SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ HÀNG HÓA
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần :
1. Kiến thức
- Nắm được sự phát triển của sản xuất thủ công nghiệp trong với
những biểu hiện cụ thể.
- Thấy được sự phát triển của thương nghiệp Việt Nam trong các thế
kỉ XVI - XVIII với sự có mặt và tham gia buôn bán của các thương nhân
phương Tây. Cùng với nó là sự hưng thịnh của các đô thị.
2. Tư tưởng, tình cảm
- Giáo dục cho HS lòng yêu lao động, trân trọng sự sáng tạo, năng
động của nhân dân ta trong sự phát triển hòa nhập vào xu thế phát triển của
thời đại.
- Cần thấy rõ trách nhiệm của các vương triều phong kiến đã không
biết khai thác, tận dụng cơ hội phát triển đất nước.
3. Kĩ năng
- Bồi dưỡng kĩ năng phân tích, so sánh và đánh giá thực trạng kinh tế
hàng hoá.
II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Tình hình ruộng đất và kinh tế nông nghiệp Đàng Ngoài và
Đàng Trong?
Câu hỏi 2: Những dấu hiệu chứng tỏ sự phát triển của kinh tế nông
nghiệp ở Đàng Trong?
2. Dẫn dắt vào bài mới
Sự phát triển của nông nghiệp và ảnh hưởng của tình hình kinh tế thế
giới đã tạo nên bước phát triển về nhiều mặt của kinh tế hàng hoá, đặc biệt là
hoạt động ngoại thương và hưng thịnh của một số đô thị ở cảng Đàng Trong

trình độ sản xuất.
GV nhấn mạnh: Trong thời kì này, thủ công
nghiệp nhà nước tuy có được mở rộng về quy
mô và nâng cao trình độ về kĩ thuật, nhưng vẫn
bị ràng buộc chặt chẽ trong những tổ chức sản
xuất với những quan hệ cưỡng bức và nô dịch,
+ Trưng tập các thợ giỏi ở địa
phương.
ít có tác động đến sự phát triển của kinh tế
hàng hoá.
- GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy được: b) Thủ công nghiệp nhân dân
+ Sự phát triển của nghề truyền thống.
+ Sự xuất hiện những nghề mới.
+ Nét mới trong kinh doanh, sản xuất thủ công
nghiệp

- HS theo dõi SGK, trả lời:
- GV nhận xét, bổ sung, kết luận về sự phát
triển của thủ công nghiệp.
- Nghề thủ công truyền thống
tiếp tục phát triển đạt trình độ
cao (dêt, gốm).
GV: Minh họa cho sự phát triển của nghề dệt
bằng lời nhận xét của thương nhân nước ngoài.
Một thương nhân hỏi người thợ dệt “Tơ lụa
được sản xuất với một số lượng lớn bao gồm
đủ loại như lụa trắng, lụa màu, the, lĩnh, nhiễu,
đoạn kĩ thuật dệt không kém mềm mại, vừa
đẹp, vừa tốt chị có làm được không? Người
thợ trả lời: Làm được!”.

- HS so sánh, suy nghĩ, trả lời.
- GV nhận xét, kết luận: Thủ công nghiệp thế
kỉ XVI - XVIII phát triển mạnh mẽ, ngành
nghề phong phú, chất lượng sản phẩm tốt, đáp
ứng nhu cầu trao đổi trong nước và nước ngoài.
Thúc đẩy kinh tế hàng hoá đương thời phát
triển.
- HS nghe, ghi nhớ.
Hoạt động 1: Cả lớp, cá nhân 2. Thương nghiệp
- GV trình bày những biểu hiện phát triển của
nội thương đương thời.
* Nội thương: Ở các thế kỉ XVI
- XVIII buôn bán trong nước
ngày càng phát triển:
- Chợ làng, chợ huyện mọc lên
khắp nơi và ngày càng đông đúc.

- Ở nhiều nơi xuất hiện làng
buôn.
- Buôn bán lớn (buôn chuyến,
buôn thuyền) xuất hiện.
- GV: Nét mới trong nội thương thế kỉ XVI -
XVIII?
HS trả lời: Buôn bán lớn xuất hiện
GV kết luận: Xuất hiện hàng buôn
- Buôn bán giữa các vùng miền
phát triển.
Chứng tỏ buôn bán không đơn thuần là trao đổi
hàng hoá thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng mà đã
phát triển thành một nghề phổ biến.

nông lâm sản.
GV minh họa bằng một số bức tranh, ảnh trong
SGK và những tranh ảnh tự sưu tầm. Lời nhận
xét của thương nhân nước ngoài trong sách
hướng dẫn GV. Kể về sự thành lập các hội
quán của người Tầu, người Nhật ở Hội An. Phố
người Tầu ở Phố Hiến (Hưng Yên).
+ Thương nhân nhiều nước đã tụ
hội lập phố xá, cửa hàng buôn
bán lâu dài.
- HS nghe, ghi nhớ.
- GV phát vấn: Những yếu tố bên trong và bên
ngoài nào thúc đẩy sự phát triển của ngoại
thương? Sự phát triển của ngọai thương có tác
dụng gì với sự phát triển của kinh tế nước ta?

- HS suy nghĩ, trả lời. - Nguyên nhân phát triển:
- GV kết luận nguyên nhân dẫn đến sự phát + Do chính sách mở cửa của
triển ngoại thương, kết hợp liên hệ thực tiễn
hiện nay.
chính quyền Trịnh, Nguyễn.
Sự phát triển của ngoại thương tạo điều kiện
cho đất nước tiếp cận với nền kinh tế thế giới
với phương thức sản xuất mới.
+ Do phát kiến địa lý tạo điều
kiện giao lưu Đông - Tây thuận
lợi.
- GV giảng tiếp: Sự phát triển của ngoại
thương rầm rộ trong một thời gian dài. Đến
giữa thế kỉ XVIII suy yếu dân do chế độ thuế

triển nhất là ngoại thương.

- HS nghe, ghi nhớ.

4. Củng cố
- Thế kỷ XVI - XVIII kinh tế nước ta có bước phát triển mới, phồn
thịnh.
- Thủ công nghiệp ngày càng tăng tiến nhưng không thể chuyển hóa
sang phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa.
- Sự phát triển của ngoại thương và đô thị đưa đất nước tiếp cận với
nền kinh tế thế giới.
- Song do chính sách của Nhà nước nên cuối thế kỷ XVII, Việt Nam
vẫn là một nước nông nghiệp lạc hậu.
5. Dặn dò
HS học bài, trả lời câu hỏi trong SGK.