhng c s quan trng to dng nờn nhng thnh cụng trong lnh vc hot
ng lý lun ca Ngi.
- Trong hot ng thc tin, ngi luụn khỏm phỏ cỏc quy lut vn ng ca xó hi, i sng
vn húa v cuc u tranh ca cỏc dõn tc trong nhng hon cnh c th v khỏi quỏt thnh lý lun,
em lý lun ch o hot ng thc tin v c kim nghim trong thc tin.
+
2
Phm cht o c v nng lc hot ng thc tin
- T duy c lp, t ch sỏng to, u úc phờ phỏn tinh tng, sỏng sut trong vic nhn xột,
ỏnh giỏ cỏc s vt, s vic xung quanh.
- Bn lnh kiờn nh, luụn tin vo nhõn dõn;
- Khiờm tn, bỡnh d, ham hc hi;
- Nhy bộn vi cỏi mi, cú phng phỏp bin chng, cú u úc thc tin
- S kh cụng hc tp chim lnh nh cao tri thc nhõn loi, tõm hn ca mt nh yờu

trị, văn hóa - xã hội, nhưng nổi lên hàng đầu là nhiệm vụ chống đế quốc giành độc lập dân tộc.
- Hội nghị lần thứ tám BCH TW Đảng (5/1941) do Người chủ trì đã giương cao ngọn cờ giải
phóng dân tộc, nhấn mạnh đó là nhiệm vụ bức thiết nhất.
- Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Người tiếp tục nhấn mạnh nhiệm vụ giải phóng dân
tộc.
b) Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc
- CM GPDT nhằm giành đánh đ ổ ách thống trị củ a CNTD, giành ĐLDT và thi ết lập chính
quyền của nhân dân.
- Mục tiêu cấp thiết của cách mạng ở thuộc địa chưa phải là giành quyền lợi riêng của mỗi giai
cấp, mà là quyền lợi chung của toàn dân tộc. Đó là những mục tiêu của chiến lược đấu tranh dân tộc,
phù hợp với xu thế của thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc, đáp ứng nguyện
vọng độc lập dân tộc, tự do của quần chúng nhân dân.
═►Thắng lợi của CMT Tám 1945 cũng như thắng lợi trong 30 năm chiến tranh CMVN 1945 -
1975 trước hết là thắng lợi của đường lối CMGPDT đúng đắn và tư tưởng độc lập, tự do của Hồ Chí
Minh.
2. Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
6
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
sản
a) Rút bài học từ sự thất bại của các con đường cứu nước trước đó
- Để giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của thực dân Pháp, ông cha ta đã sử dụng nhiều con
đường gắn với những khuynh hướng chính trị khác nhau, sử dụng những vũ khí tư tưởng khác nhau.
Nhưng rốt cuộc đều bị thực đan Pháp dìm trong biển máu.
Tình trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ XX. Nó đặt ra yêu cầu
bức thiết phải tìm một con đường cứu nước mới.
- Nguyễn Ái Quốc nhận thấy:
+ Con đường cứu nước của Phan Bội Châu chẳng khác gì "đuổi hùm cửa trước, rước beo cửa
sau".

để trong thì vận động tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp
mọi nơi. Đảng có vững cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới
chạy".
b) Đảng Cộng sản Việt Nam là người lãnh đạo duy nhất
- Đầu năm 1930, Người sáng lập ĐCSVN - chính đảng của giai cấp công nhân và dân tộc Việt
Nam, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm cốt, có tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh và mật thiết liên
lạc với quần chúng.
- Theo Hồ Chí Minh: ĐCSVN là đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của
dân tộc Việt Nam.
+ Ngay từ khi mới ra đời, ĐCSVN đã quy tụ được lực lượng và sức mạnh của toàn bộ giai cấp
công nhân và của dân tộc Việt Nam.
+ Ngay từ khi mới ra đời, Đảng đã nắm vững ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với cách mạng
Việt Nam và trở thành nhân tố hàng đầu bảo đảm mọi thắng lợi của cách mạng.
4. Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc
a) Cách mạng là sự nghiệp của dân chúng bị áp bức
- Năm 1924, Người cho rằng:"Để có cơ thắng lợi một cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Đông
Dương: 1-Phải có tính chất một cuộc khởi nghĩa quần chúng chứ không phải một cuộc nổi loạn. Cuộc
khởi nghĩa phải được chuẩn bị trong quần chúng "
- Người khẳng định: "cách mạng là việc chung cả dân chúng chứ không phải là việc của một
hai người".
- Trong sự nghiệp hoạt động cách mạng, Người luôn quán triệt quan điểm "lấy dân làm gốc",
"dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong".
- Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò của quần chúng nhân dân trong khởi nghĩa vũ trang. Người
coi sức mạnh vĩ đại và năng lực sáng tạo vô tận của quần chúng là then chốt đảm bảo thắng lợi. Người
khẳng định: "Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi". "Phải dựa vào
dân, dựa chắc vào dân thì kẻ địch không thể nào tiêu diệt được".
b) Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc
- Hồ Chí Minh khẳng định: "dân tộc cách mệnh thì chưa phân giai cấp, nghĩa là sỹ, nông,
công, thương đều nhất trí chống lại cường quyền".
- Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người xác định lực lượng của cách mạng bao

không được ngồi mong chờ người khác. Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngời chờ các dân
tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập.
b) Quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc
- Trong phong trào cộng sản quốc tế từng tồn tại quan điểm: thắng lợi của cách mạng thuộc địa
phụ thuộc vào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc"
▬►Quan điểm này, vô hình trung đã làm giảm tính chủ động, sáng tạo của các phong trào
cách mạng ở thuộc địa.
- Theo Người: CMGPDT và CMVS ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động
qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là CNĐQ. Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ
không phải là quan hệ phụ thuộc, hoặc quan hệ chính - phụ.
- Nguyễn Ái Quốc cho rằng: "CMGPDT ở thuộc địa có thể giành thắng lợi trước CMVS ở
chính quốc.
═►Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn, một cống hiến quan
trọng của Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin.
6. Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực
a) Tính tất yếu của bạo lực cách mạng
- Các thế lực đế quốc đã sử dụng bạo lực để xâm lược và thống trị thuộc địa, đàn áp dã man các
phong trào yêu nước. "Chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối
với kẻ yếu".
▬► Con đường giành và giữ ĐLDT chỉ có thể là con đường cách mạng bạo lực.
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
9
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
- Hồ Chí Minh vạch rõ tính tất yếu của bạo lực cách mạng: "trong cuộc đấu tranh gian khổ
chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản
cách mạng, giành lấy chính quyền vào bảo vệ chính quyền".
- Người cho rằng: bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng.
- Hình thức của bạo lực cách mạng bao gồm đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang.
+

hóa và cô lập kẻ thù, phát huy yếu tố chính nghĩa của cuộc đấu tranh GPDT và bảo vệ Tổ quốc, tranh
thủ sự đồng tình ủng hộ của quốc tế. Vừa đánh vừa đàm, đánh là chủ yếu, đàm là hỗ trợ.
+ Đấu tranh kinh tế là tăng gia sức sản xuất, thực hành tiết kiệm, phát triển kinh tế của ta, phá
hoại kinh tế của địch.
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
10
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Chiến tranh về mặt văn hóa hay tư tưởng so với những mặt khác cũng không kém phần quan
trọng.
4 Mục đích cách mạng và chiến tranh chính nghĩa - vì độc lập tự do, làm cho khả
năng chiến tranh nhân dân trở thành hiện thực, làm cho toàn dân tự giác tham gia
kháng chiến.
- Trước kẻ thù lớn mạnh, Người chủ trương sử dụng phương châm đánh lâu dài. Tự lực cánh
sinh cũng là một phương châm chiến lược rất quan trọng.
- Độc lập tự chủ, tự lực tự cường kết hợp với tranh thủ sự giúp đỡ quốc tế là một quan điểm
nhất quán trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
C©u 4: §Æc tr ng vµ b¶n chÊt cña CNXH :
a) Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về CNXH(3)
Hồ Chí Minh tiếp cận CNXH theo quan điểm Mác - Lênin từ lập trường của một người yêu
nước đi tìm con đường giải phóng dân tộc để xây dựng một xã hội mới tốt đẹp, đồng thời có sự bổ
sung về cách tiếp cận mới về CNXH
- Hồ Chí Minh tiếp thu lý luận về CNXH khoa học của lý luận Mác - Lênin trước hết là từ khát
vọng giải phóng dân tộc Việt Nam.Trong lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin có sự thống nhất biện
chứng của giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người.
- Hồ Chí Minh tiếp cận CNXH ở một phương diện nữa là đạo đức, hướng tới giá trị nhân đạo,
nhân văn macxit, giải quyết tốt mối quan hệ giữa cá nhân với xã hội theo quan điểm của Mác -
Ăngghen: sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người.
- Bao trùm lên tất cả là Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ văn hóa.
+ Văn hóa trong CNXH ở Việt Nam có mối quan hệ biện chứng với chính trị, kinh tế.

sướng tự do, là nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm
ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.
-
4
Nêu CNXH ở Việt Nam trong ý thức, động lực của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam
-
5
Nêu CNXH bằng cách xác định mục đích: CNXH là không ngừng nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân
* Đặc trưng tổng quát của CNXH (5)
-
1
Một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ
+
1
Chế độ chính trị dân chủ, nhân dân lao động là chủ và nhân dân lao động làm chủ, Nhà
nước là của dân, do dân, vì dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên
minh công - nông - trí thức do Đảng Cộng sản lãnh đạo.
+
2
Mọi quyền lực trong xã hội đều tập trung trong tay nhân dân. Nhân dân là người quyết định
vận mệnh cũng như sự phát triển của đất nước.
+
3
CNXH là sự nghiệp của chính bản thân nhân dân, dựa vào sức mạnh của toàn dân để đưa lại
quyền lợi cho nhân dân.
-
2
CNXH là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển của khoa

+ Hồ Chí Minh cho rằng: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa
chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước (Ba mươi năm hoạt động
của Đảng).
→
1
Hồ Chí Minh thấy rõ vai trò to lớn của chủ nghĩa Mác - Lênin đối với cách mạng Việt Nam
và đối với quá trình hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam.
→
2
Người đánh giá cao vị trí, vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam trong sắp xếp
lực lượng cách mạng.
→
3
Hồ Chí Minh cho rằng phong trào yêu nước là một trong 3 nhân tố dẫn tới sự ra đời của
Đảng Cộng sản Việt Nam vì:
Một là: phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân
tộc Việt Nam.
~ Chủ nghĩa yêu nước là giá trị tinh thần trường tồn trong lịch sử dân tộc Việt Nam là nhân tố
chủ đạo quyết định sự nghiệp chống ngoại xâm của dân tộc ta.
~ Phong trào yêu nước có trước phong trào công nhân.
~ Phong trào yêu nước phát triển liên tục và bền bỉ trong suốt hàng nghìn năm dựng nước và
giữ nước đã kết thành chủ nghĩa yêu nước và trở thành giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
Hai là: phong trào công nhân kết hợp được với phong trào yêu nước vì hai phong trào đều có
mục tiêu chung
~ Giải phóng dân tộc, làm cho Việt Nam được hoàn toàn độc lập, xây dựng đất nước hùng
cường.
~ Xét về nghĩa nào đó, phong trào công nhân mang tính chất của phong trào yêu nước.
Ba là: phong trào của nông dân kết hợp được với phong trào công nhân
~ Giai cấp nông dân là bạn đồng minh tự nhiên của giai cấp công nhân
~ Phần lớn giai cấp công nhân xuất thân từ giai cấp nông dân.

+ 11/1939: Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương;
+ 19/5/1941: Mặt trận Việt Minh;
+ 1946: Mặt trận Liên Việt;
+ 3/1951: MTVM + MTLV = MTLV;
+ 1955: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
+ 20/12/1960: Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam;
+ 1976: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
b) Một số nguyên tắc cơ bản về xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc thống nhất
- Nguyên tắc 1: phải được xây dựng trên nền tảng khối liên minh công - nông - trí thức, đặt
dưới sự lãnh đạo của Đảng.
+ Đây là nguyên tắc cốt lõi trong chiến lược đại đoàn kết của Hồ Chí Minh.
+ Công - nông là nền tảng vì là người trực tiếp sản xuất tất cả mọi tài phú, làm cho xã hội sống.
Vì họ đông hơn hết, mà cũng bị bóc lột nặng nề nhất, chí khí cách mạng của họ chắc chắn, bền bỉ hơn
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
14
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
mọi tầng lớp khác.
+ Trí thức là lực lượng quan trọng không thể thiếu đối với cách mạng.
- Nguyên tắc 2: phải hoạt động trên cơ sở bảo đảm lợi ích tối cao của dân tộc, quyền lợi cơ
bản của các tầng lớp nhân dân
- Nguyên tắc 3: Phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ, đảm bảo đoàn kết ngày
càng rộng rãi và bền vững.
+ Mọi vấn đề phải được đem ra để mọi thành viên cùng nhau bàn luận công khai, để đi đến
nhất trí, loại trừ mọi sự áp đặt hoặc dân chủ hình thức.
+ Mọi chủ trương, chính sách của Đảng phải trình bày trước mặt trận, cùng với các thành viên
của mặt trận bàn luận.
+ Phải đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân, giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa
lợi ích dân tộc và lợi ích giai cấp, lợi ích chung và lợi ích riêng, lợi ích lâu dài và lợi ích trước mắt đặt
lợi ích của dân tộc, lợi ích chung lên trên hết, trước hết.

một phần".
- Nhà nước do nhân dân lập ra và do nhân dân tham gia quản lý.
c) Nhà nước vì dân
- Nhà nước lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục tiêu, tất cả đều vì lợi ích của nhân
dân, ngoài ra không có bất cứ một lợi ích nào khác. Đó là một nhà nước trong sạch, không có bất kỳ
một đặc quyền, đặc lợi nào.
- Người nhấn mạnh: mọi đường lối, chính sách đều chỉ đưa lại quyền lợi cho nhân dân; việc gì
có lợi cho dân dù nhỏ cũng cố gắng làm, việc gì có hại cho dân dù nhỏ cũng cố gắng tránh.
- Người luôn tâm niệm: phải làm cho dân có ăn, làm cho dân có mặc, phải làm cho dân có chỗ
ở, phải làm cho dân được học hành.
- Từ Chủ tịch nước đến công chức bình thường đều phải làm công bộc cho nhân dân.
2. Quan điểm của Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với
tính nhân dân và tính dân tộc của Nhà nước
a) Về bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước
Theo Hồ Chí Minh: Nhà nước VNDCCH là Nhà nước của dân, do dân, vì dân nhưng không
phải là "Nhà nước của toàn dân" . Nhà nước VNDCCH mang bản chất của giai cấp công nhân được
thể hiện:
- Một là: Nhà nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo:
+ ĐCSVN lãnh đạo Nhà nước giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân.
Hiến pháp năm 1959 khẳng định: Nhà nước ta là Nhà nước của nhân dân, dựa trên nền tảng
liên minh công - nông, do giai cấp công nhân lãnh đạo.
+ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng phương pháp thích hợp:
→ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng đường lối, quan điểm, chủ trương để Nhà nước thể chế hóa
thành pháp luật, chính sách, kế hoạch.
→ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng hoạt động của các tổ chức đảng và đảng viên của mình trong
bộ máy, cơ quan nhà nước.
→ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng công tác kiểm tra.
- Hai là: bản chất giai cấp của Nhà nước ta thể hiện ở tính định hướng XHCN của sự phát
triển đất nước.
- Ba là: bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước ta thể hiện ở nguyên tắc tổ chức và hoạt

Quản lý nhà nước bằng hệ thống pháp luật, trong đó quan trọng nhất là Hiến pháp - đạo luật cơ
bản nhất của nhà nước.
Hiến pháp năm 1946 và Hiến pháp năm 1959 đã để lại dấu ấn đậm nét những quan điểm của
Hồ Chí Minh về bản chất, thiết chế và hoạt động của Nhà nước mới.
- Dân chủ đích thực bao giờ cũng gắn liền với kỷ cương, phép nước, tức là đi liền với thực thi
Hiến pháp và pháp luật.
- Các cơ quan của Nhà nước phải gương mẫu chấp hành một cách nghiêm chỉnh Hiến pháp và
pháp luật.
- Công tác giáo dục pháp luật là một việc làm cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng Nhà nước
pháp quyền, bảo đảm mọi quyền và nghĩa vụ công dân được thực thi trong cuộc sống.
- Nâng cao dân trí, phát huy tính tích cực chính trị của nhân dân, làm cho nhân dân có ý thức
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
17
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
chính trị trong việc tham gia công việc của chính quyền các cấp.
- Trong việc thực thi Hiến pháp và pháp luật, Người bao giờ cũng chú ý đảm bảo tính nghiêm
minh và hiệu lực của chúng.
c) Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đủ đức và tài
Người luôn luôn đề cao vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức. Người coi cán bộ công
chức nói chung "là cái gốc của mọi công việc", "muôn việc thành hay thất bại đều do cán bộ tốt hay
kém".
Để xây dựng một Nhà nước pháp quyền vững mạnh, vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ, công
chức được Người đặc biệt quan tâm, đó là những người vừa có đức vừa có tài, trong đó đức là gốc;
đội ngũ này phải được tổ chức hợp lý, có hiệu quả.
Một là: phải tuyệt đối trung thành với cách mạng.
- Phải là những người kiên cường bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ Nhà nước.
- Sự trung thành phải được thể hiện hằng ngày, hằng giờ trong mọi lĩnh vực công tác, thể hiện
trong kết quả thực tế công tác.
Hai là: hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ.

Phải tẩy trừ những thói cậy mình là người trong cơ quan chính quyền để cửa quyền, hách dịch
với dân, lạm quyền, đồng thời để vơ vét tiền của, lợi dụng chức quyền để làm lợi cho cá nhân mình,
làm như thế tức là sa vào chủ nghĩa cá nhân.
- Tham ô, lãng phí, quan liêu.
+ Hồ Chí Minh coi tham ô, lãng phí, quan liêu là "giặc nội xâm", "giặc ở trong lòng" thứ giặc
nguy hiểm hơn giặc ngoại xâm.
+ Lãng phí là lãng phí sức lao động thời gian, tiền của. Chống lãng phí là biện pháp để tiết
kiệm, một vấn đề quốc sách của mọi quốc gia.
+ Quan liêu là một căn bệnh không những có ở cấp trung ương, ở cấp tỉnh, cấp huyện mà còn
ngay cả ở cấp cơ sở. Người phê phán những người và cơ quan lãnh đạo từ cấp trên đến cấp dưới không
sát công việc thực tế, không theo dõi và giáo dục cán bộ, không gần gũi quần chúng nhân dân.
Bệnh quan liêu làm cho chúng ta chỉ biết khai hội, viết chỉ thị, xem báo cáo trên giấy, chứ
không kiểm tra đến nơi, đến chốn
Quan liêu là bệnh gốc sinh ra các bệnh tham ô, lãng phí, muốn trừ sạch bệnh tham ô lãng phí
thì trước mắt phải tẩy sạch bệnh quan liêu.
- "Tư túng", "chia rẽ", "kiêu ngạo".
+ Những hành động trên gây mất đoàn kết, gây rối cho công tác. Người kịch liệt lên án tệ kéo
bè, kéo cánh, tệ nạn bà con bạn hữu mình, không tài năng gì cũng kéo vào chức này chức nọ. Người có
tài, có đức nhưng không vừa lòng thì đẩy ra ngoài.
+ Trong chính quyền, hiện tượng này gây mất đoàn kết, không làm cho mọi người hòa thuận
với nhau
b) Tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách
mạng
Hồ Chí Minh đã kết hợp một cách nhuần nhuyễn giữa quản lý xã hội bằng pháp luật với phát
huy những truyền thống tốt đẹp trong đời sống cộng đồng của dân tộc Việt Nam được hình thành qua
hàng ngàn năm lịch sử.
- Người yêu cầu pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào,
làm nghề nghiệp gì.
- Người luôn nêu cao việc dùng sức mạnh uy tín của mình để cảm hóa những người có lỗi lầm,
kéo họ đi với cách mạng, giáo dục những người mắc khuyết điểm để họ tránh vi phạm pháp luật.

- Trong quan h vi kinh t:
Kinh t thuc v c s h tng, l nn tng ca vic xõy dng vn húa:
+ Phi chỳ trng xõy dng kinh t, xõy dng c s h tng cú iu kin xõy dng v phỏt
trin vn húa.
+ Vn húa l mt kin trỳc thng tng; nhng c s h tng ca xó hi c kin thit ri, vn
húa mi kin thit c v cú iu kin phỏt trin c.
*
2
Hai l, vn húa khụng th ng ngoi m phi trong kinh t v chớnh tr, phi phc v
nhim v chớnh tr v thỳc y s phỏt trin ca kinh t.
Vn húa cú tớnh tớch cc, ch ng, úng vai trũ to ln nh mt ng lc, thỳc y phỏt trin
kinh t v chớnh tr.
VD: trỡnh vn húa ca nhõn dõn c nõng cao s y mnh cụng cuc khụi phc kinh t,
Sinh viờn : Nụng Vn Din Lp : 1.3 k3
Trng : Cao ng Bỏch Khoa Hng Yờn
20
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
phát triển dân chủ.
- Văn hóa phải ở trong kinh tế và chính trị, văn hóa phải tham gia thực hiện những nhiệm vụ
chính trị, thúc đẩy xây dựng và phát triển kinh tế. (văn hóa cũng là một mặt trận, kháng chiến văn hóa,
văn hóa kháng chiến).
- Kinh tế và chính trị cũng mang tính văn hóa, văn hóa thấm sâu vào kinh tế và chính trị, làm
cho văn hóa thực sự vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
c) Quan điểm về chức năng của văn hóa
*
1
Một là: bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp.
- Tư tưởng và tình cảm là hai vấn đề chủ yếu nhất của đời sống tinh thần của con người. Tư
tưởng có thể đúng, có thể sai, tình cảm có thể thấp hèn hoặc cao đẹp.
- Chức năng cao quý nhất của văn hóa là bồi dưỡng, nêu cao tư tưởng đúng đắn và tình cảm

Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
21
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
tập quán của cả cộng đồng.
- Mỗi người thường có nhiều phẩm chất, trong đó có phẩm chất chung và phẩm chất riêng, tùy
theo nghề nghiệp, vị trí công tác (phẩm chất biểu hiện qua: phong cách, lối sinh hoạt, làm việc, lối
sống ứng xử trong đời sống ).
- Đối với cán bộ, đảng viên, Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng đến phẩm chất đạo đức - chính trị.
C©u 9: TTHCM vÒ ®¹o ®øc CM
1. Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức
a) Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức
- Đạo đức cách mạng là nền tảng của người cách mạng, cũng giống như gốc của cây, ngọn
nguồn của sông suối.
- Đạo đức cách mạng liên quan đến sự thành bại của cách mạng.
- Đạo đức cách mạng là thước đo của lòng cao thượng.
- Đạo đức cách mạng giúp con người vượt lên trên mọi hoàn cảnh.
Mối quan hệ giữa đức và tài: trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đức và tài, hồng và chuyên, phẩm chất
và năng lực thống nhất làm một. Trong đó, đức là gốc của tài, tài là thể hiện cụ thể của đức trong hiệu
quả hành động.
b) Quan điểm về những chuẩn mực đạo đức cách mạng
*
1
Trung với nước, hiếu với dân
- "Trung" và "hiếu" vốn là những khái niệm cũ trong Nho giáo chứa đựng nội dung hạn hẹp.
Trung với vua và hiếu với cha mẹ: phản ánh bổn phận và trách nhiệm của mỗi người đối với
vua và cha mẹ.
- Hồ Chí Minh kế thừa và đưa vào khái niệm cũ những nội dung mới:
Trung với nước, hiếu với dân: phản ánh trách nhiệm với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, với
con đường đi lên CNXH của đất nước.
6 Nội dung của trung với nước và hiếu với dân:

Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc
Thiếu một mùa thì không thành trời
Thiếu một phương thì không thành đất
Thiếu một tính thì không thành trời".
+ Cần, kiệm, liêm, chính: là thước đo sự giàu có về vật chất, vững mạnh về tinh thần, sự văn
minh tiến bộ của một dân tộc.
+ Cần, kiệm, liêm, chính là nền tảng của đời sống mới, nền tảng của thi đua yêu nước, là cái
nền để làm việc, làm cán bộ, để phụng sự đoàn thể, phụng sự nhân dân và Tổ quốc.
7 Chí công vô tư: trước hết phải nghĩ đến tập thể, đến Đảng, Tổ quốc và nhân dân; là đặt lợi
ích của cách mạng, của nhân dân lên trên hết và trước hết.
+ Thực hành chí công vô tư - nghĩa là phải quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách
mạng.
+ Chủ nghĩa cá nhân là thứ giặc nội xâm, giặc ở trong lòng, là bạn đồng minh của CNĐQ và
thói quen truyền thống lạc hậu; là thứ vi trùng độc, đẻ ra hàng trăm thứ bệnh, là trở lực trên con đường
xây dựng CNXH.
+ Chủ nghĩa cá nhân là mối nguy hại cho cá nhân con ngươi, cho Đảng và cả dân tộc.
*
3
Yêu thương con người.
- Xuất phát từ nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, từ thực tiễn, Hồ Chí Minh cho rằng:
"Trên đời này có nhiều người, nhiều công việc, nhưng có thể chia làm hai hạng người: người
thiện và người ác và hai thứ việc: việc chính và việc tà, làm việc chính là người thiện, làm việc tà là
người ác".
8 Biểu hiện của tình yêu thương con người:
+ Tình yêu thương con người trong Hồ Chí Minh không chung chung, trừu tượng kiểu tôn
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
23
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
giáo, mà luôn được nhận thức và giải quyết trên lập trường của giai cấp vô sản, tình yêu thương dành

*
2
Xây đi đối với chống
Xây dựng những phẩm chất đạo đức cách mạng:
12 Giáo dục những chuẩn mực đạo đức mới.
12 Khơi dậy được ý thức đạo đức lành mạnh trong mỗi con người.
Chống những cái sai, cái xấu, cái vô đạo đức:
14 Chống chủ nghĩa đế quốc.
14 Chống những thói quen và những tập quán lạc hậu.
14 Chống chủ nghĩa cá nhân.
*
3
Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời
- Mỗi người phải tự rèn luyện thông qua hoạt động thực tiễn, trong công việc, trong các mối
Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
24
Đề cương tư tưởng Hồ Chí Minh
quan hệ của mình, phải nhìn thẳng vào mình, không tự lừa dối, huyễn hoặc;
- Phải thấy rõ cái hay, cái tốt, cái thiện của mình để phát huy và thấy rõ cái dở, cái xấu, cái ác
của mình để khắc phục;
- Phải kiên trì rèn luyện, tu dưỡng suốt đời như công việc rửa mặt hàng ngày.
"Đạo đức cách mạng không phải ở trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng
ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong".
2. Sinh viên học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
a) Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
* Xác định đúng vị trí, vai trò của đạo đức đối với cá nhân
Hiều một cách tổng quát: Đạo đức là toàn bộ những chuẩn mực, những quy tắc, các quan niệm
về các giá trị thiện, ác, lương tâm, trách nhiệm, danh dự, hạnh phúc, công bằng được xã hội thừa
nhận, quy định hành vi, quan hệ giữa con người với sự nghiệp, giữa con người với nhau và giữa con

Sinh viên : Nông Văn Diễn Lớp : 1.3 k3
Trường : Cao Đẳng Bách Khoa Hưng Yên
25