KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BÒ
CÁI SINH SẢN

I. CHỌN GIỐNG
Bò cái sinh sản tốt, nhìn khái quát là những con có sức khoẻ tốt,
tầm vóc to Các bộ phận thân mình cân đối. Đặc biệt là mông, chậu, vú
phát triển tốt. Mông nở nang và ít dốc. Khoảng cách giữa 2 xương chậu
rộng. Bầu vú phát triển, 4 núm vú phân bố đều đặn. 4 chân thẳng chắc,
móng khít, không đi chạm khoeo.
II. PHỐI GIỐNG
Bò cái từ 15 - 18 tháng tuổi trở lên khi trọng lượng đạt từ 160 kg
trở lên (nên phối giống từ lần động dục thứ 2).
- Chu kỳ động dục ở bò dao động từ 21 - 23 ngày.
- Bò động dục ở thời điểm trước khi chịu đực thường biểu hiện
giảm ăn, kêu rống, phá phách, chạm sừng vào nhau, thích gần con đực và
hay nhảy lên lưng con khác, nhưng chưa cho con khác nhảy lên.
- Thời điểm phối giống thích hợp nhất là lúc âm hộ giảm sưng, niêm
dịch âm hộ dính như hồ nếp, con vật hay đái dắt, đứng ở tư thế dạng chân,
cong đuôi lên, cho con khác nhảy lên và sẵn sàng cho phối giống.
Thời gian phối giống thích hợp từ 10 - 18 giờ kể từ sau khi bắt đầu
có biểu hiện động dục.
Trên thực tế nếu phát hiện động dục vào buổi sáng thì phối giống
vào buổi chiều. Nếu phát hiện vào buổi chiều thì phối giống vào buổi sáng
hôm sau.
Để đảm bảo phối giống đạt kết quả tốt nên phối lặp 2 lần cách nhau 6
- 12 giờ.
Sau khi phối giống 18 - 21 ngày, nếu không thụ thai, bò cái sẽ động
dục trở lại.
Khi cho bò cái phối giống xong phải ghi chép, theo dõi kết quả phối
giống: ngày phối, ngày khám thai, ngày dự kiến đẻ để có kế hoạch nuôi
dưỡng chăm sóc bò mẹ, đỡ đẻ bò con và quản lý lý lịch bê con giúp cho việc

khăn mềm, sạch lau khô lớp màng nhày trên toàn thân của bê con. Bóc
móng, cắt rốn sau đó cho bê bú sữa đầu ngay.
- Cho bò mẹ uống nước cháo nóng pha muối 0,5%. Nếu sau đẻ 12 giờ
nhau thai không ra là bị sát nhau, cần báo cán bộ thú y can thiệp.
- Nếu được nuôi dưỡng tốt bò mẹ chóng phục hồi sẽ động dục trở
lại sau đẻ 1 - 3 tháng.
V. CHUỒNG TRẠI
- Chuồng trại cho bò ở phải có mái che, có thể làm chuồng 1 mái
hay chuồng 2 mái. Mái cao 2,8 - 3,5 m cho thông thoáng. Tránh hướng gió
lùa đông bắc.
- Diện tích chuồng cho 1 bò cái sinh sản khoảng 5 m
2
/con. Ngoài ra
có diện tích sân chơi cho bê và bò khác.
- Nền chuồng phải cao ráo, chắc chắn, không đọng nước. Nền
chuồng làm bằng gạch, bê tông xi măng hoặc đất nện chặt.
VI. PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH
Định kỳ tiêm phòng vaccin tụ huyết trùng, nhiệt thán, lở mồm long
móng, theo hướng dẫn của cơ quan thú y địa phương.
Chú ý bệnh sinh sản như sót nhau, sát nhau, viêm tử cung âm đạo, bò
cái vô sinh, bò cái không động dục, bò cái phối nhiều lần không chửa đều
phải yêu cầu thú y thăm khám và hướng dẫn cách điều trị.
Hàng ngày kiểm tra 2 lần trước khi chăn thả và sau khi bò về chuồng
phát hiện những con bỏ ăn, đau ốm, chướng hơi, đầy bụng để điều trị kịp
thời.