Câu 19: Hình thể ngoài của tiểu não, sơ lược chất xám của tiểu não
Bài làm
1 Hình Thể
- Tiểu não là bộ phận chủ yếu của hệ thần kinh trung ương nằm riêng biệt
sau thân não ( chủ yếu sau thân não và cầu não )
- Tiểu não có 3 đôi cuống tiểu não nằm ở mặt trước:
+ Hai cuống tiểu não trên
+ Hai cuống tiểu não giữa
+ Hai cuống tiểu não dưới
- Tiểu não cao 5cm, ngang 10cm, dày6cm, nằm trong hố tiểu não ở tầng sọ
sau
- Tiểu não có 3 mặt
+ Mặt trên: Mặt trên có thuỳ giun trên ở giữa, ở hai bên thuỳ giun là hai
bán cầu tiểu não. Bờ chu vi có hai khuyết
 Khuyết giữa trước áp vào trung não
 Khuyết giữa sau áp vào ụ chẩm trong của hộp sọ
+ Mặt dưới: Mặt dưới có thuỳ giun dưới ở giữa và mặt dưới hai bán cầu
tiểu não, mặt trước liên quan với mặt sau hành não
+ Mặt trước: Mặt trước có
 Cuống tiểu não
 Ngách não thất IV
 Ở dưới là ngách thuỳ giun dưới và cục não
2. Thuỳ tiểu não
- Có nhiều rãnh phân chia bề mặt của tiểu não làm các thuỳ và tiểu thuỳ
- Sinh lý chia tiểu não thành 3 thuỳ
+ Thuỳ trước: Có nhiệm vụ điều hoà độ căng của trương lực cơ trong các
động tác cơ bản
+ Thuỳ sau: Gồm cục não, nhung não và hạnh nhân là trung tâm thăng bằng
+ Thuỳ giữa: Là trung tâm của điều hoà trương lực cơ trong các động tác
chính xác và hữu ý của các cơ
3. Chất xám của tiểu não

là trung khu phân tích cảm giác
+ Hồi đỉnh trên
+ Hồi đỉnh dưới : có hai phần nhỏ
 Tiểu thuỳ nếp cong ôm lấy đầu sau khe bên
 Hồi góc ôm lấy đầu rãnh thái dương I
- Thuỳ chẩm : Ở phía sau khe đỉnh chẩm , có 3 hồi
+ Hồi chẩm 1
+ Hồi chẩm 2
+ Hồi chẩm 3
- Thuỳ thái dương : Ở sau khe Sylvius có 3 hồi
+ Hồi thái dương 1 là trung khu phân tích thính giác
+ Hồi thái dương 2
+ Hồi thái dương 3
- Thuỳ đảo : Nằm sâu trong khe Sylvius
2. Mặt trong
a) Các khe
- Khe dưới trán : Khe này đi từ trước ra sau, vòng quanh thể trai
- Khe thẳng góc trong hay khe đỉnh chẩm : cách cực sau BCĐN 5cm
- Khe cựa : Từ bờ sau của BCĐN đi tới lồi sau thể trai
b) Các thuỳ, các hồi
- Thuỳ khuy ở giữa khe dưới trán và thể trai
- Hồi trán : từ mặt ngoài lấn vào mặt trong
- Tiểu thuỳ cạnh trung ương : Ở sau hồi trán trên, nối hai hồi trán lên và
hồi đỉnh lên
- Tiểu thuỳ vuông : Ở trước khe đỉnh chẩm và sau khe tiểu thuỳ cạnh trung
ương
- Hồi chêm : Ở mặt trong của bán cầu, là trung khu thị giác
3. Mặt dưới
- Hố Sylvius chia mặt này ra 2 phần
a) Phần trước

- Thời kì phôi thai của hệ TKTƯ gian não và hai BCĐN đều phát triển từ
bọng não trước
- Gian não nối liền thân não với hai BCĐN , Hai BCĐN phát triển nhanh
và mạnh nên chùm lên gian não, do đó gian não ở giữa dính liền với hai BCĐN
- Buồng rỗng ở giữa gian não là não thất III thông với hai buống rỗng ở
trong 2 BCĐN là não thất bên
- Gian não ở trên trung não nằm ở giữa và nối liền với hai BCĐN ở hai
bên, cấu tạo gồm có 2 đồi thị, các vùng xung quanh đồi thị và não thất III
2. Đồi thị và các vùng xung quanh đồi thị
a) Đồi thị
- Đồi thị hình trái xoan, đầu sau to gọi là đồi chẩm, đồi thị là khối chất
xám. Phần trước đồi thị là trung khu nhận cảm giác của toàn bộ cơ thể . Phần sau
hay đồi chẩm là trung khu dưới vỏ của đường dẫn truyền thị giác
- Trục đồi thị chạy chếch ra trước và hơi vào trong
+ Mặt trong đồi thị là một phần não thất III
+ Mặt ngoài đồi thị dính liền vào BCĐN, liên quan với nhân đuôi và bao
trong của bán cầu
+ Mặt bên có rãnh thị vân ngăn cách nhân đuôi và đồi thị, trong rãnh có
tĩnh mạch thị vân
+ Mặt trước liên tiếp với vùng dưới thị
b) Các vùng dưới thị
- Vùng trên đồi : Có tuyến tùng và cuống tuyến tùng
- Vùng sau đồi : Có 4 thể gối và đều là các nhân xám
+ Hai thể gối ngoài : nối với hai của não sinh tư trên qua hai cánh tay liên
hợp trên
+ Hai thể gối trong :nối với hai củ não sinh tư dưới qua hai cánh tay liên
hợp dưới
- Vùng dưới đồi ( dưới thị ) : gồm có
+ Vùng dưới đồi trước : Củ xám, tuyến yên, giao thoa thị giác và dải thị
giác