Sở giáo dục và đào tạo Đề thi tuyển sinh lớp 10 THPT chuyên
Tỉnh ninh bình năm học 2008 - 2009
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm 03 câu trong 01 trang)
Câu 1 (4,0 điểm):
Trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận, đoàn thuyền ra khơi trong câu
hát (Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi / Câu hát căng buồm cùng gió khơi.) và trở về
cũng trong câu hát (Câu hát căng buồm với gió khơi / Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt
trời).
Em cảm nhận đợc gì từ điều đó?
Câu 2 (6,0 điểm):
Đọc khổ thơ sau đây trích từ bài thơ ánh trăng của Nguyễn Duy và trả lời các
câu hỏi:
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi ngời vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
1. Vầng trăng cứ tròn vành vạnh và im phăng phắc. Em cảm nhận nh thế nào về
ý thơ này?
2. Em cảm nhận nh thế nào về cái giật mình của tác giả? Từ đó em hiểu thế nào
về chiều sâu t tởng mang ý nghĩa triết lý của khổ thơ?
Câu 3 (10,0 điểm):
Có một đoàn học sinh ngời Việt đang sinh sống ở nớc ngoài về thăm quê và qua
em muốn tìm hiểu về thi hào Nguyễn Du và kiệt tác Truyện Kiều. Em hãy viết bài
thuyết minh đáp ứng nguyện vọng của các bạn ấy.
Hết
Họ và tên thí sinh:SBD: .Số CMND:
Chữ ký giám thị 1: Chữ ký giám thị 2:
đề thi chính thức
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT chuyên

Cho 6 điểm khi đáp ứng đợc các yêu cầu trên, văn viết cảm xúc, diễn đạt mạch lạc trong sáng.
Cho 4 điểm khi đáp ứng đợc 2/3 yêu cầu, diễn đạt trôi chảy, có thể còn có những sai sót nhỏ.
Cho 2 điểm khi chỉ đáp ứng đợc 1 ý. Diễn đạt cha lu loát còn sai lỗi chính tả.
Câu III (10 điểm)
A.Yêu cầu chung:
1. Trên cơ sở kiến thức về văn thuyết minh, biết vận dụng để thuyết minh những nét khái quát
nhất về tác giả Nguyễn Du và kiệt tác truyện Kiều, tránh sa vào những chi tiết nhỏ không cần
thiết. Phạm vi kiến thức chỉ giới hạn ở chơng trình Ngữ văn lớp 9 đã đợc học và đọc thêm.
2. Vì là thuyết minh về một đại thi hào và một kiệt tác của văn học dân tộc cho các bạn đang
sinh sống ở nớc ngoài do vậy giọng văn cần bộc lộ niềm tự hào, hành văn cần trong sáng, lu
loát, có cảm xúc; lời văn có những từ ngữ thể hiện đặc trng riêng của văn thuyết minh ( lời
chào hỏi, tha gửi).Bài viết có kết cấu hợp lý, trình bày sạch đẹp.
B. Yêu cầu cụ thể: Những ý chính cần đạt:
1. Thuyết minh những nét khái quát về thời đại, hoàn cảnh xuất thân, cuộc đời con ngời và sự
nghiệp sáng tác của Nguyễn Du :
1.1: Một thời kỳ lịch sử nhiều biến động, nhiều biến cố lịch sử trọng đại. Thời đại đó đã hun đúc nên
t tởng nhân văn và tinh thần dân tộc nơi thi hào.
1.2: Hoàn cảnh xuất thân tạo nên nền học vấn uyên thâm và tài năng nghệ thuật của Nguyễn Du.
1.3: Cuộc đời nhiều lu lạc hình thành vốn sống phong phú cùng một kiến thức sâu rộng và một trái
tim giàu cảm xúc nhân đạo đã tạo nên một tâm hồn nghệ sĩ và một sự nghiệp văn chơng vĩ đại (dẫn
chứng).
2.Thuyết minh về những thành tựu đặc sắc của Truyện Kiều:
2.1: Tóm tắt ngắn gọn truyện Kiều.
2.2: Những thành tựu đặc sắc về nội dung và nghệ thuật:
a. Cảm hứng nhân văn cao cả (giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo) (nêu, phân tích, dẫn chứng).
b.Một trình độ nghệ thuật mẫu mực ( nêu, phân tích, dẫn chứng những nét chính về nghệ thuật khắc
hoạ tính cách nhân vật, nghệ thuật miêu tả tâm trạng, nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, vẻ đẹp của ngôn
ngữ thi ca ).
3. Thuyết minh thể hiện sự đánh giá chung về vị trí của thi hào Nguyễn Du đối với nền văn học
dân tộc, về sự đóng góp của Nguyễn Du qua kiệt tác truyện Kiều vào di sản văn hoá nhân loại