Phụ nữ và bệnh van tim Nhiều năm qua, những phụ nữ phát hiện mắc bệnh tim, đặc biệt là các
bệnh van tim được hiểu như một sự sắp đặt trước của số phận: họ sẽ khó có
thể lập gia đình và có được niềm hạnh phúc bình dị như những người phụ nữ
khác. Sự phát triển của y học đã và đang làm thay đổi cuộc sống của họ.
Hiểu biết cách chăm sóc và điều trị bệnh kịp thời sẽ mang lại cho những
bệnh nhân này cuộc sống tốt đẹp hơn.
Niềm hạnh phúc có thể bị từ chối
Phụ nữ bị bệnh van tim do mắc phải hay bẩm sinh mang thai vẫn là
một thách thức lớn đối với cả bác sĩ (bác sĩ tim mạch và bác sĩ sản khoa)
cũng như bệnh nhân. Niềm hạnh phúc làm vợ, làm mẹ của họ rất dễ bị từ
chối.
Bệnh van tim làm tăng nguy cơ trong thời kỳ thai nghén cho cả mẹ và
thai nhi, do vậy cần có một chế độ chăm sóc đặc biệt để tránh hay ít nhất là
giảm thiểu các biến chứng và tỷ lệ tử vong của mẹ, bảo đảm sức khỏe cho
con. Vì đẻ non và giảm sự phát triển của thai nhi trong tử cung đã được
chứng minh là làm tăng nguy cơ bị biến chứng cho thai nhi, thậm chí tử
vong cũng như tỷ lệ bị tăng huyết áp, tiểu đường và các bệnh tim mạch khi
trưởng thành.
Các bệnh van tim hay mắc phải
Hẹp van hai lá là tổn thương van tim thường gặp nhất ở các phụ nữ
mang thai và hầu hết là hậu quả của thấp tim. Mặc dù Hẹp van hai lá do thấp
tim thường đi kèm với một mức độ hở van hai lá nào đó, nhưng các triệu
chứng và rối loạn huyết động liên quan đến thai nghén chủ yếu là do hẹp van
gây ra.

cho bệnh nhân tại thời điểm tư vấn trước khi mang thai.
Hở van động mạch chủ: Hở van động mạch chủ ở phụ nữ trẻ có thể
là do bệnh van động mạch chủ có hai lá van, thấp tim, viêm nội tâm mạc
nhiễn khuẩn hay giãn vòng van động mạch chủ.
Tương tự như hở van hai lá, hở van động mạch chủ không có rối loạn
chức năng thất trái thường dung nạp tốt trong quá trình mang thai, do giảm
sức cản mạch máu hệ thống và do tăng tần số tim sinh lý trong thời kỳ mang
thai, làm rút ngắn thời kỳ tâm trương và do vậy làm giảm mức độ hở van
động mạch chủ.
Hẹp van động mạch phổi đơn thuần thường do dị tật bẩm sinh gây tắc
nghẽn tại vị trí của van động mạch phổi nhưng cũng có thể ở dưới van hay
trên van và có thể là hậu quả của thủ thuật Ross. Bệnh nhân bị hẹp van động
mạch phổi đơn thuần, thậm chí hẹp khít, thường dung nạp tốt khi mang thai.
Không có sự khác biệt giữa các bệnh nhân hẹp van động mạch phổi và
các sản phụ bình thường về thời gian mang thai, trọng lượng trẻ khi sinh.
Ngược lại với hẹp van hai lá và hẹp van động mạch chủ, mức độ hẹp van
động mạch phổi không làm ảnh hưởng đến tiên lượng của mẹ và thai nhi khi
mang thai và sinh đẻ.
Phương pháp điều trị các bệnh van tim
Hẹp van hai lá: Điều trị hẹp van hai lá trong quá trình mang thai rất
phức tạp vì có nguy cơ gây biến chứng đối với thai nhi do sử dụng thuốc và
chiếu tia ion hóa trong các thủ thuật chẩn đoán và điều trị như: thông tim
hay nong van hai lá bằng bóng qua da, cũng như hậu quả của gây mê và máy
tim phổi nhân tạo trong trường hợp phải phẫu thuật.
Trong điều trị hẹp van hai lá, thường gặp 2 nhóm bệnh nhân: Các
bệnh nhân hẹp van hai lá dự định có thai và được đánh giá tình trạng sức
khỏe trước khi mang thai và những bệnh nhân hẹp van hai lá đã mang thai
rồi mới đến khám bệnh.
Các bệnh nhân dự định có thai bị hẹp van hai lá khít (diện tích van
nhỏ hơn 1cm

Có thể bạn chưa biết
Hầu hết các bệnh nhân hẹp van hai lá có thể sinh thường được, bao
gồm cả các bệnh nhân bị hẹp van hai lá khít.
Hở van hai lá: Với các bệnh nhân hở van hai lá dự định có thai,
nhưng không có chỉ định phẫu thuật sửa van hay thay van dựa trên các triệu
chứng lâm sàng thì không nên phẫu thuật dự phòng, vì mang thai sau khi
thay van có nhiều biến chứng liên quan đến việc sử dụng thuốc chống đông
máu.
Các bệnh nhân hở van hai lá không có triệu chứng, không cần điều trị
trong quá trình mang thai. Các bệnh nhân có rối loạn chức năng thất trái, rối
loạn huyết động và các triệu chứng suy tim có thể được điều trị bằng thuốc
lợi tiểu và digoxin. Nên tránh phẫu thuật sửa van hay thay van trong quá
trình mang thai vì có nguy cơ cao gây sẩy thai hay sinh non và chỉ xem xét
phẫu thuật ở các bệnh nhân có triệu chứng nặng, không thể khống chế được
bằng điều trị nội khoa.
Hẹp van động mạch chủ: Điều trị lý tưởng cho các bệnh nhân bị hẹp
van động mạch chủ khít nên được nong van động mạch chủ bằng bóng qua
da hay phẫu thuật thay van trước khi mang thai nếu có chỉ định. Điều trị nội
khoa ở bệnh nhân hẹp van động mạch chủ mang thai có triệu chứng chỉ giới
hạn ở thuốc lợi tiểu.
Các bệnh nhân xuất hiện triệu chứng trầm trọng trong khi mang thai.
Nhưng nếu điều trị nội khoa không hiệu quả và tiên lượng sẽ không thể sinh
được, thì có thể cần phải đình chỉ thai nghén hoặc nong van động mạch chủ
bằng bóng qua da hay phẫu thuật thay van.
Cả hai thủ thuật can thiệp này đều làm tăng nguy cơ cho thai nhi
(chiếu tia ion hóa khi nong van hay gây sẩy thai, sinh non khi phẫu thuật) và
các triệu chứng cơ năng của bệnh nhân khi mang thai có thể giống như bị
bệnh tim, do vậy các triệu chứng nên được đánh giá cẩn thận trước khi quyết
định tiến hành các thủ thuật trên.
Khi có chỉ định can thiệp mà thai nhi đã đủ tháng thì bệnh nhân nên