Đặc điểm cấu tạo vỏ, hệ
hô hấp, hệ tiêu hoá của
Giáp xác
1. Vỏ cơ thể
Vỏ ngoài của giáp xác có hàm lượng chất kitin
cao và tỷ lệ protein không hoà tan cao so với
prôtein hoà tan (actropodin). Do lớp epicuticun
không có lớp sáp đặc trưng nên có thể thấm
nước dễ dàng. Lớp này có thể ngấm thêm các
muối can xi (cácbônat hay phốtphat) ở trạng thái
không định hình hay tinh thể nên vỏ rất cứng
(tôm, cua).
Vỏ giáp của giáp xác sống nổi còn có thêm
nhiều lông, gai để tăng diện tiếp xúc với nước.
Các mấu lồi trong (apoderma) của vỏ sẽ hình
thành nên bộ xương trong làm chỗ bám cho cơ
điều khiển các hoạt động của phần phụ. Giáp
xác có màu sắc do các sắc tố tạo nên. Lớp sắc
tố này có thể nằm trong lớp cuticun hay trong
các tế bào mang sắc tố (chromatophore). Sắc tố
chủ yếu là một hỗn hợp caroten gọi là
zooerythrin. Ở giáp xác cao còn có guanin
(monôaminô – mônôxypurin) coi như sắc tố
trắng. Sắc tố cyanocristalin quyết định màu lơ
của tôm hùm, khi bị đun nóng cyanocristalin sẽ
biến thành zooerythrin có màu đỏ do vậy khi

pepton và biến tinh bột thành đường. Ở một số
giáp xác thấp ruột giữa còn có màng lót cuticun
bảo vệ ruột như ở Có móc. Ruột sau là một ống
thẳng, không có tuyến phụ, một số loài như
thuộc giáp xác Bơi nghiêng (Amphipoda) ranh
giới giữa ruột giữa và ruột sau có thêm một đôi
ống bịt đầu làm nhiệm vụ bài tiết (được gọi là
ống malpighi). Ruột của một số loài giáp xác ký
sinh như Sacculina tiêu giảm.
Hương Thảo (theo giáo trình ĐVKXS)