HÓA CHẤT DÙNG TRONG NÔN
NGHIỆP- THUỐC BVTV VÀ PHÂN BÓN


Đạm nitrat với cây lúa nước

HCNN - Phân đạm chủ yếu ở 2 dạng:
Nitrat (NO
3
-
) và Amôn (NH
4
+
). Cây trồng
hấp thu, sử dụng 2 dạng đạm này như
thế nào, sự thất thoát khi bón vào ruộng
lúa ra sao? Các ứng dụng trong sản xuất
phân bón? Đó là những nội dung mà TS
Katja Bogdan thuộc Trung tâm nghiên
cứu Hanninghof của Tập đoàn phân bón
Yara đã trình bày tại cuộc hội thảo mới
đây tại Cần Thơ.
DẠNG AMÔN THẤT THOÁT NHIỀU HƠN
DẠNG NITRAT
Nghiên cứu của Dobermann & Fairhurst
cho thấy, để có năng suất 6T/ha, cây lúa
cần 162kg N/ha, trong đó có 115kg N từ
phân bón, 2kg N từ nước mưa, 5kg N từ
nước tưới và 40kg N từ cố định khí N
2
. Tuy

ruộng. Ban ngày khi tảo quang hợp thì pH
tăng, làm tăng sự mất đạm; ban đêm, lúc
tảo hô hấp thì pH giảm, sự mất đạm cũng
giảm theo. Việc rải phân vào những chân
ruộng cạn, có mật độ thực vật thủy sinh
cao, ánh sáng dối dào có thể làm thất thoát
đến 60% lượng đạm amôn do bay hơi NH
3
.
Quá trình khử Nitrat trong ruộng lúa diễn ra
chậm hơn và xảy ra ở tầng đất khử (cách
lớp đất mặt chừng 0,5 – 1 cm và dày từ 10
– 20 cm), do hoạt động của các vi sinh vật.
Đất càng yếm khí thì quá trình khử diễn ra
càng mạnh, do vậy có một số người tưởng
rằng nếu sử dụng đạm amôn hay urê sẽ
tránh được hiện tượng khử nitrat và từ đó
giảm được sự mất đạm.
Trên thực tế thì sự thất thoát đạm qua con
đường khử Nitrat ít hơn và chậm hơn so
với dạng amôn. Đặc biệt, dạng đạm Nitrat
lại thích hợp cho cây lúa ở giai đoạn cây
cần nhu cầu đạm cao, như giai đoạn làm
đòng, do đó lượng đạm thất thoát qua con
đường khử nitrat là rất ít. Khảo sát của các
nhà khoa học IRRI trên phân urê và
KNO
3
năm 1990 và 1991 cho thấy, sau 11
ngày, 50% lượng phân đạm Amôn bón vào

. Nghiên cứu của Duan năm 2007 cho
biết thêm, chính sự có mặt của NO
3
-
đã
kích thích cây hấp thu NH
4
+
nhiều hơn 20-
30%.
Ngoài ra ở môi trường nhiễm mặn, các
nghiên cứu của nhiều tác giả trên hầu hết
các loại cây đều cho thấy dạng đạm Nitrat
có tác dụng tích cực làm giảm sự hấp thu
Clo, trong lúc dạng Amôn lại làm tăng khả
năng hấp thu Clo, do vậy bón phân đạm
dạng nitrat có bổ sung canxi sẽ giúp giảm
thiểu tác hại của mặn và tăng chất lượng
nông sản.
ỨNG DỤNG TRONG SẢN XUẤT
Mặc dù cần có nhiều nghiên cứu sâu hơn
để giải thích rõ ràng những biểu hiện trên,
nhưng kết quả sơ bộ của những thí nghiệm
đã chứng tỏ việc sử dụng phối hợp giữa 2
dạng đạm Nitrat và Amôn chắc chắn sẽ
mang lại hiệu quả cao hơn so với sử dụng
từng dạng riêng lẻ. Tập đoàn Yara đã tiên
phong trong lĩnh vực này, bằng cách sản
xuất ra những loại phân chứa cả 2 dạng
đạm như nhóm sản phẩm YaraMila,