CÂU HỎI VÀ LÀM VĂN (BỔ SUNG)
20 BÀI
1- Cảm nhận của em trước bức hoạ tuyệt đẹp về mùa xuân trong bốn câu thơ đầu đoạn trích:
“Cảnh ngày xuân” (trích “Truyện Kiều” của Nguyễn Du)
2- Truyện ngắn làng của Kim Lân gợi cho em những suy nghĩ gì về những chuyển biến mới
trong tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kháng chiến chống thực dân Pháp.
Dựa vào đoạn trích trong Ngữ văn 9, tập một, để trình bày ý kiến của em.
3- Bằng đoạn văn khoảng 8 câu, hãy phân tích sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ về biến
chuyển trong không gian lúc sang thu ở khổ thơ:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.
(Sang thu – Hữu Thỉnh)
4-Cho câu thơ sau:
“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa”

a. Hãy chép chính xác 7 câu thơ tiếp theo.
b. Đoạn thơ vừa chép nằm trong bài thơ nào và ai là người sáng tác?
c. Từ “nhóm” trong đoạn thơ vừa chép có những nghĩa nào?
d. Hình ảnh bếp lửa và hình ảnh ngọn lửa được nhắc đến nhiều lần trong bài thơ có ý nghĩa
gì?
5- Vẻ đẹp và sức mạnh của người lao động trước thiên nhiên – vũ trụ trong bài thơ “Đoàn
thuyền đánh cá” của Huy Cận.
6-Trong chương trình Ngữ văn lớp 9, em có học một tác phẩm, trong đó có hai câu thơ :
“Nhớ câu kiến ngãi bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”
a. Hãy cho biết hai câu thơ ấy trích trong tác phẩm nào?
b. Em hãy giới thiệu những nét chính về tác giả của tác phẩm đó.
c. Em hiểu nghĩa của hai câu thơ như thế nào? Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua hai câu
thơ ấy? ( viết đoạn văn)

xúc gì về tình cảm của anh bộ đội vốn xuất thân từ nông dân trong kháng chiến chống Pháp.
c- Đọc ba câu thơ trên, em nhớ tới bài ca dao nào? Điều gì khiến em có sự liên tưởng đó.
11-Cảm nhận của em về những chiếc xe không kính và những người chiến sĩ lái xe ấy trên
đường Trường Sơn năm xưa, trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật.
12-Đoạn thơ
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
( “Mùa xuân nho nhỏ” – Thanh Hải)
Em hãy viết một đoạn văn ngắn, phân tích để làm rõ giá trị của các điệp ngữ trong đoạn thơ
trên
13-Đoạn thơ
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
( “Nói với con” – Y Phương)
Viết một đoạn văn ngắn có dùng dẫn chứng trực tiếp để nêu suy nghĩ của em về những điều
người cha nói với con trong các câu thơ trên.
14-Em cảm nhận được người cha nói những gì với con qua bài thơ “Nói với con” của Y
Phương.
15- Hai câu thơ: Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
(“Viếng lăng Bác” – Viễn Phương)
a. Hãy phân tích ý nghĩa hình ảnh ẩn dụ “mặt trời trong lăng” ở câu thơ trên.
b. Chép hai câu thơ có hình ảnh ẩn dụ mặt trời trong một bài thơ mà em đã học (Ghi rõ tên
và tác giả bài thơ).

c. Hình ảnh vầng trăng trong bài thơ có ý nghĩa gì? Từ đó em hiểu gì về chủ đề của bài thơ?
22 Trong “Chuyện người con gái Nam Xương”, chi tiết cái bóng có ý nghĩa gì trong cách
kể chuyện.
23-Truyện “Chiếc lược ngà” của nhà văn Nguyễn Quang Sáng là một câu chuyện cảm động
về tình cha con sâu nặng
Hãy phân tích đoạn trích đã học để làm rõ ý kiến trên
24-
a. Chép chính xác 8 câu cuối của đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”.
b. Trong 8 câu thơ vừa chép, điệp ngữ “Buồn trông” được lặp lại 4 lần. Cách lặp đi lặp lại
điệp ngữ đó có tác dụng gì.
25-
a. Chép chính xác 4 câu đầu đoạn bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viến Phương.
b. Viết đoạn văn khoảng 8 câu phân tích hình ảnh hàng tre trong khổ thơ trên, trong đoạn có
câu văn dùng phần phụ chú (gạch chân phần phụ chú đó).
26- Bằng những hiểu biết của em về “Truyện Kiều”, hãy trình bày về nghệ thuật miêu tả và
khắc hoạ tính cách nhân vật của Nguyễn Du.
27- Những cảm xúc, suy nghĩ của em khi đọc khổ thơ
“Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
(Viếng lăng Bác – Viến Phương)
28- Viết một đoạn văn khoảng sáu câu trình bày cách hiểu của em về hai câu thơ cuối bài
Sang thu (Hữu Thỉnh)
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
29-Trong truyện ngắn Làng, nhà văn Kim Lân đã thể hiện một cách sinh động và tinh tế diễn
biến tâm trạng của nhân vật ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc.
Em hãy phân tích để làm rõ.
30-Hãy viết một đoạn văn ngắn khoảng 10 câu theo cách tổng hợp – phân tích - tổng hợp,

Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
(Sang thu – Hữu Thỉnh)
Viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp của hình ảnh “đám mây mùa hạ”
trong khổ thơ trên.
34- Bằng đoạn văn khoảng 8 câu, có câu đơn trần thuật (gạch chân câu đơn trần thuật đó),
em hãy giới thiệu về bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương.
35- Giá trị nhân đạo trong “chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ
36-Dựa vào nội dung , đề tài sau đây, em hãy viết thành một đoạn văn hoặc bài văn
ngắn theo kiểu kết cấu tổng phân hợp.
36-1: Suy nghĩ về “Tinh thần tự học” và “ Có chí thì nên”
36-2: Suy Nghĩ về tình yêu thương.
36-3: Suy nghĩ về hiện tượng có nhiều bạn học sinh đặt mục tiêu học văn chỉ là vượt qua các
kì thi, không quan tâm gì đến cái hay , cái đẹp của văn chương.
36-4: Nhân dân ta có câu : Không thầy đố mày làm nên” nhưng lại có câu “ Học thầy không
tày học bạn”. Hãy cho biết ý kiến của em
37- Hãy tóm tắt truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” bằng một đoạn văn khoảng 20 câu.
Trong đó có câu dùng thành phần tình thái (gạch chân thành phần tình thái đó).
38-Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ xuất hiện nhiều yếu tố kì ảo.
Hãy chỉ ra các yếu tố kì ảo ấy và cho biết tác giả muốn thể hiện điều gì khi đưa ra những
yếu tố kì ảo vào một câu chuyện quen thuộc ?
39-Tình huống nào bộc lộ sâu sắc tình yêu làng và lòng yêu nước của nhân vật ông Hai? Nhận
xét về nghệ thuật xây dựng tình huóng truyện của tác giả?
40-… “Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến
Ôn luyện tự luận vào lớp 10 - Thầy: Trần Đăng Tá Trang 4
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời

48-Câu
Trong bài Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải viết :
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa.
Kết thúc bài Viếng lăng Bác, Viễn Phương có viết :
Mai về Miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác.
a. Hai bài thơ của hai tác giả viết về đề tài khác nhau nhưng có chung chủ đề. Hãy chỉ ra
tư tưởng chung đó.
b. Viết một đoạn văn khoảng 5 câu phát biểu cảm nghĩ về 1 trong hai đoạn thơ trên.
49-Trong truyện “Lặng lẽ Sa Pa”, Nguyễn Thành Long có kể về cuộc gặp gỡ với anh thanh
niên làm công tác khí tượng đã khiến cho cô kĩ sư trẻ tuổi cảm thấy như nhận được, cùng với
bó hoa tươi anh hái tặng cô “một bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những háo hức và mơ
mộng”.
Hãy phân tích để làm rõ : Vì sao cô gái trong truyện có thể nhận được sự “háo hức và mơ
mộng” từ một anh thanh niên rất đỗi bình thường, làm một công việc thật đơn điệu giữa chốn
núi rừng quanh năm lặng lẽ.
50- Vẻ đẹp trong lối sống, tâm hồn của nhân vật anh thanh niên trong “Lặng lẽ Sa Pa” của
Nguyễn Thành Long và nhân vật Phương Định trong “Những ngôi sao xa xôi” của Nguyễn
Minh Khuê
Ôn luyện tự luận vào lớp 10 - Thầy: Trần Đăng Tá Trang 5
51-Hình tượng anh bộ đội trong thơ ca thời kỳ chống Pháp và chống Mĩ vừa mang những
phẩm chất chung hết sức đẹp đẽ của người lính Cụ Hồ vừa có những nét cá tính riêng khá độc
đáo… Qua hai bài thơ Đồng chí của Chính Hữu và Bài thơ về tiểu đội xe không kính của
Phạm Tiến Duật, em hãy làm sáng tỏ nội dung vấn đề trên.
50- Phần cuối của tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” được tác giả xây dựng bằng
hàng loạt những chi tiết hư cấu. Hãy phân tích ý nghĩa của các chi tiết đó.
52- Phân tích bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận
53- Nhận xét về nghệ thuật tả người của Nguyễn Du qua đoạn trích “Mã Giám Sinh mua
Kiều”.

11-Phân tích ý nghĩa của các từ láy trong đoạn thơ :
"Nao nao dòng nước uốn quanh
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
Sè sè nắm đất bên đường,
Rầu rầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh."
(Trích Truyện Kiều - Nguyễn Du)
12-Nêu suy nghĩ của em về nhân vật anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa của nhà văn Nguyễn
Thành Long.
13-Với nhan đề : Môi trường sống của chúng ta, dựa vào những hiểu biết của em về môi
trường, viết một bài văn ngắn trình bày quan điểm của em và cách cải tạo môi trường sống
ngày một tốt đẹp hơn.
14-Phân tích giá trị của phép điệp ngữ trong đoạn thơ sau :
"Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì tiếng gà thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ."
(Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh)
15-Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy.
Ôn luyện tự luận vào lớp 10 - Thầy: Trần Đăng Tá Trang 7
16-Có bạn chép hai câu thơ như sau :
"Làn thu thuỷ nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm liễu buồn kém xanh."
Bạn đã chép sai từ nào ? Việc chép sai như vậy đã ảnh hưởng lớn đến ý nghĩa của đoạn thơ,
em hãy giải thích điều đó.
40 ĐỀ
1 -Viết bài văn thuyết minh về tác phẩm “ Chuyện người con gái Nam Xương” ( Trích truyền
kì mạn lục của Nguyễn Dữ)
2-Bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận được triễn khai theo trình tự chuyến ra

Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng.
Vì sao ở hai câu dưới bài thơ “bếp lửa”, Bằng Việt lại dùng từ “ngọn lửa” mà không nhắc lại
“ bếp lửa”
14-Tám câu cuối trong đoạn “ Kiều ở lầu Ngưng Bích” ( trích Truyện Kiều), Nguyễn Du đã
chọn cách biểu hiệntâm trạng Kiều như thế nào?
15-Vì sao ông Hai ( Làng – Kim Lân) lại thấy đau đớn, tủi hổ khi nghe tin làng mình theo
giặc ?
16-Truyện Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng được kể theo lời trần thuật của nhân vật
nào? Cách chọn vai kể như vậy có tác dụng gì trong công việc xây dựng nhân vật và thể hiện
nội dung tư tưởng của truyện?
Ôn luyện tự luận vào lớp 10 - Thầy: Trần Đăng Tá Trang 8
17-Thuật lại đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều (Truyện Kiều-Nguyễn Du) bằng văn xuôi,
chú ý miêu tả nội tâm của nàng Kiều.
18-Chủ đề của truyện Lặng lẽ Sa Pa ( Nguyễn Thành Long).
19-Truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu được kết theo kiểu thông thường của các
loại truyện truyền thống xưa như thê nào? Đối với loại văn chương nhằm tuyên truyền đạo
đức thì kiểu kết cấu đó có ý nghĩa gì?
20-Dựa vào đoạn trích Cảnh ngày xuân(Truyện Kiều-Nguyễn Du) hãy viết một đoạn văn kể
về việc chị em Thuý Kiều đi chơi trong buổi chiều ngày Thanh minh. Trong khi kể có vận
dụng các yếu tố miêu tả
21-Nêu những phẩm chất của nhân vật Lục Vân Tiên qua hành động đánh cướp và qua cách
cư xử với Kiều Nguyệt Nga (Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga)
22-Nhân vật ông Ngư trong đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn được miêu tả chủ yếu qua ngoại
hình, nội tâm hay hành động, cử chỉ? Đềiu ấy cho thấy Truyện Lục vân Tiên gần với loại
truyện nào đã học.
23-Em hãy viết lại đoạn truyện về cuộc gặp gỡ cuối cùng của hai cha con ông Sáu(Truyện
Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng) theo lối hồi tưởng của một trong hai nhân vật ông
Sáu hoặc bé Thu.
24-Tại sao khi nhắc đến bếp lửa là người cháu nhớ đến bà, và ngược lại, khi nhớ về bà là nhớ
ngay đến hình ảnh bếp lửa (Bếp lửa-Bằng Việt)?

truyện ngắn Làng của Kim Lân.
42-Em cảm nhận gì về hình ảnh anh bộ đội thời kháng chiến chống Pháp trong bài thơ Đồng
Chí của Chính Hữu?
Ôn luyện tự luận vào lớp 10 - Thầy: Trần Đăng Tá Trang 9
43-Phân tích vẻ đẹp trong cách sống, trong tâm hồn và những suy nghĩ của nhân vật anh thanh
niên trong truyện Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long.
44-Tại sao nói bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy có sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình?
45-Trong dòng diễn biến của thời gian, sự việc trong bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy, đâu
là bước ngoặt để tác giả từ đó bộc lộ cảm, xúc, thể hiện chủ đề của tác phẩm
46-Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá để thấy Huy Cận đã khắc họa được sự hài hòa giữa
thiên nhiên rộng lớn và con người lao động.
47-Hình ảnh người lao động và công việc của họ trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá (Huy
Cận) được miêu tả trong không gian nào? Bằng những biện pháp nghệ thuật gì, tác giả đã làm
nổi bật vẻ đẹp và sức mạnh của con người lao động trước thiên nhiên, vũ trụ?
48-Phân tích hình ảnh bếp lửa trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt.
49-Phân tích sự miệu tả tâm lí nhân vật Nhĩ để khẳng định truyện Bến quê của Nguyễn Minh
Châu thấm đượm tinh thần nhân đạo.
50-Cụm từ”buồn trông” ở tám câu cuối trong đoạn Kiều ở lầu Ngưng Bích (trích Truyện
Kiều) thể hiện ý nghĩa gì?
51-Cảm nhận và suy nghĩ của em về đoạn kết bài thơ Đồng Chí của Chính Hữu.
52-Hình tượng người chiến sĩ lái xe trong Bài thơ về tiểu đội xe không kín của Phạm Tiến
Duật.
53-Phân tích những cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh trong bài thơ Sang thu.
54-Những đặc sắc trong bài Viếng lăng Bác của Viễn Phương
Ôn luyện tự luận vào lớp 10 - Thầy: Trần Đăng Tá Trang 10