1.
2. Nguyên lý và quá trình lọc nước trong
hồ thủy sinh
Nguyên lý và quá trình lọc nước trong hồ
thủy sinh

Như các bạn đã biết hồ thủy sinh là một hệ
sinh thái khép kín. Trong hồ có nhiều loại động
vât thủy sinh sinh sống kể cả những loại vi
khuẩn. Mỗi ngày chúng ăn và thải ra nhiều
chất thải. Chất thải này nếu không được sử lý
hay sử lý không đúng cách sẽ làm ảnh hưởng
nghiêm trọng đến môi trường và hệ sinh thái
trong hồ. Thậm chí nó sẽ tác động trực tiếp
đến sức khỏe của cây và thủy sinh vật. Để sử
lý những chất thải này, thay nước cũng là 1
biện pháp để giảm thiểu lượng chất thải.
Nhưng thay nước nhiều hay thường xuyên
cũng không phải việc làm có lợi cho hồ thuỷ
sinh (việc thay nước chỉ nên thay mỗi tuần 1 -
2 lần). Để đạt được hiệu quả cao trong việc sử
lý chất thải trong hồ thủy sinh, lọc nước sẽ
đóng vai trò này. Máy lọc dùng cho việc lọc nước trong hồ có
hình dạng khác nhau cũng như nguyên lý hoạt
động. Loại máy lọc thường gặp là:

 Lọc treo (Overhang fillter)
 Lọc đáy (lọc nền) dùng sỏi đáy trong


Nếu lọc nước của chúng ta có dung tích nhỏ,
đương nhiên là số lượng nước được lọc sẽ ít
theo và không thể loại trừ hay ngăn cản rêu
tảo ra khỏi hồ. Ngoài ra cá, tép trong hồ sẽ bị
bệnh nếu lọc nước không được làm vệ sinh
thường xuyên. Nếu lọc tốt, hệ vi sinh trong lọc
sẽ loại trừ hay khống chế mầm bệnh (gây
bệnh cho cá tép) và rêu tảo không tồn tại
được.

Tiếp theo, xét về yếu tố ánh sáng, Lọc treo
hay lọc trên hồ sẽ làm giảm hay ngăn cản
nguồn ánh sáng mà cây thủy sinh rất cần. Hồ
thủy sinh, ánh sáng phải được phân bổ đều
khắp hồ và không bị che khuất.

Cuối cùng, xét về vấn đề liên quan đến CO2.
Máy lọc có khả năng làm thông khí hay đánh
tan khí vào nước, đó là nguyên do làm cho
CO2 bị thất thoát. Giống như chúng ta lắc lon
SODA. Sau đó mở nắp lon “Xuỵt” tất cả CO2
trong lon sẽ bay ra vào không khí, soda sẽ trở
nên nhạt tẻ. Chắc chắn chúng ta không thích
soda nhạt cũng như cây thủy sinh. Tất cả các
loại lọc tạo sự tiếp xúc giữa nước và không
khí, là nguyên nhân làm cho Co2 trong nước
thất thoát. CO2 dễ dàng hòa tan vào trong
nước hơn không khí gấp 70 lần nhưng dễ hòa
tan bao nhiêu thì cũng dễ thất thoát vào không

hơn trong thời gian đầu, nhưng trên thực tế hệ
thống lọc đáy , sau 1 thời gian, sẽ làm nảy
sinh các vấn đề đã đề cập ở trên. Chắc chắn
nguyên lý này không ứng dụng cho người
trồng cây thủy sinh muốn thay đổi bố cục
thường xuyên.

Nguyên lý lọc có thể phân ra được 2 lọai:

 Lọc hóa học
 Lọc sinh học

Quá trình lọc sinh học

Lọc hóa học dùng than họat tính hay zeolite
để loại Ammonia & Nitrogen ra khỏi nước.
Còn lọc tự nhiên hay sinh học thì dùng vi
khuẩn để phân hủy Ammonia & Nitrogen và
chuyển hóa thành Nitrates ít độc hại hơn (với
thực vật thuỷ sinh) qua quá trình Oxy hóa. Cả
2 phương pháp này đều có lợi điểm và cùng
được sử dụng cho hồ cá và cây thủy sinh.

Khi mới set up hồ cho đến lúc vi khuẩn đã
phát triển tối đa trong vật liệu lọc, quá trình lọc
hóa học với than họat tính có thể làm giảm vi
khuẩn. Nhưng nếu chỉ dùng than họat tính bỏ
vào trong hộp lọc của máy, nó sẽ giữ lại nhiều
mẩu cặn thải lớn. Sau 1 thời gian các cặn thải
này sẽ trở thành thức ăn cho vi khuẩn


Quá trình lọc sinh học

Thật sự không cường điệu chút nào khi nói
rằng môi trường hồ thủy sinh phụ thuộc rất
nhiều vào quá trình lọc sinh học. Khi hệ vi sinh
phát triển thịnh vượng, nước sẽ sạch và
không có rêu tảo.

Phản ứng hóa học (thông qua quá trình oxy
hóa) bởi vi khuẩn đã chuyển hóa Ammonia từ
dạng độc hại sang không độc hại : ammonia
(NH3) > Nitriet (NO2), Nitrate (NO3). Vi khuẩn
chuyển NH3 thành NO2 được gọi là
Nitrosomonas và NO3 là Nitrobacter. Nghiên
cứu cho thấy rằng việc duy trì nitrate sẽ ít độc
hai hơn nitrite khỏang 70 lần. Nhưng nếu tích
luỹ nhiều trong nước nó cũng trở thành độc
hại.Do đó, chúng ta cần phải luôn thay
nước thường xuyên ngay cả khi vẫn dùng
máy lọc nước. Máy lọc nước có khả năng
loại bỏ nitrates có thể xuất hiện trong thế kỷ
sau.

Để quyết định độ Nitrate và Nitrite trong nước
có 2 cách tính: dùng dụng cụ đo và phương
pháp hóa học. Cách thứ 2 sẽ tốt hơn nhưng
đó có thể không thuận tiện về chi phí. Tốt nhất
để biết được độ nitrates mình có thể đánh gía
từ độ pH. Khi nitrates tăng độ pH sẽ giảm, và