TTCÑ_Söùc khoûe vaø Gia ñình
Trang 1 PHẦN I :
PHỤ NỮ VÀ GIA ĐÌNH
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 2

A. DANH NGễN V PH N
Khụng cú ph n xu, ch cú ph
n khụng bit lm p.
La Bruyere
Tt c mi s bớ n ca th gii
ny u khụng th sỏnh ni vi s bớ
n ca ngi ph n.
Vladimir Lobanok
Khụng phi nhng ngi p l
ngi hnh phỳc, m nhng ngi
hnh phỳc l nhng ngi p.
Khuyt Danh.
Khi mt i mt, ngi ph n

Banzac
Hóy i hong hụn thy cỏi
p ca bui bỡnh minh v hóy i
tui gi hiu th no l mt ngi
ph n p.
Ngn ng c
Cỏi duyờn l khớ gii tuyt i.
Nhng nu bn tng rng bn l
ngi cú duyờn thỡ chc chn l hon
ton khụng cú ri
Lori Li
Khi mt ngi ph n t chi
tỡnh yờu ca bn v thay vo ú, cụ ta
ngh gi vng tỡnh bn, bn ch
ngh ú l li t bit - iu ú cú
ngha l cụ ta mun bn hnh ng
theo th t ó nh sn .
Moliere
n ụng au xút vi cỏi h mt,
cũn ph n vi cỏi m h khụng th
nhn c.
D.BilingX
Tụi thớch ngi n ụng cú tng
lai v ngi ph n cú quỏ kh
O.Uaind
Ph n bao gi cng yờu vỡ ti
trc khi yờu v b ngoi
Banzac
Tớnh hin du ca ph n vi
cuc i l du hiu xỏc thc ca mt

khụng bao gi lo lng v tng lai
cho n khi cú v.
- Ph n ging nh chic thỏp
cú rt nhiu li vo, nhng khụng tỡm
c li ra
- Ngi n ụng thnh cụng l
ngi cú th kim c nhiu hn s
tin v anh ta chi tiờu. Ngi ph n
thnh cụng l ngi tỡm c mt
ngi n ụng nh vy.
- cú c hnh phỳc vi mt
ngi n ụng, bn cn phi hiu anh
ta nhiu v yờu ớt thụi.
- c hnh phỳc vi mt
ngi ph n, bn cn phi yờu nhiu
v ng c hiu cụ ta.
- Ph n ci chng vi hi vng
anh ta s thay i, song anh ta khụng
thay i.
- n ụng ci v vi hi vng
cụ ta s khụng thay i, song cụ ta li
thay i.
- Trong mt cuc tranh cói, ph
n l ngi núi t cui cựng.


Ph n Vit Nam thi k chin tranh
(theo hc Leipzig, ụng c)

Ph n Vit Nam
C IM
Ph n thi xa
Lch s Vit Nam luụn ghi nhn
ngi ph n l ngun hnh phỳc,
chm súc chng con, n cha gi
m yu, l ch da cho gia ỡnh trong
nhiu phng din cuc sng.
Cú vai trũ ngi yờu, ngi v,
ngi m, ngi ph n luụn c
yờu thng v chim v trớ quan trng
trong mi tng lp ngi Vit. ú l:
Quc Mu u C, theo truyn
thuyt, khong gn 5000 nm trc
ó kt duyờn cựng vua Lc Long
dũng dừi rng, sinh c 100 ngi
con trai; Trng Vng (40-43), tuy
triu i ch tn ti 3 nm song ó
chng t tinh thn bt khut ca
ngi ph n trong thi k u gi
nc; Triu Th Trinh (225-248)
cựng anh Triu Quc t khi ngha
nm 248 chng quõn ụng Ngụ cai
tr tn ỏc; Thỏi Hu Dng Võn Nga
(942-1000) l ngi n b quyn lc
ca 2 triu i nh inh v nh Tin

danh phận, được nhiều đời truyền
tụng như Nữ sĩ Đồn Thị Điểm
(1705-1746) người tỉnh Bắc Ninh,
hiệu là Hồng Hà nữ sĩ rất giỏi thơ
văn; Nữ sĩ Hồ Xn Hương (1780-
1820) có tài thơ văn cả về chữ Nơm
và chữ Hán; Bà Huyện Thanh Quan
(Đầu thế kỷ 19) tên thật là Nguyễn
Thị Hinh, bà được mời làm Cung
Trung giáo tập, dạy cung phi và cơng
chúa trong cung; Thái Hậu Từ Dũ
(1810-1902) người tỉnh Gia Định,
hiệu Từ Dũ Bát Huệ Thái hồng Thái
hậu, là q phi của vua Thiệu Trị,
sinh ra vua Tự Đức nên trở thành
Tháí Hậu; Tú Xương (cuối thế kỷ 19)
người tỉnh Hải Dương, là hiền thê
nhà thơ trào phúng Trần Tế Xương...
Ngồi ra khơng ít phụ nữ là dân
thường lam lũ với những số phận,
tâm tư eo hẹp song cũng được lưu
dấu lại hình ảnh, được trân trọng ghi
chép, kể cả vào những thời Nho giáo
độc tơn nhất.

Phụ nữ Việt Nam thời xưa.
Hình ảnh phụ nữ thơng qua văn
thơ, ca dao, tục ngữ truyền tụng trong
dân gian như "Thân cò lặn lội bờ ao -
Gánh gạo ni chồng tiếng khóc nỉ

nim "ti trai ly nm ly by, gỏi
chớnh chuyờn ch cú mt chng",
nhng ngi ph n l nn nhõn ca
ch a thờ (bt k l v c hay v
l) luụn chỡm m trong nhng mi
mõu thun, bt hũa, kh au, nhiu
khi ch vỡ nhng chuyn rt vn vt.
C khi ngi chng cht, ngi ph
n cng mt quyn tha k ti sn,
phi phc tũng ngi con trai.
Phn ln ph n Vit Nam thi
xa khụng c coi trng v cú c
a v xng ỏng trong gia ỡnh hay
xó hi. H phi gỏnh chu nhiu s ỏp
t, bt cụng, t tng trng nam
khinh n (Nam trng n khinh, nam
ngoi n ni). Ngi ph n núi
chung khú cú c hi ngng mt
vi cuc i, vi xó hi. Ph n
khụng gỡ hn ch nh hỡnh búng sau
lng ca ngi chng trong gia ỡnh,
nhng li vn c xem l tỏc nhõn
trong s thnh cụng ca ngi chng.
Ph n thi chin tranh

Triu Th Trinh.
Tuy nhiờn, tớnh cao i vi
ngi ph n Vit Nam t xa vn l
tinh thn lm vic v u tranh cú
lch s hng nghỡn nm. Ph n Vit

"Rung ry nh chin trng, cuc
cy nh v khớ", gm cú hng vn n
nụng dõn v cụng nhõn "tay cy, tay
sỳng", "tay bỳa, tay sỳng" lm nờn
mt hu phng vng chc, trờn
rung ng, cụng trng, nh mỏy, xớ
nghip, hm m...
Ngi ph n bc ra t cỏc
cuc chin tranh gii phúng ca dõn
tc, c nhõn dõn v nh nc Vit
Nam tụn vinh l nhng n anh hựng
v nhng b m Vit Nam anh hựng,
c Ch tch H Chớ Minh trao tng
8 ch vng "Anh hựng, bt khut,
trung hu, m ang".
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 7

Ph n thi nay
Ngy nay tuy cha phi ó ht
nhng nh kin, nghi ngi, thm chớ
l k th, song nhỡn ton din thỡ
ngi quan sỏt trong v ngoi Vit
Nam u cú s thng nht nhn xột
v ph n Vit Nam, c v s lng
v cht lng úng gúp ó gỡn gi v
phỏt huy c vai trũ i vi thc
tin phỏt trin xó hi trờn mi lnh
vc thit yu.
T phi m ng vai trũ "i

l 3%, n khúa XII (2007 2012)
tng lờn l 25,76%). Ngnh Giỏo dc
v o to tng cú n b trng, v
ng nhim th trng, v nhiu
ph n lm cỏn b qun lý cỏc cp
V, Vin, S, Phũng, Ban, cỏc trng
v cỏc n v giỏo dc: Cú 11 n nh
giỏo c phong danh hiu Nh giỏo
nhõn dõn, 1.011 n nh giỏo c
phong danh hiu Nh giỏo u tỳ...
Ngi ph n Vit Nam tham gia
vo nhiu lnh vc khỏc nhau v cú
nh hng khụng nh i vi giỏ tr
v li ớch ca ton xó hi. c th
hin thụng qua cỏc mụi trng kinh
t, chớnh tr, vn hoỏ, ngh thut...
Vn húa truyn thng

o di truyn thng.
Mc dự b nh hng khụng ớt t
cỏc nn vn húa ngoi quc trong
sut hng nghỡn nm b ụ h, ph n
Vit Nam vn gi gỡn c nột p
vn rt riờng cho h khi him quc
gia no cú c. Xó hi cng ngy
phỏt trin, con ngi cng vn minh
nhng nhng c tớnh truyn thng
ca ngi ph n t nụng thụn n
thnh th vn nguyờn giỏ tr, ú chớnh
l nhng v p trong gia ỡnh, xó

bỏn lng cho tri", tn to lm lng
rt ph bin cỏc vựng lng quờ Vit
Nam l lc lng lao ng chớnh
trong cỏc mựa v sn xut lng
thc. Cụng vic ca h l lm ng,
lm gm, chốo truyn, bỏn hng, bt
bụng kộo si, dt vi, may vỏ qun
ỏo, ngoi ra h cũn l nhng ngh s
sỏng tỏc v hỏt dõn ca, mỳa dõn tc...
T c
Tr li vi s khõm phc v
ngng m ca ton xó hi, ngi
ph n Vit Nam khụng b quờn
nhng c tớnh tt p sinh thnh t
mt dõn tc cú ci ngun M u C.
ú l T c, c vớ nh "khuụn
vng thc ngc". Theo quan nim t
thuyt Khng T thỡ T c ca ph
n l "Cụng, Dung, Ngụn, Hnh":
+ Cụng: l n cụng gia chỏnh,
cao s khộo lộo v chu ỏo ca
ngi ph n i vi cỏc cụng vic
ni tr trong gia ỡnh.
+ Dung: l dung nhan, cao
cỏi p tõm hn v hỡnh thc bờn
ngoi (biu hin s ti tn, khụng
dt trờn nột mt, chm chỳt cho mỏi
túc, hm rng v trang phc).
+ Ngụn: l li núi, nhng khụng
bao gi ch n thun l li núi,


TN NGNG
Th cha m
Theo phong tc, tp quỏn v tớn
ngng ca ngi Vit Nam, nht l
tớn ngng th cỳng t tiờn thng
cú s so sỏnh, phõn bit gia nam
gii vi ph n. Ngoi vic ngi
n ụng cú trỏch nhim th cỳng cha
m, t tiờn thỡ ngi ph n ly
chng phi hon ton theo chng.
Phi cú trỏch nhim th phng t tiờn
bờn nh chng, h khụng c th
phng cha m ti nh mỡnh k c
khi khụng cú anh em trai, khi ú phi
nh mt ngi n ụng khỏc, cú th
l em hoc chỏu trong h ni th
cỳng h. Tp tc ny thng vụ tỡnh
to ra tiờu cc trong i sng vn hoỏ
ngi ph n. Mun cú c ngi
tha t, nhiu gia ỡnh ch cú con gỏi
ó nhn thờm con nuụi l trai. Ngi
chng cho v i "xin" hoc ngi v
cho chng i "" vi ngi ph n
khỏc cú con trai. H cú tõm nim
"b con chng hn bng chỏu ngoi"
v khụng bn khon nhiu n vic
li hu du, min l phi cú ngi
"hng khúi" v sau.
L chựa, ỡnh v n

gian Vit Nam th cỏc n thn (cũn
gi l cỏc Thỏnh Mu), cỏc Thỏnh
Mu cú s gn bú vi cuc sng trn
tc, gn gi vi dõn gian. Tớn ngng
ny cú t lõu i, hin thõn ca nú l
cỏc hin tng t nhiờn mõy, ma,
sm, chp. Khi trỏch nhim ngi
n ụng l cụng vic sn bn, gi t,
gi lng thỡ cụng vic nụng nghip do
ngi ph n hon ton m nhim.
T hỡnh nh ngi ph n c th
c dõn gian nhõn hoỏ thnh mt b
Mu cao c tõm linh v quyn nng.
Qua ú, Mu cũn c hiu nh l
t, nc, cõy lỳa, l mi th lm ra
s sng cho con ngi. Th cỏc
Thỏnh Mu c xem nh mt ch
da tinh thn ca ngi ph n,
thng mang m mu sc tớn
ngng ca cỏc vựng thun nụng
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 10

nghip. Cỏc n i, miu, ph th
tp trung ch yu cỏc vựng ng
bng v trung du nh Ph Giy (Nam
nh), Ph Tõy H (H Ni), n
Sui M (Bc Giang), Chựa B c
Sanh (Bỡnh Thun)...
Ci hi

tht ln, qun ỏo v trang sc cho
cụ dõu. Nh gỏi s s dng mt phn
vo l n hi v mt phn vo trong
l ci.
+ L xin dõu: vo trc gi ún
dõu, m chỳ r hoc mt hai b cụ, b
dỡ sang nh gỏi xin ún dõu.
+ ún dõu: on nh trai sang
nh gỏi ún dõu v.
+ L vu quy: t chc ti nh gỏi
tin cụ dõu i ly chng.
+ L thnh hụn: c t chc
chớnh thc bờn nh trai.
+ L t hng: l khn ụng T
b Nguyt v cao ng (cha m),
din ra ti nh trai, ch gm nhng
ngi thõn thớch.
+ L hp cn: l bui l kt
thỳc ỏm ci, trc ging cú bn
by ru v mt a bỏnh phu thờ (xu
xờ). Mt c gi ng lờn rút ru vo
chộn a ụi v chng cựng ung
cn chộn, cựng n ht cỏi bỏnh. Sau
ú mi ngi ra ngoi ht tr li hai
v chng mi ci.
+ L bỏo h: l tic mn hoc
ngt t chc sau nghi l ci chớnh
thc ti quờ quỏn ca cụ dõu hoc
chỳ r.
+ L li mt: do chỳ r mang v

mt cuc sng hon thin c v th
cht v tinh thn. Tỡnh mu t thiờng
liờng thi vo tõm thc ngi ph n
trong xó hi ang phỏt trin v hi
nhp mt sc sng mi m, dn cú
s bt phỏ v quan im, cỏch nuụi
dy con cỏi. Nhng gia ỡnh cú iu
kin kinh t luụn cú xu hng cho
con cỏi h theo hc trng ni ting
trong ngoi nc. Cỏc gia ỡnh vựng
nụng thụn, min nỳi, k c nhng ni
ang phi i mt vi nghốo khú
cng thy c tớnh quan trng vic
hc hnh i vi tng lai con cỏi.
Ngay c khi ln lờn, ngi m vn
sỏt cỏnh cựng con cỏi trờn con ng
i y gian lao v th thỏch. H l
nhng mu ngi "gin d m sõu
sc, kớn ỏo m khụng tnh lng",
c th hin trong cỏc cõu hỏt, cõu
th sõu lng. Cú cõu hỏt : "Tỡnh m
bao la nh bin Thỏi Bỡnh dt do...",
tỡnh yờu thng ca ngi ph n
lm m c so sỏnh nh bin Thỏi
Bỡnh rng ln.
i vn ho Nga Macxim Gorki
ó vit: "i thiu m hin, khụng
ph n/ Anh hựng, thi s, hi cũn
õu?".
Ngi Vit cú mt ngy l m

ngi chng cú quyn ngi ỏnh v
khi ngi v phm mt trong 5
khuyt im núi trờn.
Bo lc v chng xy ra nhiu
hay ớt, thng xuyờn hay khụng cng
ph thuc phn nhiu vo khu vc
ni c trỳ. Cụng vic ph cp vn
hoỏ v i sng gia ỡnh ti vựng
nụng thụn vn ang cũn hn ch hn
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 12

nhng ni ụ th, khụng nhng vy,
khi ngi ph n cú trỡnh hc vn
thp thỡ cng d chp nhn vic b
ngi chng i x bt cụng.
HOT NG X HI
T chc
Hi Liờn hip ph n Vit Nam
c thnh lp ngy 20 thỏng 10 nm
1930. L thnh viờn Mt trn T
quc Vit Nam, thnh viờn Liờn on
ph n dõn ch Quc t, thnh viờn
Liờn on cỏc t chc ph n
ASEAN (Hip hi cỏc quc gia ụng
Nam ).
H thng t chc gm 4 cp:
+ Cp trung ng
+ Cp tnh, thnh ph trc thuc
Trung ng (gi l cp tnh)

ngi ph n Vit Nam cú s lng
ghộp gia cỏc giai on lch s, gia
dõn tc v th gii m hin i. Ngh
thut cú ngun gc t nn vn hoỏ a
sc tc, phc v nhu cu tinh thn
cho chớnh dõn tc h. Ngh thut
thng trm cựng lch s vn cú nhiu
giai on chin tranh v ho bỡnh.
Ngi ph n vo nhng hon
cnh xó hi nht nh ó em n
nhng hiu qu tinh thn, thụng qua
nhng hot ng lao ng ngh thut,
bao gm: Th thao, in nh, ca mỳa
nhc, thi trang, iờu khc, hi ho,
m thc, tiờu dựng, i nhõn x th...
in nh v sõn khu
Ngi Ph n Vit Nam ni bt
trong cỏc tỏc phm in nh, c
th hin c sc theo sut 3 thi k:
Thi k 1959 - 1975, tuy in
nh Vit Nam ra i trong chin
tranh nhng ó phỏt trin c nhiu
TTCÑ_Söùc khoûe vaø Gia ñình
Trang 13

tác phẩm nổi tiếng như "Chung một
dòng sông", "Vợ chồng A Phủ", "Con
chim vành khuyên", "Đường về quê
mẹ", "Nổi gió"... Và là thời kỳ đầu
của cả phim truyện, phim tài liệu và

là nhân vật Dần, một điển hình cho
người phụ nữ chịu thương, chịu khó,
đức hạnh và dịu dàng trong phim "Áo
lụa Hà Đông"...
Bên cạnh ngành điện ảnh, phụ nữ
Việt Nam còn là lực lượng diễn viên
chủ lực trên các sàn diễn kịch trường,
hát dân ca, hát chèo, hát bội (hát
tuồng) và hát cải lương.
Một số hình ảnh trong lao động
sản xuất và nghệ thuật

Tranh hoạ nữ thi sĩ Hồ
Xuân Hương.

Phụ nữ thời xưa.

Phụ nữ trong lao động
sản xuất (thời kỳ chiến
tranh).

Phụ nữ trong khoa
học (thời kỳ chiến
tranh).

Người phụ nữ trong chiếc
Áo dài truyền thống.

Phụ nữ trong ngành
nghề lao động phổ

biu trong Quc hi l 27,31% ca
Khúa XI ó a Vit Nam lờn v trớ
th nht Chõu v th hai khu vc
Chõu Thỏi Bỡnh Dng v t l n
tham gia Quc hi. T l n i biu
Quc hi khụng ch tng dn s
lng qua tng khúa m cũn mnh
lờn c v cht lng, hot ng i
biu[8] v Vit Nam c ỏnh giỏ l
nc cú t l ph n tham gia hot
ng chớnh tr cao nht th gii.t l
i biu n trong Quc hi (khúa
XII) tng lờn ti 33,1%,s ph n
tham gia Hi ng nhõn dõn cỏc cp
l trờn 20%. Hin ang cú k hoch
tng lờn hn 35% n i biu cú mt
trong Quc hi bt chp ro cn
trong bt bỡnh ng gii.
+ V giỏo dc: C 100 c nhõn
cú 36 n, 100 thc s cú 34 n, 100
tin s cú 24 n[8]. Hn 90% ph n
bit c, bit vit. Ngay trong gii
bỏo chớ, t l cỏc nh bỏo n cng
c tớnh ti gn 30%. Ph n chim
u th trong mt s ngnh nh Giỏo
dc, Y t, v Dch v. Trong cụng tỏc
chuyờn mụn, ph n chim s ụng
trong cỏc b mụn Vn hc, ngụn ng,
y dc, Khoa hc xó hi, Khoa hc
t nhiờn v Kinh t. Nu tớnh tng s

lm ch ó gim t 37% nm 1998
xung cũn 8% nm 2004.Quyn ca
ph n v kinh t ó c nõng lờn
thụng qua vic phỏp lut quy nh
ph n cựng ng tờn vi nam gii
trong giy chng nhn quyn s hu
t ai, nh , v ti sn. Hin nay,
s doanh nghip do ph n iu hnh
hoc lm ch chim ti trờn 20%
tng s doanh nghip Vit Nam.
Nhng doanh nghip do ph n lm
ch phn ln thuc v khu vc
thng mi, dch v, sn xut, ch
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 15

bin nụng sn, thy sn. Nhiu tm
gng ph n tr lm kinh t gii
khụng nhng ch lm giu cho bn
thõn m cũn úng gúp c nhiu
cho xó hi,giỳp nhiu ngi cú
hon cnh khú khn ging mỡnh.
Ph n trong xó hi Vit Nam
hin nay ngoi nhng im tớch cc,
tin b thỡ vn ang i mt vi mt
s vn hn ch, tiờu cc trong xó
hi l:
+ Phõn bit i x trong xó
hi - Bỡnh ng gii: Vit Nam,
s nam gii lm cỏn b qun lý cao

vn cú rt nhiu cỏc trng hp ph
n b bỏn qua biờn gii, qua Trung
Quc, Campuchia, i Loan, Hong
Kong, Malaysia v Thỏi Lan. Rt
nhiu ph n v tr em Vit Nam
sinh sng ti vựng biờn ó b bt cúc
bỏn sang Trung Quc lm v hoc
phc v trong cỏc ng mi dõm.
Tỡnh trng ny thc s tr lờn ỏng
bỏo ng khi s ngi b buụn bỏn
ngy cng gia tng. Theo bỏo cỏo
Liờn hp quc, nm 2004, cú khong
50.000 ph n b a i lm gỏi ti
Campuchia, trong ú cú nhiu cụ gỏi
Vit nam. Unicef thng k cú khong
mt phn ba gỏi mi dõm
Campuchia di 18 tui, v hu ht
l ngi Vit Nam. c tớnh cú
khong 10% s v hụn nhõn gia ph
n Vit Nam vi n ụng Trung
Quc cú th l kt qu ca nn buụn
ngi.
+ Sc khe ph n v sc
khe sinh sn: T l ph n
tui sinh sn mc cỏc bnh nhim
khun ng sinh sn (20%) v
nhim khun lõy truyn qua ng
tỡnh dc cao (25%). úng gúp ca y
t cụng gúp phn lm gim t l t
vong m v con, tuy nhiờn t vong

+ Mi dõm: Ph n l nn nhõn
chớnh ca t nn mi dõm ti Vit
Nam. Hiờn nay, do vn kinh t,
c bit ti cỏc vựng khú khn, tỡnh
trng mi dõm n din bin rt phc
tp, cú chiu hng tng lờn. u t
cho cụng tỏc phũng chng mi dõm
v phũng chng buụn bỏn ph n tr
em hin nay quỏ ớt, khụng tng
xng vi nhim v. Ngõn sỏch ch
yu l ly t kinh phớ thng xuyờn
ca cỏc b, ngnh v a phng
trong ngun chi m bo xó hi, nờn
nhiu ni khụng b trớ kinh phớ cho
chng trỡnh ny, hoc b trớ rt ớt.

BC H V PH N
Trớch t bi vit ca GS, TS
Nguyn Lõn Dng

Sut c cuc i mỡnh, Bỏc H
ó li cho i nhiu th quý giỏ,
trong ú cú mt sui ngun tỡnh cm
sõu nng ngha tỡnh, nõng niu quý
trng m Bỏc ó dnh cho nhiu th
h ph n Vit Nam. Bỏc quan tõm
nht l vn gii phúng ph n.
Nu vn gii phúng ph n l
vn c bn nht trong cỏc vn
ca ph n thỡ quyn bỡnh ng gia


cụng b v tha nhn qua cỏc vn
bn quan trng, Hin phỏp, phỏp lut
v hụn nhõn v gia ỡnh, cỏc ch th,
chớnh sỏch i vi lao ng n. T
tng ca Bỏc phự hp vi Tuyờn b
ca th gii v quyn ca con ngi:
mi dõn tc trờn th gii u cú
quyn hng T DO v BèNH
NG. Thc cht ca vn bỡnh
ng nam n c Bỏc quan tõm
khụng ch gúc chớnh tr m cũn
c gúc kinh t, khụng ch ngoi
xó hi m trong c lnh vc gia ỡnh,
gia tc; khụng ch gúc ngha v
m cũn l quyn li: quyn bu c v
ng c, quyn c o to, hc
hnh, quyn c tham gia lao ng
xó hi, c t do trong hụn nhõn,
c tham gia vo cỏc cp lónh o
qun lý Nh nc v ng. Rt nhiu
ln Bỏc phờ phỏn nhng thỏi i
x khụng tt i vi ph n nh coi
thng khụng tin tng ch em, t
ỏnh v. Bỏc núi ng v Chớnh ph
sn sng to iu kin cõn nhc v
giao cho ph n nhng chc trỏch
quan trng. Cn phi núi rng khụng
phi ai cng cú c mt cỏi nhỡn
tin b v ph n nh Bỏc.

p. Bao gi ngi ph n nht l
ngi ph n da en mi c t do,
bỡnh ng. Bỏc núi mi gii u cú
vai trũ riờng ca mỡnh: n ụng xõy
nh, n b xõy t m, song ph
n c bỡnh ng vi nam gii v
mi mt, Bỏc cng ch rừ: Ginh li
quyn bỡnh ng cho ph n l cuc
cỏch mng lõu di, to ln v khú nht
ch khụng phi l vic: Hụm nay anh
nu cm, quột nh, ra bỏt; ngy mai
em ra bỏt, quột nh, nu cm; Cn
cú nhiu ch trng chớnh sỏch, s
dng bin phỏp tng hp ton din v
kinh t, vn hoỏ xó hi gii quyt
vn ph n. Trong mt ln tr li
phng vn i phỏt thanh BBC,
nguyờn Phú Ch tch nc Nguyn
Th Bỡnh ó núi: Ch tch H Chớ
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 18

Minh l ngi khi xng con ng
gii phúng ph n ti Vit Nam.
Ngi ó thc tnh ph n tham gia
gii phúng dõn tc, nhõn loi v t ú
gii phúng chớnh mỡnh. Ch tch H
Chớ Minh luụn cm thụng sõu sc vi
ni thng kh ca ngi ph n Vit
Nam di ỏch thng tr ca thc dõn

Bỏc cũn trc tip o to nhiu
ngi tr thnh cỏn b cỏch mng.
Hóy c li hi ký ca b Nụng Th
Trng vit v Bỏc: Bỏc núi: T nay
chỏu ó cú gia ỡnh ln l cỏch mng,
ng nờn luyn tic gia ỡnh nh na.
Chỏu cú cm ci lm n cng khụng
np su thu. Mỡnh ly li c
nc ri s khỏc. Bỏc t cho tụi tờn
Trng cng l vỡ mun tụi noi theo
gng ca b Trng khi xa. Mi
ngy vo lỏn ca Bỏc mt gi hc
tp, Bỏc dy cho tụi t chuyn th
gii, chuyn cng sn n c nhng
cỏch ng x hng ngy: ng lm
vic gỡ khin dõn mt lũng tin. Mn
1 cỏi kim, 1 con dao, mt bui l phi
em tr. Trong ba lụ nu cú mn,
phi ngoi ca, ch nh cú bng
lũng mi em vo. Chỏu l n, trc
bn th cú cỏi ging cỏc c ngi
n c, chỏu khụng c ngi. Tỏm
thỏng c Bỏc ch dy, tụi hc c
nhiu hn my chc nm hc lý lun
tp trung sau ny. Khi bn v vic
bu Ch nhim HTX nụng nghip,
Bỏc ngh bu nhiu ph n vo
cng v ny bi: "Ph n lm ch
nhim õu cú ỏnh chộn. Ch nhim
n tht th, phi a nhiu ph n

Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam (nay
đổi tên là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt
Nam) chính thức được thành lập, để
đánh dấu sự kiện này, Đảng Cộng sản
Việt Nam đã quyết định chọn ngày
20 tháng 10 hằng năm làm ngày
truyền thống của tổ chức này, đồng
thời cũng xem đây là ngày kỉ niệm và
tôn vinh phụ nữ Việt Nam, lấy tên là
"Ngày Phụ nữ Việt Nam".
Trước năm 1975 tại miền Nam
Việt Nam, dưới chính thể Việt Nam
Cộng Hòa, Ngày Phụ nữ Việt Nam
cũng là ngày tưởng niệm Hai bà
Trưng vào ngày 6 tháng 2 âm lịch.
Hoạt động kỉ niệm
Vào những ngày này, hoạt động
chào mừng ngày 20 tháng 10 tại Việt
Nam được chú ý một cách khá đặc
biệt, một số họat động liên quan đến
phụ nữ đã diễn ra nhằm vinh danh nữ
giới, nhiều cơ quan cũng như công ty
đã tổ chức các lễ trao giải thưởng cho
những phụ nữ xuất sắc hoặc đạt thành
tích trong một số lãnh vực.
Các chương trình văn nghệ chào
mừng ngày 20 tháng 10 cũng được tổ
chức nhiều và khá công phu, một số
ca sĩ nổi tiếng trong nước được mời
để tham gia trình diễn, các bài hát về

Vấn đề thường được nhắc đến
Vào ngày này, vấn đề về bình
đẳng giới được nhiều người bàn đến,
tuy đã có những bước tiến lớn về
quyền phụ nữ nhưng ở Việt Nam vẫn
tồn tại một số vấn đề như bạo hành
gia đình và tình trạng phân biệt nam
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 20

n. Nm 2004, Vit Nam v mt s
quc gia ụng Nam khỏc ó cựng
nhau ký thụng qua "Tuyờn b xúa b
bo lc i vi ph n" ti Hi ngh
B trng Ngoi giao ASEAN ln
th 37, ng thi ban hnh lut riờng
v phũng chng bo lc gia ỡnh.
Tuy nhiờn, cỏc iu lut ny c
ỏnh giỏ l cha c th hin trong
mi trng hp, mi tỡnh hung v
cn nhiu thi gian hon thin.
Ngy 20 thỏng 10 nm 2008, mt
cuc hi tho mang tờn "Hi tho
khu vc ASEAN v Phỏp lut Phũng
chng bo lc gia ỡnh" do B Lao
ng, Thng binh v Xó hi Vit
Nam, y ban Quc gia Vỡ s tin b
ca Ph n Vit Nam phi hp vi
Qu H tr Phỏt trin ph n
(UNIFEM) t chc ó din ra ti H

Ngy 14 thỏng 7 nm 1949, cựng
ng i phỏ cuc mớt tinh k nim
quc khỏnh Phỏp do ngy quyn t
chc. ó trc tip dit nhiu lớnh
Phỏp Vng Tu.
Thỏng 5 nm 1950, ch b ch
bt giam B Ra, sau chuyn n
Khỏm Chớ Ho, Si Gũn. Mc dự b
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 21

ch tra tn dó man vn gi vng khớ
tit ngi cụng an cỏch mng. B
thc dõn Phỏp kt ỏn t hỡnh - v ỏn
ó gõy chn ng d lun xó hi lỳc
ú.
Sau hai nm b giam Khỏm Chớ
Ho, ngy 21 thỏng 1 nm 1952, b
a ra Cụn o vi s tự 6267 v b
giam riờng S Cũ. Trong ngc
giam nhng ngi b ỏn t hỡnh, ch
vn hn nhiờn, vui ti, tin tng vo
ngy chin thng ca T quc. ờm
22 thỏng 1 nm 1952, ch c chi b
nh tự kt np vo ng Cng sn
Vit Nam.
Ngy 23 thỏng 1 nm 1952 ch b
Phỏp x bn ta Cụn o. Khi b dn
i lm th tc trc khi hnh quyt
v trờn phỏp trng ch ó t chi bt

thng nm ng.
T nm 1980, U ban nhõn dõn
huyn Long t ó tu b li cn nh
lu nim n lit s anh hựng lc
lng v tranh nhõn dõn Vừ Th sỏu.
TTCÑ_Söùc khoûe vaø Gia ñình
Trang 22

Cách nhà lưu niệm chừng 100m
là công viên tượng đài và nhà trưng
bày Võ Thị Sáu. Tượng đài nằm
trong công viên bốn mùa ngát hương
hoa sứ, ngọc lan, lêkima. Tượng
được đúc bằng đồng, cao 7m, do
nghệ sĩ Thanh Thanh sáng tác diễn tả
tư thế Chị sáu đang ung dung ra pháp
trường với tà áo tung bay trong gió
ban mai.
Nguồn Từ điển BKTT Việt Nam
& Báo Bà Rịa - Vũng Tàu
TÔ THỊ HUỲNH VÀ
ĐỘI DU KÍCH LƯƠNG HÒA
Lê Thị Hiếu Dân

Tô Thị Huỳnh, sinh năm 1945, ở
ấp Ô Chích, xã Lương Hòa, cách thị
xã Trà Vinh không đầy 4 km. Cha chị

Mỗi lần bắn, Huỳnh phải nhét
đạn vào nòng, bắn xong phải thụt vỏ
đạn ra, nhét viên đạn khác vào. Vậy
mà Huỳnh rất mừng, ngày ngày vác
súng ra vườn dừa tập bắn.

Du kích xã Huyền Hội, huyện Càng Long (Trà
Vinh) bao vây tề xã bằng pháo giàn thun tự tạo.
Ảnh tư liệu
Một hôm có tin giặc tập trung sắp
càn vào Ô Chích. Anh Sáu Đấu chỉ
huy bộ đội địa phương bố trí. Anh
Chịu hướng chính, Huỳnh và tổ dân
quân canh mặt hậu bên này sông Ô
Chích. Mặt trận vừa dàn xong thì bộ
binh địch bắt đầu xuất hiện. Anh em
bộ đội tràn tới như nước vỡ bờ. Súng
ta nổ đều và mạnh. Anh Sáu Đấu hô
xung phong, Huỳnh chụp cây carbin
của địch vừa chạy vừa bắn.
Hiệp đầu kết thúc, bộ đội rút qua
sông Ba Xe. Huỳnh đưa hai thương
binh vào trạm cứu thương rồi vác
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 23

sỳng i gỏc. Mt lỏc sau sỳng ch n
vang tri, bn chỳng chy vng ng
nh kin. Tờn i u cỏch Hunh
khụng y 100 m. Mt mỡnh Hunh

Hunh vi s tham gia 150 trn ỏnh
ln, nh, bt sng 30 tờn, thu 30 sỳng
cỏc loi.
Ch Hunh cũn gi chụng, lụi lm
gic b thng hn 20 tờn, binh vn
16 binh s b hng ng ch mang 18
sỳng tr v vi nhõn dõn. T chc 5
c s lm ni ng cho ta. Vn ng 6
thanh niờn vo b i. 40 thanh niờn
nam n vo lc lng vừ trang a
phng.
Ngy 17/9/1967, Tụ Th Hunh
c y ban Trung ng Mt trn
Dõn tc gii phúng min Nam Vit
Nam truy tng Huõn chng Gii
phúng hng ba v danh hiu Anh
hựng lc lng v trang nhõn dõn.
Tui tr Tụ Th Hunh l mt úa
hoa rc r t Lng Hũa thn thỏnh.
Ch l tm gng tiờu biu cho tui
thanh xuõn hy sinh bo v T quc.
Chin cụng ni tip chin cụng, quờ
hng mói mói ghi nh cụng n ca
ch cựng cỏc lit s anh hựng.
CH T TCH: "NH GIC CềN
CI LAI QUN CNG NH"
Lờ Th Hiu Dõn

con. Ch xay go lm bỏnh em ra
ch bỏn. Ch tp cho cỏc con a ln
chm súc a nh, thng yờu ựm
bc ln nhau v c s che ch, bo
bc ca ng bo.
Chng nhng ỏnh gic gii m
u tranh chớnh tr vi ch ch t
cng rt hng hỏi. Ch cú cõu núi
i: "ỏnh gic cũn cỏi lai qun cng
ỏnh" v ch t l mt ngi m va
ỏnh gic va nuụi con. Nhiu ln i
u tranh, thng qun trng bit
mt, nú qut ch bng roi mõy, nhng
ch khụng h nao nỳng. Ch t coi
ỏnh gic l l sng ca i mỡnh.
Ch khụng th nh ch ó tham gia
ỏnh bao nhiờu trn.
Tinh thn chin u v thnh tớch
t c ca ch, ng b a phng
cụng nhn v biu dng bng cỏch
dy ch hc iu l ng, kt np ch
vo ng.
Cuc i chin u ca ch t
Tch cú l cú mt khụng hai. Vỡ
thng sinh nm mt, nờn nhiu ln
ch mang bng bu ra trn, cú lỳc gn
ngy sinh nhng vn xụng xỏo nho
vụ bt tự binh, ly sỳng, t xe... hũ
hột nh trai trỏng. Ch t cú mt
nhiu trn ỏnh. Thu xp con cỏi mt

my thỏng tui, xc ng chỏu lờn,
ming la hột ch huy cho 5 a con
ln trỏnh súng tt vo mt s b sc,
ch b con cu giỳp. Ai cng khen
ch cú ch mi cu sng ni n con
khi b chỡm gia dũng nc. ú l
bn lnh ca ngi anh hựng x s
m tui th lm than rốn luyn cho
ch cú c khu lnh khi xung trn.
Cng vo nm 1965, ch t ci
trang vo th trn Cu Kố, o c
tiờu dit cm phỏo ca ch. Trc
thng ch quõn vi 4 tờn c vn
M ra sc cn quột v nó trng phỏo
liờn tc vo Tam Ngói. Nh ch
TTCẹ_Sửực khoỷe vaứ Gia ủỡnh
Trang 25

hng dn, phỏo ta di trỳng vo trn
a phỏo ca ch, dit 2 khu 105 li.
Ln ny ch t c chn i d
i hi anh hựng v chin s thi ua
ton min Nam. Ch c bu l n
anh hựng lc lng v trang gii
phúng min Nam, c y ban Mt
trn Dõn tc gii phúng min Nam
tng thng Huõn chng quõn cụng
gii phúng hng nhỡ. Vi thnh tớch:
ỏnh 23 trn ln nh (cú 8 trn thi
ỏnh Phỏp), dit v loi khi vũng

hc vn chuyờn mụn cn thit cho
ngnh lao ng ú(1986:360). Theo
cỏc tỏc gi cun t in ny, vic tn
ti ca trớ thc vi tớnh cỏch l mt
nhúm xó hi c bit, gn lin vi s
phõn cụng lao ng xó hi gia lao
ng trớ úc v lao ng chõn tay.
Theo Ch tch H Chớ Minh, tiờu
chớ u tiờn ca ngi trớ thc l
ngi ú phi cú trỡnh c nhõn
Mt ngi hc xong i hc cú th
gi l cú trớ thc nhng iu ny
cha , m mun thnh mt ngi
trớ thc hon ton, thỡ phi em cỏi trớ
thc ú ỏp dng vo thc t. Cú
ngha rng, hc vn i hc mi ch
l iu kin cn, quan trng l phi
s dng cú hiu qu tri thc trong i
sng xó hi, phc v dõn sinh.
Trong Ngh quyt s 27 -
NQ/T. "V xõy dng i ng trớ
thc trong thi k y mnh cụng
nghip húa, hin i húa t nc,
ng ta quan nim rng Trớ thc l
nhng ngi lao ng trớ úc, cú trỡnh
hc vn cao v lnh vc chuyờn
mụn nht nh, cú nng lc t duy
c lp, sỏng to, truyn bỏ v lm
giu tri thc, to ra nhng sn phm
tinh thn v vt cht cú giỏ tr i vi