THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO MÔ HÌNH HỆ THỐNG DÂY CHUYỀN TỰ
ĐỘNG HÓA SẢN XUẤT PHỤC VỤ THÍ NGHIỆM TẠI TRƯỜNG CAO
ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN-XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
DESIGN AND FABRICATION OF A MODEL OF AUTOMATED PRODUCTION
FOR EXPERIMENT AT VOCATIONAL COLLEGES AND CONSTRUCTION
OF ELECTICTY-CENTRAL AGROFORESTRY

Tác giả: HÀ VĂN NGỌC
Giảng viên Khoa kỹ thuật điện Trường cao đẳng nghề cơ điện- xây dựng và nông lâm
Trung Bộ.
TÓM TẮT
Với đề tài “Thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống dây chuyền tự động hóa sản xuất sản xuất phục vụ thí
nghiệm tại Trường cao đẳng nghề cơ điện- xây dựng và nông lâm Trung Bộ. ”, tôi xây dựng mô hình đặc
trưng của một hệ thống sản xuất tự động hiện đại với sự kết hợp của các cơ cấu cơ khí, truyền động khí
nén, điều khiển và giám sát bằng PLC-s7-200. Việc sử dụng ngôn ngữ lập trình cấu trúc LADER và điều
khiển giám sát qua WinCC tạo cho đề tài có tính linh hoạt và đáp ứng được các yêu cầu thí nghiệm tiên
tiến. Hệ thống các bài tập thực hành được xây dựng trên nguyên tắc linh hoạt, có tính mở nhằm phát huy tối
đa khả năng của mô hình, đồng thời giúp sinh viên chủ động trong việc thiết kế. Mô hình sẽ phục vụ học
tập Trường cao đẳng nghề cơ điện- xây dựng và nông lâm Trung Bộ
ABSTRACT
With the theme "Design and fabrication a line model system to automate manufacturing production at
vocational colleges and construction of electicty-central agroforestry.
", we construct a specific model of an automatic system of modern production, which is a combination of
the mechanical structure, pneumatic transmission, controlled and monitored by PLC. The use of structural
programming language LADER, control and supervision over the WinCC makes the model flexible and
satisfying the requirements of advanced experiments. The system of exercises are built on the principle of
flexible, open to maximize the ability of the model, and helping students actively in the design. The model
will serve the study and the scientific research of the students of the vocational colleges and construction of
electicty-central agroforestry.
1. Mở đầu
1.1. Giới thiệu chung

Mô hình mà chúng tôi đã hoàn thành sẽ đóng góp vào cơ sở vật chất để phục vụ giảng dạy, thực hành thí
nghiệm tại Trường Cao Đẳng Nghề Cơ điện-XD & Nông lâm Trung Bộ, mặt khác, việc thi công, thực hiện
những yêu cầu đặt ra đã giúp tôi có thêm nhiều kiến thức bổ ích về các lĩnh vực: cơ khí, tự động hóa, cơ
điện tử …
2. Nội dung
2.1. Lựa chọn phương án thiết kế
Trong phạm vi một mô hình hệ thống dây chuyền tự động hóa sản xuất phục vụ cho việc dạy và học, ta
không thể đưa tất cả các bộ phận thực trong hệ thống đó. Các hãng sản xuất mô hình hệ thống sản xuất tự
động dùng để dạy học thường chia hệ thống ra hàng chục mô đun khác nhau, với mỗi mô đun có giá bán từ
30. 000 – 80. 000 USD, báo giá của các công ty trong nước từ 300 triệu đồng đến 350 triệu đồng tùy theo
độ phức tạp của module. Trong khuôn khổ của môhình này với kinh phí không nhiều chúng tôi lựa chọn
thiết kế và chế tạo một module thể hiện một phần của hệ thống sản xuất tự động gồm các khâu chính sau: i)
Khâu cấp lọ; ii) Khâu di chuyển lọ bằng mâm xoay.iii) Khâu rót liệu; iv) Khâu robot thả nắp; v) Khâu đóng
nắp; vi) Khâu robot gắp lọ; vii) Khâu vận chuyển trên băng tải; viii) Khâu phân loại sản phẩm; ix) Chuyển
lọ vào từng vị trí của két đựng lọ.
2.2. Thiết kế mô hình
Khi tiến hành việc thiết kế mô hình “mô hình hệ thống dây chuyền tự động hóa sản xuất ”, tôi đã tự
đặt ra một số tiêu chí cần đạt được như sau:
Mô hình phải đặc trưng được cho những dây chuyền, hệ thống sản xuất tự động thông dụng nhất.
Cho phép sinh viên thực hành điều khiển trên các thiết bị điều khiển khả lập trình
thông dụng và nâng cao như S7-200, S7-300, WinCC, ngôn ngữ lader và grafcet tiêu chuẩn.
Lắp ráp mạch khí nén, đấu nối mạch điện điều khiển dễ thao tác. Cài đặt biến tần cho động cơ kéo
băng tải, điều khiển động cơ bước 5 pha.
Sử dụng các vật tư, thiết bị, linh kiện thông dụng để dễ dàng thay thế sữa chữa. Đảm bảo tính thẩm mỹ và
gọn gàng. Các phần truyền động, kết nối phải đảm bảo bền và cứng vững. Tuổi thọ của mô hình phải cao.
Với những tiêu chí trên, chúng tôi đã tiến hành thiết kế, chế tạo mô hình như hình 1.1 Vật liệu dùng làm các băng chuyền là loại đai vãi, có tính đàn hồi cao, ma sát khá lớn. Động cơ
được chọn dùng để truyền động cho hệ thống bánh đai là loại động cơ có mômen truyền động lớn, số vòng

- Loại 3: Sản phẩm lọ có nắp có nhãn
Trong đó Loại 1 và loại 2 được các Xilanh loại ra trên 2 khay đựng. Loại 3 được băng tải chuyển sang
khâu sắp xếp thành phẩm khâu này được tay máy gắp vào các vị trí trên khay đựng.
Trong quá trình làm việc nếu nhiên liệu trên bể chứa A mà giảm xuống mức giới hạn dưới thì động cơ
bơm nhiên liệu làm việc, bơm nhiên liệu từ bể chứa B lên bể chứa A, mức nhiên liệu trên bể chứa A tăng
dần đến giới hạn trên thì dừng bơm, quá trình cứ như vậy trong suốt quá trình làm việc.
Sơ đồ mặt bằng qui trình công nghệ
Khâ
u
cấp
chai
Khâ
u
cấp
liệu
Khâ
u
đóng
nắp
Tay
máy
Mâ
m
xoay
Băn
g tải
phân
loại
Kiể
m

Khi chạy chương trình, từ LAD ta có thể quan sát một cách dễ dàng các thao tác đang được thực hiện trên
dây chuyền và vị trí của các cơ cấu trên dây chuyên đó. Vì thế nó có thể giúp cho người điều khiển dễ dàng
nhận biết các sự cố và khắc phục chúng một cách nhanh chóng.
3.3. Giao diện điều khiển giám sát
Giao diện điều khiển giám sát được thực hiện trên Graphic Designer trong WINCC 6.0. Thực hiện việc kết
nối các biến vào ra của PLC với các biến internal và external của Wincc, từ đó ta có thể mô phỏng được
một cách chính xác các hoạt động của hệ thống và điều khiển nó thông qua màn hình máy tính.
Giao diện điều khiển và giám sát được chúng tôi thiết kế theo từng module,
do đó, với mỗi bài toán liên quan đến từng module cụ thể (băng tải , cánh tay robot…), ta có thể click vào
các nút trên các module tương ứng để chuyển giao diện của màn hình sang dạng chỉ bao gồm 1 module duy
nhất. Điều đó thuận tiện cho việc quan sát mô hình theo từ đơn giản đến phức tạp và thực hành các bài toán
điều khiển trên các giao diện khác nhau.
Giao diện điều khiển giám sát cũng tích hợp các chức năng điều khiển riêng lẻ từng thiết bị: pittong, cánh
tay robot, quan sát việc nhận tín hiệu từ cảm biến. Bên cạnh đó, tôi cũng thiết kế thêm phần hiển thị các
thông tin khi vận hành: số lượng sản phẩm , số loại sản phẩm , số loại sản phẩm không đạt….
Mặt khác, chúng tôi cũng thiết kế giao diện theo hướng vẫn có thể thực hành, thao tác trên giao diện mà
không cần có mô hình thực tế.
4. Lợi ích kinh tế -xã hội:
Nhiều năm qua, phong trào tự làm thiết bị dạy học và cải tiến, khai thác hiệu quả thiết bị được đầu tư ở
trường Cao đẳng nghề CĐ-XD và Nông lâm Trung Bộ luôn được duy trì, chất lượng của phong trào ngày
càng cao cả về qui mô và hiệu quả sử dụng. Đặc biệt trong năm học 2008-2009 căn cứ vào yêu cầu và nội
dung của từng môđul đào tạo, ngay từ đầu năm học các khóa đã có kế hoạch làm các thiết bị dạy học còn
thiếu để đáp ứng yêu cầu đào tạo, mô hình “MÔ HÌNH HỆ THỐNG DÂY CHUYỀN TỰ ĐỘNG HÓA
SẢN XUẤT” là một trong những thiết bị đó. Mô hình này đã đem lại hiệu quả nhất định:
a. Về kinh tế:
- Nguyên vật liệu đều là những kim loại dễ tìm, có thể tận dụng vật tư thực tập để làm, Khoảng trên 50%
thiết bị thiết bị là hàng cũ trên thị trường vì vậy chi phí để chế tạo chỉ tốn có 120,000,000 VND, trong đó
gía thị trường: 347,200,000 VND , như vậy đã tiết kiệm cho trường hàng trăm triệu đồng.
b. Về xã hội:
- Học sinh có đủ thiết bị để thực tập , không phải chờ khi nhà trường có kinh phí mới trang bị.

Mô hình có thể lắp đặt thêm khâu dán nhãn sản phẩm

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] PGS. TS. Phạm Đắp, PGS. TS. Trần Xuân Tuỳ, Điều khiển tự động trong các lĩnh vực cơ khí, Nhà xuất
bản Giáo dục.
[2] Nguyễn Trọng Hiệp, Nguyễn Văn Lẫm, Thiết kế chi tiết máy, Nhà xuất bản Giáo dục.
[3] PTS. Nguyễn Ngọc Phương, Hệ thống điều khiển bằng khí nén, Nxb. Giáo Dục 1999.
[4] Phan Xuân Minh, Nguyễn Doãn Phước, Tự động hóa với SIMATIC S7-300, Trung tâm hợp tác đào tạo
Bách khoa Hà Nội SIEMENS.
[5] Nguyễn Tấn Phước, Giáo trình Điện tử Kĩ thuật-Linh kiện Điện tử. Nxb. TP. Hồ Chí Minh.