Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
1
MỤC LỤC
PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU 3
1.Lí do chọn đề tài. 3
2. Lịch sử về vấn đề nghiên cứu. 5
3. Mục đích nghiên cứu. 6
4. Đối tượng - khách thể và phạm vi nghiên cứu. 6
4.1. Đối tượng nghiên cứu. 6
4.2. Khách thể nghiên cứu. 6
4.3. Phạm vi nghiên cứu. 7
5. Giả thuyết nghiên cứu. 7
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. 7
6.1. Ý nghĩa khoa học. 7
6.2. Ý nghĩa thực tiễn. 8
7. Phương pháp nghiên cứu. 8
7.1. Phương pháp quan sát. 8
7.2. Phương pháp phân tích tài liệu. 8
7.3. Phương pháp thảo luận nhóm 9
7.4. Phương pháp phỏng vấn sâu. 9
8.Khung lý thuyết. 10
PHẦN 2: PHẦN NỘI DUNG 11
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 11
1.1. Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử 11
1.2. Các lý thuyết áp dụng. 12
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
2

3.1. Kt lun 31
3.2 KHUYN NGH 32
Tài liệu tham khảo 39 PHN 1: PHN M U
1.Lớ do chn ti.
Trong mt xó hi vn minh ngi ph n úng vai trũ c bit
quan trng. Ph n khụng ch gii cụng vic nh m cũn tớch cc tham gia
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
4
vào gặt hái nhiều thành công rực rỡ trong các lĩnh vực xã hội. Phẩm chất
người phụ nữViệt Nam trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước càng được khẳng định một cách rõ nét hơn bao giờ hết.
Trước hết, chúng ta phải thừa nhận vị trí hết sức quan trọng của
phụ nữ trong gia đình. Họ có ảnh hưởng to lớn tới hạnh phúc và sự ổn định

thôn mà chúng tôi quyết định nghiên cứu đề tài “ Vai trò của người phụ
nữ trong gia đình nông thôn hiện nay” ( Khảo sát tại xã Quảng Thịnh
huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá). Qua đó đề xuất những chính sách
và giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức của người dân về vai trò
của người phụ nữ trong gia đình nông thôn. Đồng thời phát huy năng lực
của phụ nữ nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ hoàn thành tốt
trách nhiệm của mình đối với gia đình và xã hội.
2. Lịch sử về vấn đề nghiên cứu.
Tìm hiểu về vai trò của người phụ nữ trong gia đình nông thôn là vấn
đề không của riêng cá nhân nào. Nó đã và đang là vấn đề của toàn xã hội.
Xung quanh về vấn đề này đã có rất nhiều bài báo, phương tiện truyền
thông đại chúng nói đến. Tuy nhiên trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học thì
vấn đề này chưa được nghiên cứu nhiều.
Vì vậy mà chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Vai trò của người
phụ nữ trong gia đình nông thôn hiện nay” dưới góc độ xã hội học.
Nghiên cứu ở góc độ xã hội học là một cách tiếp cận hoàn toàn mới. Qua
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
6
việc nghiên cứu đề tài này nhằm tìm ra những tác động, ảnh hưởng đến
việc nhận thức của người dân về vai trò của người phụ nữ trong gia đình
nông thôn hiện nay.Từ đó đưa ra những khuyến nghị, giải pháp để nâng
cao hơn nữa vai trò của người phụ nữ.
3. Mục đích nghiên cứu.
- Tìm hiểu nhận thức của người dân nông thôn về vai trò của người
phụ nữ trong gia đình nông thôn hiện nay.
- Những nhân tố quyết định vai trò của người phụ nữ trong gia đình
nông thôn hiện nay.
- Xu hướng biến đổi vai trò của người phụ nữ trong gia đình nông

- Xu hướng biến đổi vai trò của người phụ nữ trong gia đình nông
thôn hiện nay theo chiều hướng tích cực.Vai trò của người phụ nữ ngày
càng được khẳng định.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
6.1. Ý nghĩa khoa học.
- Đề tài là nguồn tài liệu cho các bạn sinh viên tham khảo trong các
đề tài nghiên cứu về xã hội học.
- Vận dụng các lý thuyết xã hội học vào nghiên cứu vấn đề vai trò
của người phụ nữ nông thôn trong giai đoạn hiện nay.
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
8
6.2. Ý nghĩa thực tiễn.
- Cung cấp một số tài liệu thực tế về vai trò của người phụ nữ trong
gia đình nông thôn hiện nay.
- Góp phần cùng cộng đồng vào công tác nâng cao nhận thức về vai
trò của người phụ nữ trong gia đình nông thôn hiện nay.
7. Phương pháp nghiên cứu.
Trong đề tài này chúng tôi sử dụng các phương pháp sau:
7.1. Phương pháp quan sát.
Quan sát là một phương pháp thu thập thông tin thực nghiệm qua các
tri giác như: nghe, nhìn để thu thập thông tin về các quá trình, các hiện
tượng xã hội trên cở sở nghiên cứu của đề tài và mục đích của việc nghiên
cứu.
Trong đề tài này chúng tôi tiến hành quan sát tại xã Quảng Thịnh -
Quảng Xương – Thanh Hóa. Các thành viên trong nhóm sẽ tiến hành quan
sát các hộ gia đình để tìm hiểu công việc hàng ngày của người phụ nữ.
7.2. Phương pháp phân tích tài liệu.
Phương pháp phân tích tài liệu là phương pháp nghiên cứu dựa trên
Vai trò của ngời phụ nữ trong gia đình
nông thôn hiện nay
Nhóm khát vọng
10
8.Khung lý thuyt. Các nhân tố tác động đến

vai trò của ngời
phụ nữ trong gia đình nông thôn hiện nay Giáo dục
con cái
Điều kiện kinh tế- xã hội

các nguồn lực
kinh tế, các
quyết định
quan trọng
trong gia đình
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
11
PHẦN 2: PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch
sử.
Chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩa duy vật biện chứng do Karl
Marx, F.Engels xây dựng và được V.I.Lenin phát triển đến trình độ “hoàn
bị” và sâu sắc. Với ba quy luật, sáu cặp phạm trù cũng như những quan
điểm về giai cấp – dân tộc, nhận thức… đã cung cấp những quan điểm duy
vật, quan điểm biện chứng về quá trình vận động và biến đổi của các sự vật
hiện tượng trong xã hội và quá trình phát triển của nhận thức loài người
cũng như xã hội.
Nghiên cứu chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩa duy vật biện
chứng, chúng ta sẽ có được một thế giới quan khoa học nhất để tiến hành
nghiên cứu bất cứ một vấn đề nào. Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử đòi hỏi khi tiến hành nhận thức hay nghiên cứu về
một vấn đề, một hiện tượng nào đó trong giới tự nhiên và xã hội đều phải
đặt nó trong quá trình vận động biến đổi không ngừng của bản thân sự vật,
hiện tượng đó và trong mối quan hệ tác động qua lại của sự vật, hiện tượng
đó trong các mối quan hệ với các sự vật, hiện tượng đó trong xã hội. Đây là
cơ sở nhận thức, và cơ sở nghiên cứu khoa học mang tính chất triệt để nhất.
Vận dụng quan điểm này vào đề tài, chúng ta phải đặc vấn đề vai trò

Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
13
sắm vai phải hoạt động theo khuôn mãu, cách thức nhất định mà định chế
đó chế tài, đã quy định sẵn.
Với đề tài này chúng tôi vận dụng lý thuyết vai trò xã hội để có thể
giải thích tại sao trong nhận thức của mọi người, người phụ nữ chỉ có vai
trò chính là bếp núc, chăm sóc và nuôi dạy con cái, còn việc tham gia các
hoạt động xã hội là vai trò phụ.
1.2.3. Biến đổi xã hội.
Biến đổi xã hội là một quá trình trong đó có những khuôn mẫu của
các quan hệ xã hội, các thiết chế xã hội và các hệ thống phân tầng xã hội
được thay đổi qua thời gian (Nguồn : Học Viện Tài Chính – T.S Nguyễn
Văn Sanh, Giáo trình đại cương về xã hội,NXB Tài Chính, HN, 2008).
Theo đó, khái niệm biến đổi xã hội là một khái niệm chỉ sự thay đổi
trong mối tương quan so sánh với một tình trạng, một đời sống xã hội, sự
phát triển của một xã hội trong một điều kiện lịch sử cụ thể nào đó. Nó
diễn ra trên một phạm vi rộng lớn hoặc nhỏ hẹp tuỳ thuộc vào tính chất của
sự biến đổi. Sự tiến bộ xã hội diễn ra theo hai xu hướng, một là tiến bộ hơn
xã hội trước đó, và ngược lại là thụt lùi đi so với xã hội trước đó. Quá trình
này tuỳ thuộc vào điều kiện hình thái kinh tế - xã hội của xã hội trước đó.
Không có một xã hội nào mà không có sự biến đổi, và cũng không có một
xã hội nào chỉ có sự biến đổi tiến lên mà không có sự thụt lùi đi, đó là hai
quá trình song song cùng tồn tại và phát triển.
Nói về nguyên nhân của sự biến đổi có rất nhiều nguyên nhân khác
nhau, nhưng xét đến cùng vẫn là nguyên nhân về kinh tế - vật chất. Đây là
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng

thành. Trong xã hội mới được hình thành trong quá trình biến đổi xã hội,
có những yếu tố tích cực được nảy sinh, đó sẽ là nhân tố tích cực kích thích
sự phát triển của xã hội, song bên cạnh đó, cùng với sự phát triển của xã
hội thì cũng có nhiều vấn đề mới trong xã hội được nảy sinh. Đó lại là
những vấn đề kìm hãm sự phát triển của xã hội.
Việc nghên cứu và vận dụng quan điểm biến đổi xã hội trong xã
hội học có ý nghĩa rất lớn đến việc nhận thức đúng đắn về quá trình biến
đổi xã hội đang diễn ra hiện nay. Đồng thời cho phép nhìn nhận vấn đề vai
trò của người phụ nữ trong gia đình nông thôn hiện nay trong sự vận động
và biến đổi của một hình thái kinh tế – xã hội mới với một thiết chế xã hội,
cơ cấu xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa
1.2.4. Lý thuyết hành động xã hội của Max Weber.
Max Weber (1864 – 1920) là nhà xã hội học người Đức – là một
trong 5 nhà xã hội học kinh điển. Trung tâm học thuyết xã hội học của
M.Weber là lý thuyết hành đông xã hội.
Theo M.Weber hành động xã hội là: “hành động được chủ thể gắn
cho nó một ý nghĩa chủ quan nào đó, là hành động có tính đến hành vi của
người khác, và vì vậy, được định hướng tới người khác, trong đường lối,
quá trình của nó” (Nguồn: Lê Ngọc Hùng, Lịch sử và lý thuyết xã hội học,
NXB ĐHQG Hà Nội).
M.Weber đã chia các hành động xã hội ra thành bốn loại hành động
đó là:
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
16
- Hành động duy lý – công cụ: là hành động được thực hiện với sự cân
nhắc, tính toán, lựa chọn công cụ, phương tiện, mục đích sao cho có hiệu
quả nhất.
- Hành động duy lý – giá trị: là hành động được thực hiện vì bản thân

Thuyết nữ quyền tự do: Thuyết này cho rằng sự bị trị của người phụ
nữ bắt rễ từ những ràng buộc tập quán về pháp lý… Những rằng buộc này
ngăn cản phụ nữ tham gia hoặc thành công trong những nơi được gọi là thế
giới công cộng . Xã hội tin rằng do bản chất của người phụ nữ kém năng
lực hơn nam giới về trí tuệ và thể chất, nên gạt bỏ khỏi viện hàn lâm, diễn
đàn thương trường… Do chính sách gạt bỏ này mà tiềm năng đích thực của
người phụ nữ không được bộc lộ.
Thuyết nứ quyền mác xít: Thuyết này cho rằng bất cứ ai đặc biệt là
phụ nữ đều là nạn nhân của sự áp bức, bất công mà bắt nguồn từ sự tư hữu
về tư liệu sản xuất. Đó không phải là những kết quả của những hành động
có chủ ý của cá nhân mà là sản phẩm của cơ cấu kinh tế, chính trị, xã hội,
gắn liền với chủ nghĩa tư bản….
Thông qua thuyết nữ quyền, chúng tôi liên hệ tới vấn đề “ vai trò của
người phụ nữ trong gia đình nông thôn hiện nay” để có cái nhìn một cách
khách quan về vai trò của người phụ nữ, từ đó có những giải pháp để góp
phần nâng cao vai trò của người phụ nữ trong gia đình…
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
18
1.3. Thao tác hoá khái niệm.
1.3.1. Vai trò xã hội.
Vai trò là những đòi hỏi của xã hội đặt ra với các vị thế xã hội.
Những đòi hỏi này được xác định căn cớ vào các chuẩn mực xã hội. Các
chuẩn mực này thường không giống nhau trong các loại xã hội. Vì vậy, ở
các xã hội khác nhau cùng một vị thế xã hpội nhưng mô hình hành vi được
xã hội mong đợi rất khác nhau.(Nguồn: Phạm Tất Dong và Lê Ngọc Hùng,
“xã hội học”, NXB Thế Giới)
1.3.2. Khái niệm gia đình.
Gia đình là một nhóm người mà cá thành viên gắn bó với nhau bằng

Xã có diện tích là 145,1 km
2
chia thành 8 thôn với tổng số dân là
6.680 người.Trong xã có 1.650 hộ gia đình với số lượng phụ nữ là 1.549
người và 1.160 người đã lập gia đình.
Có thể thấy địa bàn xã Quảng Thịnh rất thuận lợi cho việc phát triển
kinh tế, tiếp nhận các thông tin mới giao lưu văn hoá xã hội khến cho đời
sống nhân dân được nâng cao, nhận thức của mọi người cũng được nâng
cao một cách rõ rệt . Chính vì thế mà vai trò của người phụ nữ cũng chiếm
vị trí quan trọng, trong cả gia đình và ngoài xã hội. Tuy nhiên vai trò của
người phụ nữ hiện nay trong gia đình và ngoài xã hội vẫn còn thấp hơn so
với nam giới.
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
20
2.2. Phụ nữ với vai trò của mình trong gia đình.
2.2.1. Vai trò của phụ nữ trong việc kiểm soát các nguồn kinh
tế, các quyết định trong gia đình.
Trong kiểm soát kinh tế hộ vai trò của người phụ nữ được đánh giá
thấp hơn nam giới. Trong việc đứng tên đăng ký tài sản, quyết định các
công việc lớn, quan hệ họ tộc người chồng đều nắm vai trò chính. Người
vợ tuy được đánh giá cao hơn trong quản lý tài chính của gia đình với trách
nhiệm chi tiêu nhỏ lẻ hàng ngày nhưng việc quyết định mua sắm, làm công
việc lớn lại do người chồng quyết định. Đã có tỷ lệ tương đối khá các ý
kiến 15 - 48% cho rằng sự bàn bạc và thống nhất của cả vợ và chồng trong
việc quyết định các công việc lớn của gia đình.
Như vậy, hiện nay có một bộ phận khá đông gia đình nông thôn đã có
sự đồng thuận vai trò của người phụ nữ trong việc cùng bàn bạc đề cao các
quyết định mỗi khi có những công việc lớn trong gia đình như mua sắm tài

Số hộ nhất trí bình đẳng giữa
nam, nữ về thừa kế tài sản phân
theo giới tính của chủ hộ:
-
Hộ có chủ hộ là nam
- Hộ có chủ hộ là nữ
Phân theo mức sống của hộ:
- Hộ khá giàu
- Hộ trung bình
- Hộ khó khăn
36

27
9
12
23
23
60,00

60,00
60,00

Nhóm khát vọng
22
Mua bán thuế đất( nếu có)

50,00

18,75

31,25

0,00

0,00

Xây và sửa chữa nhà cửa

50,00

11,67

33,33

5,00

0,00

Số lợng con cái

38,33


1,67

Quan hệ họ tộc, tham gia việc
thôn xã
65,00

15,00

18,33

0,00

1,67

Đi làm thuê bên ngoài

48,08

17,30

25,00

5,77

3,85

Đi

vay mợn, đi gửi tiền tiết
kiệm

n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
23

2.2.2. Vai trò của phụ nữ trong việc nuôi dạy con.
Phụ nữ có công sinh thành ra con, có trách nhiệm nuôi dưỡng, giáo
dục con cái khôn lớn, trưởng thành. Từ khi còn trong bụng mẹ đứa trẻ đã
chịu ảnh hưởng về những tư duy, suy nghĩ của mẹ, niềm vui, nỗi buồn đều
phản ánh vào người con “Mẹ là người thầy giáo ban đầu, con như trang
giấy trắng phau bên đèn”. Mẹ là tấm gương phản chiếu cho con, người mẹ
đức độ, vị tha thì đứa con sẽ ngoan, lễ phép. Vì vậy, có thể nói rằng vai trò
của người mẹ chiếm một vị trí rất lớn trong việc giáo dục con cái. Thiếu
vắng đi bàn tay chăm sóc của người mẹ cũng sẽ ảnh hưởng một phần đến
quá trình hình thành nhân cách và sự trưởng thành của trẻ. Theo điều tra
của Hội liên hiệp phụ nữ xã thì trong các hộ gia đình người mẹ chiếm vị trí
lớn trong việc nuôi dạy con cái.
2.2.3. Phụ nữ với việc tiếp cận các thông tin và quan hệ xã
hội nông thôn.
Trong việc tiếp cận các kênh thông tin:
Nam giới thường đi hội họp, nghe đài, xem tivi, đọc sách báo còn
phụ nữ đảm nhiệm các công việc đồng áng, chăn nuôi, làm nội trợ, nên họ
là lực lượng chính tham dự các lớp tập huấn về khuyến nông để nắm bắt kỹ
thuật mới. Hàng ngày phụ nữ ít thời gian nghe đài, xem tivi, đọc sách
báo do vậy, họ ít được tiếp cận các thông tin đại chúng để nâng cao nhận
thức và sự hiểu biết.
Trong quan hệ xã hội:
Vai trò của ngời phụ nữ trong gia đình
nông thôn hiện nay
Nhóm khát vọng
24


Con nữNgời thờng đi họp 50,00

42,66

4,00 1,67 1,67
Ngời thờng tham dự tập hun
46,00

52,00

2,00 4,00 4,00
Ngời thờng nghe đài xem tivi 40,00

18,20

30,91 7,29 3,60
Ngời thờng đọc sách báo 75,76

9,09 6,06 3,03 6,06
Vai trß cña ngêi phô n÷ trong gia ®×nh
n«ng th«n hiÖn nay
Nhãm kh¸t väng
25
Quan hÖ c«ng viÖc dßng hä 65,00

15,00