500 giải đáp y học theo yêu cầu bạn đọc
Bệnh ở tứ chi, xương khớp, hệ tiết
niệu và hệ sinh dục
Phần 4
411. Trước đây bị chấn thương cột sống
"Em bị chấn thương cột sống do tai nạn năm 1989, đã khỏi. Đến năm
1993, do lao động nặng nên bệnh tái phát, đi bệnh viện được chẩn đoán là
viêm dính cột sống, chữa bằng vật lý trị liệu không khỏi. Xin hỏi bệnh của
em có mổ được không? Nghe nói nếu để lâu có thể bị liệt toàn thân, có đúng
không?".
Trường hợp của em không phải là bệnh, mà là di chứng của một chấn
thương vùng lưng, không gây tổn thương tủy sống.
Nếu như trước đây có tổn thương tủy sống thì em đã bị liệt hai chi
dưới từ dạo ấy, kèm theo những rối loạn vận hành của các cơ quan phía dưới
(ruột, bàng quang, bộ máy sinh dục).
Điều phiền toái thường thấy do chấn thương vùng lưng để lại là: hay
bị đau lưng, lưng kém mềm mại. Có thể khắc phục phần nào bằng xoa bóp,
bấm huyệt, khí công dưỡng sinh, nhân điện, hoặc luyện tập những động tác
mềm dẻo với mức tăng dần; tránh cúi nhiều, tránh ngồi xổm.
Nếu chụp X-quang, có thể thấy những chỗ vỏ xương dày lên, thậm chí
có một vài gai xương nhỏ (do những tổn thương nhẹ cũ nay đã lành), không
phải do viêm nhiễm. Em đừng hoảng hốt, vì đó là chuyện dĩ nhiên, bình
thường.
Và nếu đến tuổi kết hôn, em hãy cứ mạnh dạn cưới vợ, bởi chấn
thương cũ sẽ không làm em bị liệt bất cứ bộ phận nào.
412. Khi bị chấn thương gãy xương sườn
"Vừa qua, cháu bị tai nạn giao thông, gãy ba xương sườn liền, được
bác sĩ dán băng dính và tiêm giảm đau. Cháu không thích nằm viện, nhưng
bác sĩ bắt ở lại theo dõi. Cháu thấy bệnh chẳng có gì nặng, không hiểu bệnh
viện giữ lại làm gì?".
Để theo dõi chứ làm gì nữa! Vị bác sĩ nói đúng đấy, và vì có trách

414. Lệch vẹo khuỷu tay do gãy xương
"Năm lên 10 tuổi, cháu nghịch ngợm lấy xe đạp của khách đi nên bị
ngã gãy tay (khuỷu tay bị tõe ra làm ba), được bệnh viện mổ xếp lại xương.
Nay cháu đã 16 tuổi, tay vẫn không được thẳng, những khi đi tập quân sự
thường bị bạn bè trêu chọc. Xin cho biết có cách gì làm cho tay thẳng trở
lại?".
Rất tiếc, đối với trường hợp của cháu, trước mắt chưa có cách gì làm
cho tay thẳng trở lại bình thường, kể cả phẫu thuật chỉnh hình.
Gãy xương thành nhiều mảnh nơi khuỷu tay thuộc loại phức tạp,
xương ở vùng này là chỗ bám của các cơ có chức năng quan trọng đối với sự
khéo léo của tay. Bên cạnh chúng lại có các dây thần kinh và mạch máu lớn.
Cháu vẫn đi tập quân sự được là điều may mắn đấy, chứ một số người còn bị
các biến chứng như: hạn chế cử động khớp khuỷu, khớp giả khuỷu tay, hội
chứng co quắp bàn-ngón tay do chèn ép mạch máu, teo cơ, tê buốt do tổn
thương thần kinh , đau khổ hơn nhiều.
Cháu nên lưu ý vận động cánh tay không may này nhiều hơn, để nó
khỏi thua kém nhiều do ít có cơ hội được chủ giao việc.
415. Chỗ tiêm thuốc trước đây
"Cách đây 6 năm, cháu bị sốt rét, được y tá tiêm thuốc vào mông. Sau
đó chỗ này trở nên chắc và to dần, đến nay đã bằng quả trứng gà nhỏ,
không đau, không vướng. Có người khuyên cháu đi mổ lấy ra, có người lại
can. Xin cho cháu một lời khuyên".
Chắc lần đó cháu đã được tiêm thuốc quinine vào mông, nhưng thuốc
không khuếch tán và hấp thu hết, phần còn lại được vỏ bọc bao quanh.
Có hai thái độ khác nhau:
- Nếu thấy nó "không việc gì" và không băn khoăn nhiều về nó thì cứ
để yên, nhưng tránh đừng táy máy kích thích nó.
- Nếu cứ muốn "dứt điểm" thì đến một cơ sở ngoại khoa tốt xin khám
chữa. Bác sĩ sẽ chọc thăm dò, nếu thấy có chất dịch thì sẽ hút hết ra (một lần
hay vài ba lần), hoặc rạch dẫn lưu. Khi không còn chất dịch bên trong, cái

má, rau sam.
418. Mót tiểu (mắc tiểu)
"Mấy tháng gần đây, em hay bị mắc tiểu, cứ 5-10 phút phải đi một
lần; đi khám thì bác sĩ nói thận em hoạt động bình thường. Xin giúp em cách
chữa".
Em nói chưa kỹ càng cho nên phải nêu lên mấy hướng để em liên hệ:
- Nếu trước đó có quan hệ tình dục với bất cứ ai, kể cả với vợ, thì đó
là viêm niệu đạo - bàng quang, cần đi khám bệnh hoa liễu ngay.
- Nếu không, có thể do hai khả năng:
1. Viêm bàng quang do khuẩn Escherichia coli (từ đường ruột xâm
nhập vào vì ta sơ hở lúc rửa ráy sau khi đại tiện); nữ hay bị hơn nam.
Trường hợp này, em nên dùng một đợt kháng sinh chừng 7-10 hôm, kết hợp
các thức uống lợi tiểu (râu bắp, cây mã đề, rau cải, rau má ).
2. Do em thường xuyên uống quá ít nước, khiến nước tiểu trở nên
đậm đặc, liên tục kích thích bàng quang. Nếu đúng vậy, chỉ cần uống nước
đều đặn và từ tốn, lượng càng nhiều càng tốt, bất kể vào mùa nào.
Em có thể dùng bài thuốc nam gồm hai vị Biển súc (còn có tên là rau
đắng, cây càng tôm, cây xương cá, tên khoa học Polygonum aviculare L.) và
Đậu đỏ nhỏ (còn gọi là xích tiểu đậu, mao sài xích, mễ xích, tên khoa học
Phaseolus angulari Wight). Mỗi ngày dùng 100 g biển súc và 40 g đậu đỏ
nhỏ sắc với nước uống; thuốc không độc nên có thể dùng dài ngày.
419. Từ khi lấy chồng bị viêm bàng quang
"Trước khi lấy chồng, cháu vẫn khỏe, nhưng từ sau ngày cưới cháu
thường bị đái rắt, có lần nước tiểu đỏ, xét nghiệm có hồng cầu. Bác sĩ cho
chữa viêm bàng quang, dùng nhiều loại thuốc không khỏi".
Cháu hãy kiểm tra lại và xử trí theo Mục 418.
Nếu không đỡ, hãy dè chừng bị viêm bàng quang do sinh hoạt vợ
chồng quá nhiều. Trường hợp này chỉ cần nhắc chồng cháu cho quan hệ thưa
ra, sẽ khỏi mà không cần thuốc men gì.