Bài học lãnh đạo trên
đỉnh Everest (phần 3)
Không hành động đôi khi là hành động khó khăn nhất nhưng thông
minh nhất. Đó là bài học thứ hai mà tác giả Michael Useem thấm
thía trên hành trình lên đỉnh Everest.
Khi bóng tối trùm phủ nơi cắm trại của chúng tôi ở độ cao khoảng 4300
mét - cao hơn đỉnh của dãy Pikes tại Colorado - cuộc thảo luận của
chúng tôi tập trung và các sự kiện lớn cho ngày hôm sau.
Chúng tôi phải dậy vào lúc 2 giờ sáng để tiếp tục cuộc leo núi trường kì
lên đến đỉnh cao nhất trong cuộc hành trình, một vách đá dựng đứng có
tên Chukhung Ri cao khoảng 3,5 dặm trên mực nước biển.
Công việc leo lên không cần dây thừng, nhưng chúng tôi biết cần rất
nhiều sức mạnh của lòng quyết tâm: quãng đường quá dài rất đáng sợ và
sự đe doạ của không khí loãng. Mỗi người lo lắng khi trèo lên đến đỉnh
núi, nhưng quan trọng hơn, chúng tôi phải quay lại nếu trường hợp bức
bách xảy ra.
Lo lắng về vấn đề này, chúng tôi thảo luận với Arlene Blum, người đã
lãnh đạo chuyến leo núi toàn phụ nữ lên đỉnh Annapurna, đỉnh được
đánh giá là một trong những đỉnh núi nguy hiểm nhất Himalayas.
Vào giữa những năm 70, Blum đã cố gắng tham gia vào các chuyến
thám hiểm khác, nhưng bị từ chối vì sự có mặt của bà bị cho là làm gi
ảm
tinh thần đồng đội của các thành viên nam, cái có vẻ là điều quan trọng
nhất cho thành công. Bởi thế bà quyết định tổ chức đội riêng của m
ình là
một đội gồm 10 phụ nữ để trèo lên đỉnh núi cao khoảng 8000 mét, một
trong 10 đỉnh núi cao nhất thế giới.
Blum lựa chọn những người thích hợp nhất: Mỗi người leo núi trong
nhóm là các nhà leo núi kì cựu trên thế giới với quyết tâm không thể bị
khuất phục leo lên đỉnh cao. Nhưng thậm chí mọi thứ đều xuôi chèo mát
mái, không phải tất cả các thành viên đều trèo lên đến đỉnh.

tích sáng chói.
Khi chúng tôi quay trở lại vấn đề thử thách của chúng tôi trong ngày ti
ếp
theo, cuộc thảo luận cũng xuay quanh vấn đề lưỡng nan tương tự. Nhiều
người trong chúng tôi hào hứng trèo lên đến đỉnh cao nhất có thể, và
chúng tôi biết điều đó đòi hỏi nhiều hơn nguồn sức lực thể chất và tinh
thần mà chúng tôi có.
Đồng thời, chúng tôi cũng tự nhắc nhở bản thân rằng nếu không có sự
đánh giá khách quan về giới hạn của bản thân và những nguy cơ tiềm ẩn
của chuyến leo núi, chúng tôi sẽ chấp nhận nguy hiểm cho phép những
ham muốn của bản thân đạt được mục đích bấp chấp điều đó sẽ tổn hại
đến sự phán xét sáng suốt của mình, thậm chí là gây hiểm nguy cho
chúng tôi và những người khác.
Việc chế ngự ham muốn hành động trong kinh doanh cũng khó khăn
tương tự. Nhiều nhà quản lý thăng tiến nhanh chóng nhờ các bản năng
hành động quyết đoán của họ. Họ được thưởng xứng đáng khi có khả
năng kéo cò súng khi không ai khác dám làm, khi tài trợ một dự án mạo
hiểm nhưng tiềm năng đem lại nhiều lợi nhuận, hay sa thải một giám
đốc kém hiệu quả.
Mặc dù vậy, thông thường việc không làm gì mới là điều khôn ngoan
nhất, khi lựa chọn thay thế của nó là hành động một cách vội vàng. Và
không chỉ các lãnh đạo phải chú ý đến bản thân họ, họ cũng cần thiết
thuyết phục những người khác tránh các quyết định bất cẩn.
Chuyến leo núi ngày hôm sau hứa hẹn là một cơ hội một lần trong đời
người để ngắm nhìn toàn dãy Himalayas từ một đỉnh cao nhất. Nhưng
những mối đe doạ cũng rất lớn: một vách núi dài, lởm chởm và dựng
đứng với một vài chỗ cần sải cực lớn mới có thể vư
ợt qua. Với các thông
tin trong tay như vậy, một vài người trong nhóm chúng tôi đã thông
minh quyết định họ sẽ không cố gắng lên đến đỉnh cao nhất. Thay vì

sự an toàn của anh ta.
Cuối cùng, sau một cuộc thảo luận dài với nhóm, anh ta đồng ý rằng
mình nên quay trở về với một trong những người dẫn đường, và sẽ lại
hợp nhất với chúng tôi ở độ cao thấp hơn. Cuộc thảo luận để đưa ra
quyết định rất khó khăn và tốn thời gian, nhưng tôi tin rằng mọi người
tham gia đều học hỏi được từ đó.
Đối với tôi, sự kiện này củng cố thêm ý niệm rằng mặc dù nhà lãnh đạo
cần giúp đỡ mọi người đạt được tiềm năng cao nhất họ có thể, nhưng
lãnh đạo cũng phải nhận thức sâu sắc về những nguy hiểm phía trước và
theo những cách cần thiết và đôi khi không hấp dẫn để đảo ngược một
tình huống quá nguy hiểm.
Michael Useem

Havard Business Review

Ngọc Trâm (dịch)