Zarathustra đã nói như thế
VỀ NHỮNG THI SĨ

“Từ khi hiểu biết rõ ràng hơn về thân xác, thì tinh thần đối với ta chỉ
là tinh thần trong một giới hạn nào đó; và tất cả những gì “thường tồn”, “bất
hoại” đều chỉ là ẩn dụ biểu tượng.”[1] Zarathustra bảo với một trong những
môn đệ của hắn.
Người môn đệ trả lời: - Trước đây, con đã nghe thầy nói như thế; và
thầy cũng nói thêm: “Nhưng mà các thi sĩ đã nói dối quá nhiều”. Vậy tại sao
thầy lại bảo rằng các thi sĩ nói dối quá nhiều?
“Tại sao? Zarathustra đáp. Mi hỏi tại sao à? Ta không phải thuộc dòng
những kẻ mà người ta có quyền chất vấn về cái “tại sao” của họ.
Kinh nghiệm ta đã sống là thuộc về ngày hôm qua sao? Từ lâu rồi, ta
đã thử thách lý lẽ của những ý kiến của ta.
Ta há chẳng bắt buộc phải làm một chiếc thùng ký ức để có thể giữ lại
những lý lẽ cùng ta?
Ta phải vất vả khổ nhọc lắm để giữ gìn những ý kiến của ta; và nhiều
con chim đã vỗ cánh xa bay.
Ta cũng gặp trong chuồng bồ câu ta một con thú không thuộc chuồng
ta, một con thú xa lạ; con thú run rẩy khi ta chạm tay vào thân nó.
Vậy thì, ngày nọ, Zarathustra đã bảo mi thế nào? Hắn bảo rằng các thi
sĩ nói dối quá nhiều? - Nhưng còn Zarathustra, chính hắn cũng là một thi sĩ.
Mi tin rằng hắn đã nói lên sự thật về chuyện ấy? Tại sao mi lại tin như
thế?”
Người môn đệ trả lời: “Con tin vào Zarathustra”. Song Zarathustra lắc
đầu mỉm cười. Hắn bảo:
“Đức tin không làm ta được lạc phúc, nhất là đức tin vào chính ta.
Nhưng giả thử có một kẻ nào đó bảo một cách đứng đắn rằng các thi
sĩ nói dối quá nhiều, thì kẻ đó có lý: chúng ta nói dối quá nhiều.
Chúng ta cũng biết quá ít và chúng ta là những học sinh tồi; vì vậy
chúng ta bắt buộc phải nói dối.

Ờ! Ta quá đỗi chán ngán tất cả những gì bất toàn mà lại cố sức muốn
mình là biến cố quan trọng! Ồ! Ta chán ngán quá đỗi những thi sĩ!”

Khi nghe Zarathustra nói thế, người môn đệ nổi giận, nhưng vẫn im
lặng. Zarathustra cũng im lặng; đôi mắt hắn quay nhìn vào nội tâm như đang
nhìn vào vùng xa thẳm khơi vơi. Sau cùng, Zarathustra thở dài và lấy hơi lại.
Hắn bảo:
“Ta là kẻ thuộc về ngày hôm nay và ngày xưa, nhưng có một cái gì đó
trong ta thuộc về ngày mai, thuộc về ngày hôm sau nữa, một cái gì đó thuộc
về tương lai.
Ta chán ngán tất cả thi sĩ, các thi sĩ cũ lẫn mới. Ta thấy tất cả bọn
chúng đều hời hợt thiển bạc và tất cả bọn chúng đều là những biển cả bị khô
cạn nước.
Tư tưởng chúng đã không thâm nhập đủ sâu: chính vì tình cảm chúng
không xuống đến tận những hố miền sâu thẳm.
Một ít khoái lạc cùng một ít buồn chán: đấy vẫn còn là điều tốt đẹp
nhất trong những suy niệm của bọn chúng.
Ta thấy tiếng đàn thụ cầm của bọn chúng thoáng hiện phù ảo như
những hơi thở thì thào và sự chạy trốn của những bóng ma; từ trước đến giờ
bọn chúng đã biết được gì từ sự nồng nàn gay gắt đắm say của các thanh
điệu!
Bọn chúng cũng chẳng đủ sạch sẽ đối với ta: chúng quấy đục mọi thứ
nước để làm cho mình có vẻ sâu thẳm.
Bọn chúng thích xem mình như những kẻ trung gian môi giới, nhưng
đối với ta, bao giờ bọn chúng cũng chỉ là người của những phương sách
trung dung và của những biện pháp nửa vời, những kẻ pha trộn thỏa hiệp
nhơ bẩn.
Than ôi! Ta đã ném lưới xuống biển chúng để bắt cá ngon, nhưng bao
giờ ta cũng chỉ kéo lên được đầu của một vị thần linh xưa cũ.
Như thế, biển cả đã cho kẻ đói lòng một tảng đá rắn. Và bọn chúng