Hội chứng đột tử ở trẻ nhỏ

Mỗi năm, có hơn 2.000 trẻ em Mỹ khỏe mạnh chết vì hội chứng đột tử
ở trẻ nhỏ (SIDS).
SIDS xuất hiện đột ngột và thầm lặng, thường vào ban đêm. Ðiển hình
là một đứa trẻ đang trong giấc ngủ yên bình sẽ không bao giờ tỉnh giấc nữa.
Trong hầu hết các trường hợp, thường không tìm được nguyên nhân và tử
vong được mô tả là SIDS. Chứng bệnh hiếm gặp này thường xảy ra trước 2
tuần hoặc sau 6 tháng tuổi. Hầu hết ở trẻ từ 2-4 tháng tuổi.
Nhưng có một số tin đáng mừng. Số các trường hợp tử vong SIDS đã
giảm rõ rệt từ năm 1990, chủ yếu do các nhà nghiên cứu đã xác định được
một số biện pháp đơn giản mà các bậc cha mẹ có thể thực hiện để làm giảm
đáng kể nguy cơ cho trẻ. Quan trọng nhất trong số đó là đặt trẻ nằm ngửa khi
ngủ thay vì nằm sấp.
Nguyên nhân
Nguyên nhân của SIDS vẫn còn chưa rõ. Qua nhiều năm các nhà
nghiên cứu đã khảo sát rất nhiều nguyên nhân, gồm nghẹt thở, nôn hoặc sặc,
khuyết tật sơ sinh, bất thường chuyển hóa, nhiễm trùng và sự phát triển khác
nhau của các bộ phận não kiểm soát việc thở. Nhìn chung, nhiều nghiên cứu
tập trung vào rối loạn nhịp thở thở dẫn tới SIDS như thế nào.
Hiện nay, những rối loạn ở tim được chú ý nhiều hơn. Nhịp tim rất
chậm có thể xảy ra đột ngột và không được cải thiện khi hồi sức cấp cứu ở
một số trẻ SIDS. Vẫn chưa rõ tại sao điều này lại xảy ra.
Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu mối liên quan có thể giữa
SIDS và hội chứng QT kéo dài, một rối loạn điện tim khó phát hiện có thể
gây nhịp tim rất nhanh đột ngột. Các nhà khoa học nghi ngờ rằng ở một số
trẻ SIDS có gen gây ra hội chứng này. Nếu tiền sử gia đình bị SIDS, bác sỹ
sẽ kiểm tra để phát hiện hội chứng QT ở trẻ. Điều này được thực hiện bằng
điện tâm đồ và được khẳng định nếu cần bằng xét nghiệm gen.
Những yếu tố có lẽ không gây SIDS gồm:
Có độc tố hoặc độc chất trong môi trường sống của trẻ, ngoại trừ khói

cũng là một yếu tố.
 Đặt trẻ nằm sấp khi ngủ. Trẻ nằm sấp khi ngủ dễ chết vì SIDS
gấp 2-3 lần so với trẻ nằm ngửa khi ngủ. Ðã có lúc bác sỹ khuyên cho trẻ
nằm sấp khi ngủ vì trẻ được thư giãn hơn ở tư thế này. Nhưng hiện nay
người ta biết rằng nằm ngủ sấp làm tăng nguy cơ của trẻ.
 Có mẹ nghiện ma túy. Hút thuốc lá khi mang thai hoặc dùng
các chất ma túy như cocain, heroin hoặc methadon khi mang thai khiến trẻ
có nguy cơ bị SIDS cao hơn.
 Hít khói thuốc lá. Trẻ hít phải khói thuốc lá do người khác hút
khó tỉnh giấc hơn, làm tăng nguy cơ bị SIDS.
Biến chứng
Một số bé sơ sinh nằm ngửa khi ngủ đã bị bẹp đầu. Nguyên nhân là do
đầu của bé vẫn còn mềm và dễ biến dạng.
Trong hầu hết các trường hợp đầu bẹp là vô hại và có thể điều trị dễ
dàng. Nếu phát hiện sớm chỉ cần đổi tư thế đầu của bé, hiện tượng bẹp đầu
sẽ hết. Trong những trường hợp khác, bé có thể đội mũ hở chóp để phục hồi
hình dáng đầu bình thường. Trong những trường hợp cực kỳ nặng, có thể
phải phẫu thuật.
Có thể giữ hình dáng đầu của bé bình thường bằng cách thay đổi tư
thế của bé, vị trí của nôi hoặc vị trí những đồ vật bé yêu thích. Bằng cách đó
bé sẽ không chỉ nhìn về một hướng. Cho bé nằm sấp khi thức cũng tốt nếu
có cha mẹ trông chứng. Khi bé đã biết ngồi, hiện tượng bẹp đầu sẽ giảm đi
nhiều.
Phòng ngừa
Những bước dưới đây giúp làm giảm nguy cơ SIDS ở trẻ:
 Ðặt bé nằm ngửa khi ngủ. Trong 6 tháng đầu tiên hãy đặt bé
nằm ngửa khi ngủ hơn là nằm sấp. Ðiều này không nhất thiết khi trẻ thức
hoặc trên 6 tháng tuổi và có thể tự lẫy được. Khi trẻ biết lẫy nguy cơ bị SIDS
cũng giảm.
 Chắc chắn là bé được đặt nằm ngửa khi ngủ khi ở nhà với

 Một số bậc cha mẹ cảm thấy an tâm hơn khi nhịp tim và nhịp
thở của bé được theo dõi bằng thiết bị điện tử. Tuy nhiên, việc theo dõi này
không chắc đã ngăn được tử vong do SIDS. Nếu bạn quyết định thử theo dõi
cho bé, bạn cần được đào tạo cụ thể về việc sử dụng máy.
Kỹ năng xử trí
Đối mặt với cái chết của đứa con là một thử thách đôi khi quá sức.
Cha mẹ thường bị dằn vặt bởi cảm giác tội lỗi và và nuối tiếc. Nhưng SIDS
vẫn xảy ra dù bạn có thương yêu và bảo vệ bé đến mấy đi nữa. Cho đến nay
SIDS vẫn còn là một điều bí ẩn.
Vào thời điểm này, sự động viên về mặt tinh thần của những người
khác là đặc biệt quan trọng. Bạn có thể cảm thấy được an ủi khi nói chuyện
với những bậc cha mẹ khác cũng có con bị SIDS. Nếu vậy, bác sỹ có thể
giới thiệu một nhóm hỗ trợ ở nơi bạn sống. Nhưng những nhóm hỗ trợ này
không phải dành cho tất cả mọi người. Với một số người, nói chuyện với
một người bạn tin cậy hoặc với nhân viên tư vấn có ích hơn nhiều. Nếu có
thể, hãy cởi mở với bạn bè và gia đình về cảm giác của bạn. Nhiều người
muốn giúp nhưng đôi khi họ không biết làm thế nào để đến gần bạn.