C
C
Á
Á
C
C
H
HM
M
Ạ
Ạ
N
N
G
GT
T
Ư
ƯS
S
Ả
Ả
N
K
K
Ỷ
ỶX
X
V
V
I
I
I
I
I
I
I
I
.
.M
M
Ụ
Ụ
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:
1. Kiến thức
- Bài học giúp HS hiểu rằng, cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ
XVIII là một cuộc cách mạng tư sản điển hình nhất thời kỳ lịch sử thế giới
cận đại. Nó đã lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB phát triển ở
Pháp, góp phần vào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới.
2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ
- Quần chúng nhân dân, động lực chủ yếu thúc đẩy sự nghiệp cách
mạng Pháp đạt đến đỉnh cao là nền chuyên chính Gia-cô-banh, họ xứng đáng
là người sáng tạo ra lịch sử.
3. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng đồ dùng trực quan, kỹ thuật phân tích,
khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện.
I
I
I
I
.
.T
T
H
H
I
I
Ế
Ế
T
D
Ạ
Ạ
Y
Y-
-H
H
Ọ
Ọ
C
C - Bản đồ phong trào đấu tranh của nhân dân Pháp.
- Tranh “Tình cảnh nông dân Pháp”, “Tấn công phá ngục Ba-xti” … (GV
có thể lựa chọn tài liệu trực quan trong Encarta).
I
I
I
I
I
I
.
.
C
C
H
H
ứ
ứ
C
CD
D
ạ
ạ
Y
Y-
-H
H
ọ
ọ
C
C
hướng dẫn HS phân tích đời sống của nông
dân Pháp dưới ách áp bức bóc lột của phong
kiến, Giáo hội (Địa tô từ 1/3 đến 1/2 hoa lợi,
nhiều loại thuế, nghĩa vụ phong kiến, nhà thờ
phi lí khác). Miêu tả bức tranh “Tình cảnh
nông dân Pháp trước mạng” (hình 5 1 - SGK)
GV miêu tả công xưởng luyện thép ở Pháp
(Nguồn: Encarta)
I. NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH
MẠNG
1 Tình hình kinh tế xã hội:
A. Kinh tế
- Cuối thế kỷ XVIII, Pháp vẫn là
nước nông nghiệp
+ Công cụ, kĩ thuật canh tác lạc
hậu, năng suất thấp.
+ Lãnh chúa, Giáo hội bóc lột
nông dân nặng nề.
- Công thương nghiệp phát triển
+ Máy móc sử dụng ngày càng
nhiều (dệt, khai mỏ, luyện kim)
+ Công nhân đông, sống tập trung
+ Buôn bán mở rộng với nhiều
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
Hoạt động 2: Thảo luận
GV cho HS theo dõi sơ đồ cơ cấu xã hội
Những tư tưởng tiến bộ phê phán
những quan điểm lỗi thời, giáo lí lạc
hậu, mở đường cho xã hội phát triển.
Triết học ánh sáng dọn đường cho
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
thức rõ những tư tưởng đó không dừng ở việc
phê phán chế độ phong kiến thối nát, giáo lí
nhà thờ hủ lậu, mà quan trọng hơn là đặt cơ
sở nền móng lí thuyết về việc xây dựng một
chế độ xã hội mới. Nó thực sự là tư tưởng
dọn đường cho cách mạng, là ngọn đuốc sáng
cho nước Pháp khi vẫn còn trong đêm tối.
Hoạt động 1: GV/ HS
GV hướng dẫn HS thảo luận vấn đề:
- Nhà vua triệu tập , hội nghị 3 đẳng cấp
để làm gì?
- Nhà vua có đạt được mục đích của mình
không? Vì sao vậy?
GV tường thuật trận tấn công phá ngục Ba-
xti (Có thể sử dụng đoạn trích trong bài thơ
14 - 7 của Tố Hữu)
GV sử dụng bản đồ phong trào nhân dân
Pháp (SGK), Bức tranh biếm hoạ Nông dân
cách mạng bùng nổ, định hướng cho
một xã hội mới tương lai.
cách mạng Pháp cần phải làm gì?
Những biện pháp mà Quốc hội lập hiến và
nhân dân Pháp tiến hành có bảo vệ được nước
Pháp?
Giai đoạn sau của cách mạng nước Pháp sẽ
giúp ta trả lời câu hỏi này.
- Quần chúng nhân dân nổi dậy
khắp nơi (cả thành thị và nông thôn),
chính quyền của tư sản tài chính
được thiết lập (Quốc hội lập hiến).
+ Thông qua Tuyên ngôn nhân
quyền và dân quyền.
+ Ban hành chính sách khuyến
khích công thương nghiệp phát triển.
+ Tháng 9-1791 thông qua hiến
pháp, xác lập nền chuyên chính tư
sản (quân chủ lập hiến)
- Vua Pháp tìm cách chống phá
cách mạng, khôi phục lại chế độ
phong kiến (xúi giục phản động
trong nước, liên kết với phong kiến
bên ngoài).
- Tháng 4-1792 Chiến tranh giữa
Pháp với liên minh phong kiến Áo -
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
Hoạt động 2: Giáo viên - Học sinh
GV tái hiện kiến thức cũ đặt ra tình huống
- Đầu năm 1793, nước Pháp đứng
trước khó khăn mới
+ Trong nước: Bọn phản động nổi
dậy; Đời sống nhân dân khó khăn.
+ Bên ngoài: Liên minh phong
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
cách mạng.
- GV sử dụng ảnh chân dung giới thiệu Rô-
be-xpi-e, nhấn mạnh những phẩm chất nổi bật
như ý chí sắt đá tinh thần đấu tranh không
khoan nhượng trước kẻ thù vì lợi ích của
nhân dân, một con người kiên định “không
thể đảo ngược được”.
Hoạt động 3: Giáo viên - Học sinh
- GV hướng dẫn HS nhận thức về các
chính sách cụ thể của chính quyền Gia-cô-
banh lúc này đã thực sự phát huy tác dụng.
Cần có sự so sánh để thấy đây là những chính
sách tiến bộ hơn hẳn thời kì Gi-rông-đanh
nắm quyền, chẳng hạn:
+ Việc chia ruộng thành lô lớn, bán giá
cao thời Gi-rông-đanh khiến nông dân không
thể có đất đai canh tác giờ đây (thời Gia-cô-
banh) sắc lệnh chia đều đất công, ruộng được
kiến châu Âu đe doạ cách mạng.
- Ngày 31-5-1793 quần chúng Pa-
ri nổi dậy, lật đổ phái Ghi-rông-đanh,
GV hướng dẫn HS phân tích những đòi hỏi
từ nhiều phía (tư sản, công nhân, nông dân)
đối với chính quyền Gia-cô-banh lúc này dẫu
chính đáng cũng không thể có điều kiện thực
hiện. Đất nước vừa kết thúc một cuộc chiến
gian khổ, kéo dài với những khó khăn chồng
+ Ban hành lệnh “Tổng động
viên”
+ Xoá nạn đầu cơ tích trữ
- Phái Gia-cô-banh đã hoàn thành
nhiệm vụ chống thù trong, giặc
ngoài, đưa cách mạng đến đỉnh cao.
- Trong lúc cách mạ
ng đang lên,
mâu thuẫn nội bộ đ
ã làm cho phái
Gia-cô-banh suy yếu. Cuộc đảo
chính ngày 27-7-1794 đã đưa chính
quyền vào tay bọn phản động, cách
mạng Pháp thoái trào.
Thời kì thoái trào
- Sau đảo chính, Uỷ ban Đốc
chính ra đời đã thủ tiêu mọi thành
quả của cách mạng.
+ Hiến pháp mới được ban hành
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
chất. Hậu quả chưa được khắc phục. Sự bất
thất bại (1815). Chế độ quân chủ ở
Pháp được phục hồi.
III. Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA
CÁCH MẠNG PHÁP CUỐI THẾ
KỶ XVIII
- Là cuộc cách mạng dân chủ tư
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
không biết ngay cả phải dựa vào giai cấp nào
để áp dụng biện pháp này hay biện pháp
khác”.
GV cần hướng dẫn để HS nhận thức được
rằng, các cuộc đảo chính liên tiếp kể từ sau
thất bại của nền chuyên chính Gia-cô-banh, là
quá trình đi xuống, thể hiện sự tụt lùi của
cách mạng Pháp (Từ Cộng hoà tư sản qua
các bước trung gian trở về quân chủ phong
kiến). Có thể
biểu diễn sự thoái trào của cách mạng Pháp
qua sơ đồ sau:
Gia-cô-banh (Cộng hoà: 6 -1793)
Đốc chính (27-7-1794)
Độc tài (Đế chế 1: 11-1799)
Quân chủ (11 - 1815)
- GV hướng dẫn HS so sánh những thành
quả mà cách mạng Pháp đạt được, đặc biệt
sản
điển hình.
+ Lật đổ chế độ phong kiến cùng
mạng tư sản. (Có thể so sánh với cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ,
cách mạng tư sản Hà Lan, cách mạng tư sản Anh để nhận thức thêm sự đa
dạng về hình thức của cách mạng tư sản trong buổi đầu thời cận đại).