Một số câu hỏi ôn tập cho Kiểm tra 45 phút
Lớp 10 – Học kỳ II – Năm học 2009-2010
Giáo viên giảng dạy: NGUYỄN VĂN HÀO
Trường PT NGUYỄN VĂN LINH –
Pleiku- Gia Lai
Câu 1. Vì sao triều Lê sơ sụp đổ? Sau khi được thành lập, triều Mạc đã có chính sách
đối nội đối ngoại như thế nào? Hậu quả của chính sách đối ngoại đó như thế nào?
a) Nguyên nhân sụp đổ của triều Lê sơ
Đầu thế kỷ XVI nhà Lê sơ lâm vào khủng hoảng suy yếu vì:
+ Sau khi vua Lê Hiển Tông chết, các vua Lê Uy Mục và Lê Tương Dực chỉ lo ăn chơi xa
đoạ, không quan tâm đến triều chính
+ Quan lại. địa chủ ra sức chiếm đoạt ruộng đất, bóc lột nhân dân. Vì vậy. phong trào đấu
tranh của nhân dân bùng nổ ở nhiều nơi.
+ Các thế lực phong kiến nổi dậy tranh chấp quyền hành, nổi trội hơn cả là thế lực của
Mạc Đăng Dung.
b) Chính sách đối nội và đối ngoại của triều Mạc:
Năm 1527 Mạc Đăng Dung đã bắt vua Lê nhương ngôi và thành lập triều Mạc.
Triều Mạc đã có chính sách đối nội và đối ngoại như sau:
- Đối nội:
+ Xây dựng chính quyền theo mô hình cũ của nhà Lê.
+ Tổ chức thi cử đều đặn để tuyển lựa quan lại.
+ Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân
+ Xây dựng quân đội mạnh để đối phó với mọi tình hình có thể xảy ra.
- Đối ngoại:
- Do sự chống đối của cựu thần nhà Lê, Đại Việt lâm vào tình trạng không ổn định. Biết
được điều đó, vua Minh cho quân tiến xuống phao tin xâm chiếm nước ta. Nhà Mạc phải
cắt đất chịu thuần phục nhà Minh .
c) Hậu quả: Nhà Mạc không còn được sự tin tưởng của nhân dân.
Câu 2. Bộ máy nhà nước phong kiến Đàng ngoài thời Lê – Trịnh được tổ chức như
thế nào? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước đó?
a) Bộ máy nhà nước thời Lê – Trịnh: được tổ chức như sau

- Chợ làng, chợ huyện, chợ phủ mọc lên khắp nơi và ngày càng đông đúc .
- Ở nhiều nơi xuất hiện làng buôn và trung tâm buôn bán của vùng.
- Buôn bán giữa miền xuôi và miền ngược tăng lên.
- Ở Đàng Trong, nhiều nhà buôn mang thóc lúa từ Gia Định ra bán ở các dinh miền
Trung.
b) Ngoại thương: Thế kỉ XVI-XVIII ngoại thương phát triển mạnh .
- Thuyền buôn của một nước châu Á ( Trung Hoa, Nhật Bản. Xiêm … ) và một số nước
châu Âu ( Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh ) đến Việt Nam buôn bán ngày càng tấp nập .
- Hàng hoá trao đồi bao gồm nhiều mặt hàng thủ công nghiệp và hàng nông thổ sản.
- Thương nhân nhiều nước (Nhật Bản, Trung Hoa, Hà Lan, Anh, Pháp) đã xin lập phố
xá, cửa hàng để buôn bán lâu dài.
c) Nguyên nhân phát triển :
- Do hàng hóa sản xuất trong nước ngày càng nhiều, đẹp, có chất lượng tốt.
- Do chính sách mở cửa của chính quyền Trịnh-Nguyễn .
- Do phát kiến địa lý tạo điều kiện giao lưu Đông-Tây thuận lợi .
Giữa thế kỉ XVIII ngoại thương suy yếu dần do chế độ thuế khoá của Nhà nước ngày
càng phức tạp, quan lại khám xét phiền phức.
- 2 -
Câu 5. Kháng chiến chống quân Thanh (1789) đã diễn ra như thế nào? Hãy cho biết
đặc điểm của cuộc kháng chiến chống quân Thanh.
a) Diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Thanh (1789)
- Vua Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh. Vua Thanh cho 29 vạn quân kéo sang nước
ta.
- Lực lượng Tây Sơn tạm rút về Ninh Bình, Thanh Hóa. Quân Thanh kéo vào Thăng
Long.
- Ngày 21.12.1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung và sau
đó chỉ huy nghĩa quân tiến ra Bắc.
- Đúng vào đêm 30 Tết (25.1. 1789) vua Quang Trung phát lệnh tiến công. Quân Tây Sơn
chia làm 3 mũi tiến đánh quân Thanh. Đến mùng 5 Tết Kỷ Dậu, nghĩa quân Tây Sơn
giành chiến thắng vang dội ở Ngọc Hồi - Đống Đa, đánh bại quân xâm lược, tiến vào

b) Cuộc cải cách hành chính của Minh Mạng có ý nghĩa:
- Sự phân chia tỉnh thời Minh Mạng được dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp về mặt địa
lý, dân cư, phong tục tập quán địa phương và phù hợp với phạm vi quản lý của một tỉnh.
- Thống nhất đơn vị hành chính trong cả nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý từ
trung ương xuống địa phương.
- Cuộc cải cách hành chính còn làm cơ sở để phân chia các tỉnh, huyện ngày nay.
Vì vậy cải cách thời Minh Mạng đựơc đánh giá rất cao. Tuy nhiên, nhà nước phong kiến
triều Nguyễn vẫn là một nhà nước quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền.
Câu 8. Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn
a) Nông nghiệp :
- Nông nghiệp vẫn còn trong tình trạng lạc hậu, ruộng đất hoang hoá nhiều. Nhà Nguyễn
thực hiện chính sách quân điền song do diện tích đất công ít (20% tổng diện tích đất) đối
tượng được hưởng nhiều, vì vậy tác dụng không lớn.
- Nhà nước khuyến khích khai hoang bằng nhiều hình thức (cho dân tự động tổ chức, góp
vốn ban đầu cho dân mở thêm nhiều đồn điền) nhưng ruộng đất tăng thêm không nhiều.
- Nhà nước còn bỏ tiền huy động nhân dân sửa đắp đê điều nhưng không khắc phục được
lũ lụt.
- Người nông dân không có ruộng hoặc ít ruộng, chịu bóc lột nặng nề.
Nhận xét: Nhà Nguyễn đã có những biện pháp phát triển nông nghiệp , song đó chỉ là
biện pháp truyền thống , lúc này không có hiệu quả cao.: Nông nghiệp Việt Nam vẫn là
một nền nông nghiệp thuần phong kiến, rất lạc hậu.
b) Thủ công nghiệp :
- Thủ công nghiệp nhà nước : đựơc tổ chức với quy mô lớn và có nhiều ngành nghề như
tiền, vũ khí, đóng thuyền, làm đồ trang sức, làm gạch ngói Thợ quan xưởng đã đóng tàu
thuỷ- đựơc tiếp cận với kỹ thuật chạy bằng máy hơi nước.
- Thủ công nghiệp nhân dân: Nghề thủ công cổ truyền đựơc duy trì nhưng không phát
triển như trứơc. Một nghề mới xuất hiện là in tranh dân gian.
c) Thương nghiệp
- Nội thương: phát triển chậm chạp do chính sách thuế khoá phức tạp của Nhà nước
- Ngoại thương: Nhà nước nắm độc quyền ngoại thương. Thuyền buôn các nước chỉ được