Chu trình sinh địa hóa của các yếu tố hóa học
trong tự nhiên:

- Khái niệm:

* Trong tự nhiên tất cả các yếu tố hóa học đều
chuyển động trong vòng tròn từ môi trường
bên ngoài vào cơ thê sinh vật, từ SV ra môi
trường bên ngoài và tạo nên các vòng tuần
hoàn của các nguyên tố hóa học, người ta gọi
đó là chu trình sinh địa hóa của các nguyên tố
hóa học
* Đất là kho dự trữ vật chất để thực hiện chu
trình này Trong những nguyên tố đã biết, một
số có vai trò rất quan trọng như O, H, N,C, P,
S tham gia cấu tạo nên các hợp chất của sự
sống như protein, lipit, gluxit, các enzym,
hoocmon

*
* Phụ thuộc vào nguồn dự trữ, trong thiên
nhiên có 2 dạng chu trình cơ bản: Chu trình
các chất khí và chu trình các chất lắng đọng.
Dạng chu trình thứ 1, nguồn dự trữ tồn tại
trong khí quyển và trong nước, còn dạng chu
trình 2, nguồn dự trữ nằm trong võ Trái Đất
hoặc trong các trầm tích đáy.
* Chu trình các chất khí được đặc trưng bởi
nguồn dự trữ lớn trong khí quyển (cacbon
diôxit, oxy, nitơ, ôxit lưu huỳnh, hơi nước ) dễ
dàng bổ sung cho phần trao đổi với các quần


* Cacbon tham gia vào chu trình ở dạng khí
cacbon dioxit (CO2) có trong khí quyển. Trong
khí quyển hàm lượng CO2 rất thấp, chỉ
khoảng 0,03%, nhưng các dạng dự trữ cacbon
rất phong phú và đa dạng (đó là than đá, dầu
mỏ, khí đốt, CaCO3).
* - Chu trình các chất rắn( Ca, P, Mg ): bản
chất của chất rắn là rất khó di chuyển, khó linh
động nên chu trình chất rắn bị hở, gây ÔNMT
trầm trọng hơn.

* + Chu trình P: đối với chu trình P nói rieng và
chu trình các chất rắn nói chunh, khâu bị hở
nhiều nhất là khâu khai thác, chế biến khoáng
sản, nên ÔNMT mang tính cụ bộ trong phạm
vi vùng khai thác, chế biến và sử dụng khai
thác đó. Vì vậy để hạn chế ÔNMT con người
phải thực hiện bằng mọi cách khép kín vòng
quay vật chất trong phạm vi vùng khai thác
cải tiến công nghệ được coi là giải phápquan
trọng nhất. * Trong một chu trình chia vật chất thành 2
phần: phần trao đổi đóng vai trò quan trọng
nhất đối với sự sống, tham gia trực tiếp vào
quá trình trao đổi vật chất. Phần giự trữ chiếm
lượng lớn thủy quyển, thổ nhưỡng quyển,
thạch quyển và khí quyển; nó không tham gia

* 2) Xương, răng động vật chìm xuống đáy
sâu đại dương cũng mang đi một lượng phốt
pho đáng kể. Song sự tạo thành guano (chất
thải của chim biển) hàng nghìn năm dọc bờ
tây của Nam Mỹ (Chi lê, Peru) lại là mỏ phân
photphat cực lớn. Trên đảo Hoàng Sa,
Trường Sa, phân chim trộn với đá vôi san hô
trong điều kiện "dầm" mưa nhiệt đới cũng đã
hình thành mỏ phân lânquan trọng như thế.