Giáo viên: Đinh Thị Hồng Duyên
Lớp: 10A4
2
Nguyễn Trãi(1380-1442)
(“ Bảo kính cảnh giới” – bài 43)
Nguyễn Trãi
Tiết: 38 Đọc
văn
4
I. Tìm hiểu chung
1. Tập thơ “ Quốc âm
thi tập”.
- Nội dung.
(SGK)
- Nghệ thuật.

- Bố cục.

Dựa vào phần tiểu dẫn, em
hãy nêu những nét chính về
tập thơ Quốc âm thi tập ?

5
2. Bài thơ: “ Cảnh ngày hè”.
- Xuất xứ: bài số 43- Bảo kính cảnh giới.
- Chủ đề: bộc lộ nỗi lòng, chí hướng của tác
giả.
- Đọc b ià , chú thích(sgk).
Cảnh ngày hè.
(Nguyễn Trãi)
Rồi

.
Thạch lựu hiên // còn phun thức đỏ
(3)
,
Hồng liên trì // đã tiễn mùi hương
(4)
.
Lao xao chợ cá // làng ngư phủ
(5)
,
Dắng dỏi cầm ve // lầu tịch dương
(6)
.
Dẽ có Ngu cầm // đàn một tiếng
(7)
,
Dân giàu đủ // khắp đòi
(8)
phương.
Cảnh ngày hè.
Khát vọng, lí tưởng
của nhà thơ.
- Thể thơ và bố cục.
8
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống ngày hè.
II. Đọc hiểu văn bản
+ Rỗi rãi, lúc ngày rộng tháng dài.
+ Câu lục ngôn(sáng tạo)
=> Thư thái, thảnh thơi.


13
a. Bức tranh thiên nhiên.
- Cảnh vật:
+ Hòe lục đùn đùn, rợp mát như giương ô che
+ Thạch lựu phun trào sắc đỏ
+ Sen hồng đang độ nức ngát mùi hương.ngát
=> Các động từ giàu sức gợi hình, tồn tại trong tư thế
đang chuyển động tiếp diễn.
=> Cảnh sống động, đang

ứa căng, tràn đầy. Tìm những động từ diễn tả trạng
thái cảnh ngày hè(câu 2,3)?
Em nhận xét gì về các động từ ở
đây?
 Trạng thái của cảnh vật được diễn tả như
thế nào?

14
a. Bức tranh thiên nhiên.
- Cảnh vật:
=> Bức tranh thiên nhiên ngày hè đẹp rực rỡ, sinh
động, hấp dẫn, tràn đầy sức sống.
- Nhịp: 3/4
=> Nhấn mạnh, làm nổi bật cảnh ngày hè.

b. Bức tranh cuộc sống .
- Hình ảnh:
+ Nơi chợ cá dân dã thì “lao xao”,tấp nập.
+ Chốn lầu gác thì “dắng dỏi” tiếng ve như một bản đàn.
- Âm thanh :
Đảo ngữ
=> Bức tranh yên vui, thanh bình, sống động.
=> Rộn rã, tươi vui.
+ Lao xao chợ cá

+ Dắng dỏi cầm ve
, từ láy
=> Bức tranh mang vẻ đẹp dân dã, giản dị nhưng
cũng rất tinh tế, gợi cảm.
Hình ảnh cuộc sống hiện lên như thế nào
trong bức tranh?

Tác giả sử dụng nghệ thuật gì khi miêu tả
âm thanh cuộc sống?

Nhận xét về từ ngữ được sử dụng ở câu 5,6?

bằng những giác quan nào?
 Nhà thơ đã huy động nhiều giác quan và cả sự liên
tưởng để cảm nhận, diễn tả những vẻ đẹp của bức tranh
ngày hè khiến cảnh rất chân thực, sinh động và gợi cảm.
Điều đó cho thấy Nguyễn Trãi là người có tâm hồn như
thế nào? Tình cảm của ông đối với thiên nhiên, cuộc sống
ra sao?

17
1. Bức tranh ngày hè.
II. Đọc hiểu văn bản
2. Khát vọng, lí tưởng của nhà thơ:
-
Ước mong cuộc sống nhân dân
no đủ, hạnh phúc.
- Luôn khao khát đem tài trí để
thực hành tư tưởng nhân nghĩa
yêu nước thương dân.
dồn nén cảm xúc cả bài thơ.
Niềm khát khao
cao đẹp.
Chí hướng cao
cả.


1.Nghệ thuật: Nghệ thuật thơ Nôm độc đáo.
- Ngôn từ giản dị, tinh tế, xen lẫn từ Hán và điển tích.
- Những từ láy sinh động và câu thơ lục ngôn tự nhiên.
2. Ý nghĩa văn bản:
Tư tưởng lớn xuyên suốt sự nghiệp trước tác của
Nguyễn Trãi - tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước thương dân -
thể hiện qua những rung động trữ tình dạt dào trước cảnh
thiên nhiên ngày hè.
* Ghi nhớ: (sgk)
IV. LUYỆN TẬP
1. Có phải bài thơ đơn thuần miêu tả bức tranh
thiên nhiên mùa hè hay không? Vì sao?
2. Bài thơ giúp em hiểu gì về Nguyễn Trãi ?
3. Vẻ đẹp thiên nhiên và tâm hồn của Nguyễn
Trãi được thể hiện trong bài “ Cảnh ngày hè” như
thế nào?
Hc- Hc na- Hc mói
V. I Lê nin
Bài học hôm nay
kết thúc ở đây.
Cảm ơn các thầy cô
và các em
đã theo dõi v ng h !