Bài 9 - "Designer" Punctuation
(Cách dùng dấu câu)-phần1

Tóm tắt bài giảng

Bài giảng này sẽ giới thiệu cho các bạn một vài loại dấu câu ít
được sử dụng hơn, bao gồm dấu nối, dấu ngoặc tròn, dấu ngoặc
vuông, dấu nháy và dấu gạch chéo. Tuy rằng những loại dấu câu
này không được dùng thường xuyên nhưng một khi đã dùng
chúng ta cần phải dùng đúng cách.

Những dấu câu được đề cập trong bài thường không được dùng
trong bài viết thông thường nhưng lại được dùng cho những mục
đích rất đặc biệt. Nếu người viết hiểu được rõ chức năng của
chúng thì có thể liên kết ý rất dễ dàng.
Do hầu hết những quy tắc sử dụng đều mang tính chuyên môn, ít
người biết đến nên chúng ta sẽ bắt đầu bài học ngay mà không
xem thử các bạn đã hiểu về vấn đề này như thế nào. Phần cuối
của bài chúng ta sẽ cùng thảo luận về cách sử dụng số từ trong
văn viết.

Dấu nối (-)

Mục đích chính của dấu nối là liên kết các từ lại để hình thành
danh từ ghép hoặc tính từ ghép. Dấu nối chỉ ra những từ đi kèm
với nhau bởi cùng một mục đích. Danh từ ghép có thể được viết
như một từ đơn, hai từ đơn hoặc một từ có dấu nối.
Vì vậy khi nào bạn không rõ thì hãy kiểm tra lại từ điển, bởi ngôn
ngữ luôn thay đổi và những từ ghép này cũng vậy. Một danh từ
ghép được viết như hai từ đơn có thể biến đổi thành một từ có
dấu nối và cuối cùng trở thành một từ đơn. Ví dụ như từ

.

Pete Rose was a
player
-
coach
for the
Cincinnati Reds.

Kevin Costner has joined the ranks of well-
known actor-directors.

• Dấu nối được dùng để liên kết những cụm từ ghép gồm
nhiều từ.
Ví d
ụ

fly-by-night
stick-in-the-mud
good-for-nothing
three-year-old

• Dấu nối được dùng để liên kết hai hay nhiều tính từ có cùng
chức năng đứng trước danh từ.
Ví
dụ
The hikers saw a

ended the disagreement.

His
off
-
the
-
wall
remarks keep our meetings
lively and interesting.

The parties finally agreed after three months of
hard-nosed negotiations.

A
French
-
Canadian
bicyclist won the
three
-
week race.

• Những từ có chức năng như tính từ đơn theo sau danh từ
thì sẽ không được đặt dấu nối.
Ví
dụ

self
-
made
man.

Keep your
half
-
baked
ideas to yourself.

Simone spotted her
ex
-
husband
walking into
the grocery store.

My
great
-
grandfather
turns 102 next
Wednesday.

Many remember the
post
-
WWII
years with

their old
sofa.

The sculpture had a
bell
-
like
shape.

• Dấu nối được dùng để liên kết chữ cái viết hoa với từ.
Ví
dụ The
U
-
joint
went out in our second car.

The architect worked with
nothing more than a
T-square.

• Dấu nối được dùng để viết những chữ số có hai từ (từ 21
đến 99).
Ví d
ụ

twenty-six


Precut particle board comes in
two
-
, four
-
,

and six-foot squares.

Andy scored three touchdowns on
eight
-
,
fourteen-, and two-yard runs.

• Dấu nối được dùng để liên kết số từ và tính từ.
Ví d
ụ

fifty-four-year-old woman
ten-dollar profit
two-thousand-acre ranch
twenty-minute wait

• Dấu nối được dùng để viết thời gian trong ngày.
Ví d
ụ

twelve-thirty


Thirty-sixth Street (a party street if there ever
was one) is a fun place to live.

Our neighbors threw a huge party on New
Year's Eve. (Fortunately, we were invited.)

Unfortunately, another set of neighbors (they
were not invited) called the police to complain
about the noise.

We party-goers (how were we to know?) were
completely surprised by the officers.

Các bạn hãy chú ý đến 3 câu cuối. Mỗi phần trong dấu ngoặc tròn
đều là một câu hoàn chỉnh. Nếu dấu ngoặc tròn được đặt ở cuối
câu, dấu câu sẽ được đặt như bình thường. Mặt khác, nếu dấu
ngoặc tròn đặt giữa câu thì sẽ không cần phải viết hoa cũng như
đặt dấu chấm. Tuy nhiên nếu dấu ngoặc tròn được đặt ở giữa
câu thường yêu cầu phải có dấu chấm hỏi hoặc dấu chấm than
thì ta sẽ đặt dấu đó ở trong dấu ngoặc tròn.

• Dấu ngoặc tròn được dùng bao quanh những thông tin đòi hỏi
sự chính xác cao.
Ví
dụ
The two sons of Richard Hannika (Scott and