Kỹ thuật trồng và chăm sóc
Thiên Lý

Thiên lý là một loại cây cảnh có tác dụng chữa bệnh vừa là
cây cung cấp thực phẩm rất giàu dinh dưỡng cho chúng ta.
Đó là cây trồng theo giàn leo cao theo chiều thẳng đứng, rất
ưa ẩm, ưa ánh sáng, gió, sinh sản vô tính và hữu tính. Thiên
lý chịu lạnh rất kém, nhiệt độ trung bình để trồng thấp nhất
là 20 – 350C; nếu dưới 100C cây sẽ không phát triển.

Thời vụ trồng: Có thể ươm trồng quanh năm nhưng tốt nhất là
ươm cây vào tiết Đông chí (đúng lúc cắt tỉa dây nhỏ, diệt khuẩn
cho cây được 2 năm trở lên).
Giống và cách ươm cây: Chọn dây Thiên lý già, (da màu xám có
vân nhăn nheo) không có bệnh, đường kính tối thiểu 6 – 7mm,
nếu được 10mm là tốt nhất. Có thể cắt đoạn ngắn (hom) dài
khoảng 30cm để ươm bầu hoặc cắt đoạn dài 80 – 100cm để
khoanh tròn ươm trong chậu hoặc trồng ngay lên hố đã chuẩn bị
sẵn. Sau khi cắt cần chấm tro (hoặc tàn hương) để chống chảy
nhựa, mất nước và sát khuẩn rồi mới ươm trồng; để đầu thò lên
mặt đất 10cm. Tưới đủ ẩm, chống rét cho cây qua 2 tiết: Tiểu
hàn và Đại hàn. Che đậy để tránh người và súc vật va chạm vào.
Cắm que cho cây leo, chỉ để 2 mầm thành dây leo lên giàn.
Trồng ngoài đồng, bãi
Chọn đất pha cát, nơi dễ tưới, tiêu nước. Xung quanh không có
cây to, núi cao che khuất. Lên luống cao 40cm, mặt rộng 40cm.
Cách 3 mét bổ 1 hốc 20 x 30cm; cho phân chuồng hoai mục lót
dưới. Khi cây ươm đã leo cao khoảng 50 - 60cm đem ra trồng.

Phải kiểm tra hàng ngày từ lúc bắt đầu có lá, giết ngay bằng tay,
nếu nhiều phải dùng chổi lông (chổi cạo râu hoặc chổi quét sơn
tốt) quét rệp vào tờ bìa cứng rồi đốt cháy rệp. Khi có nụ phải
kiểm tra xem rệp có chui vào kẽ chùm nụ hay không, nếu có thì
dùng tăm nhọn đẩy rệp ra giết. Nấm đen (họ bạch phấn) như
muội nồi nên thường gọi là muội, phát triển trên lá và dây; chỗ
có nhiều lớp lá thường có nấm đen. Nó làm cho cây chảy nhựa
và suy yếu (thường phát triển vào mùa hoa, từ tháng 7 trở đi),
diệt bằng cách không để lá dày nhiều lớp, hái bớt lá non để ăn,
lá già để làm phân. Nếu thấy muội đen, hái toàn bộ lá có muội
rắc vôi bột vào đem chôn. Pha nước vôi quét vào dây có muội.