A. Søc khoÎ
1. Sức khoẻ của người mẹ trong thời kỳ mang thai có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của đứa con đang
nằm trong bụng, cũng như sau khi bé ra đời. Bởi vậy, mỗi bà mẹ cần phải chú ý giữ gìn sức khoẻ cho bản thân
nhất là trong 3 tháng đầu của thai kỳ.
THAI PHỤ NÊN THƯỜNG XUYÊN KIỂM TRA SỨC KHỎE
Trước và trong khi có thai, nhất là 3 tháng đầu của thai kỳ, các bà mẹ nên kiểm tra sức khỏe ít nhất một lần. Thời kì
này, một số thai phụ có các dấu hiệu mệt mỏi, ho, thậm chí sốt, buồn nôn , sợ một số đồ ăn hay thức uống hoặc các mùi
lạ những hiện tượng này được dân gian gọi là “ốm nghén”.
Trên thực tế thì đối với các hiện tượng ốm nghén cho đến nay vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu nào. Do vậy,
thai phụ gặp hiện tượng nghén thông thường thì không cần phải điều trị, nhưng nếu xuất hiện các hiện tượng dưới đây
thì các bà mẹ phải hết sức chú ý:
Âm đạo ra máu: là dấu hiệu của nguy cơ sảy thai. Tuy có một số ít bà mẹ vẫn có kinh sau khi mang thai nhưng cho
dù thế nào, nếu âm đạo ra máu thì thai phụ phải đến thăm khám bác sĩ ngay.
Đau bụng: Thời kì đầu mang thai, bỗng nhiên người mẹ bị đau bụng dữ dội, kèm theo buồn nôn, nôn ọe, thậm chí là
bị ngất hoặc là âm đạo có ra một ít máu. Khi gặp trường hợp này, rất có khả năng bạn bị chửa ngoài dạ con, vì vậy đi
khám bác sĩ là điều cần kíp, không được chậm trễ.
Mất nước: Ở giai đoạn đầu mang thai, nôn ọe là phản ứng bình thường của cơ thể khi progesterone trong máu tăng.
Nhưng nếu bạn bị nôn quá nhiều và có nguy cơ bị mất nước, thì bạn có thể khám và được bác sĩ kê cho bạn thuốc
chống nôn sử dụng được cho phụ nữ mang thai.
PHỤ NỮ MANG THAI VÀ … NHỮNG TỪ "KHÔNG"
Phụ nữ có thai không nên chụp X-quang
Tia X (tia Rơn-ghen) với bước sóng ngắn có thể phát tác mạnh làm thai bị dị dạng, thậm chí dẫn đến sảy thai, tỉ lệ thai
chết lưu cũng rất cao.
Ba tháng đầu mang thai chính là thời gian hình thành nên các cơ quan của thai nhi, trong giai đoạn giữa của thai kỳ, hệ
xương cốt, hệ thần kinh và hệ sinh dục của thai nhi vẫn tiếp tục phát triển.
Vì vậy trong 6 tháng đầu, thai phụ không nên chiếu, chụp X-quang.
Nếu bạn nhất thiết phải chiếu chụp thì hãy chú ý mấy điểm sau
• Cố gắng kiểm tra vào giai đoạn cuối của thai kỳ, lúc này các cơ quan của bé đã phát triển hoàn chỉnh, một
lượng nhỏ tia X sẽ không gây ra những thay đổi ở thai nhi.
• Nếu thai phụ bắt buộc phải chiếu X – quang thì phải tránh phần bụng và chỉ chiếu phần cần kiểm tra. Bạn có
thể hỏi kỹ thuật viên về việc che phủ bụng bằng những tấm chắn chuyên dụng.

đồng thời, bạn cũng phải tăng cường tự giám sát.
Mang thai khi bị tiểu đường
Nhờ có Isilin, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ bị mắc tiểu đường vẫn có khả năng mang thai. Nhưng bệnh này vẫn có thể
có những diễn biến không kiểm soát được trong suốt thai kỳ và cả khi sinh nở.
Người mắc bệnh tiểu đường thường mang thai to hơn khoảng 15%-25% thai của người không mắc bệnh (em bé khi
sinh ra có thể đạt tới 5kg). Thai nhi có tỉ lệ dị dạng khá cao, tỷ lệ sống khi sinh ra lại thấp hơn so với những đứa trẻ
bình thường.
Nếu chẳng may bạn mắc phải bệnh tiểu đường, bạn cũng không nên quá bi quan, lo lắng về những điều bất hạnh có
thể xảy đến với sự mang thai của mình. Trong thời gian mang thai, sự phối hợp chặt chẽ của bà mẹ, bác sĩ sản, bác sĩ
nội trong điều trị, có thể giảm bớt tỉ lệ dị dạng ở thai nhi và tỉ lệ trẻ bị chết khi ra đời.
Hơn nữa, do quá trình trao đổi chất ở thai phụ luôn không ổn định khiến bệnh trở nên khó khống chế. Vì vậy, phụ nữ
có thai bị tiểu đường cần được theo dõi sức khỏe một cách sát sao, để điều chỉnh lượng Isulin cho thích hợp. Trước
ngày dự sinh 3 tuần, thai phụ mắc tiểu đường nên vào viện để được các bác sĩ theo dõi.
Có thể xuất hiện vàng da
Theo số liệu thống kê, khoảng 2/3 chị em xuất hiện hiện tượng gan to ra khi mang thai, một số ít xuất hiện vàng da do
gan bị tổn thương
Có nhiều nguyên nhân gây tổn thương ở gan như:
Do nghén nặng: Gây cản trở đến quá trình trao dổi chất trong cơ thể. Glucoza vì thế không được sản xuất đủ, làm cho
gan bị tổn thương. Các tế bào gan biến tính sẽ gây ra vàng da ở cấp độ nhẹ, thường sẽ giảm và hết đi cùng với triệu
chứng nghén.
Sản giật: các tế bào máu co giật nên một số tế bào gan bị hoại tử gây vàng da.
Gan bị nhiễm mỡ cấp tính: có thể do sự rối loạn trao đổi chất mỡ gây ra. Vàng da do gan nhiễm mỡ cấp thường xuất
hiện từ tuần thai thứ 22. Nếu cơ địa của sản phụ tốt, vàng da loại này sẽ biến mất sau khi sinh con, khi cơ thể không
còn bị những rối loạn do mang thai gây ra.
Cần đề phòng bệnh viêm gan: Thông thường, gan của bạn phải chịu những ảnh hưởng nhất định do quá trình mang
thai đem lại.
Trường hợp nhẹ, gan có xu hướng bị tử cung đội lên phía trên bên phải, gây khó chịu cho thai phụ. Trường hợp nặng,
gan có thể bị viêm, xơ.
Có nhiều kiểu viêm gan: viêm gan virus A, B, C. Viêm gan virus A là bệnh thường gặp trong thời kỳ mang thai. Viêm
gan có thể dẫn đến sảy thai, đẻ non, thai nhi bị dị tật. Viêm gan A còn có thể lây từ mẹ sang con qua nước ối, sữa, tiếp

thế nào là đủ, cách đơn giản nhất, bạn hãy uống sao cho nước tiểu của bạn không bị vàng.
Khó ngủ
Vào quý thứ 3 này, bạn rất dễ mắc phải chứng mất ngủ. Việc cần làm ngay là dừng uống chè hay cà-phê, bởi chúng sẽ
làm chứng mất ngủ của bạn trầm trọng hơn.
Trước khi đi ngủ, bạn có thể ngâm chân nước nóng, uống một ly sữa ấm, mặc quần áo ngủ rộng rãi tùy thuộc vào thời
tiết. Nếu là mùa đông, bạn nên mang tất (vớ), đội mũ nhẹ khi đi ngủ.
Nằm ngủ nghiêng về bên trái sẽ giúp bạn dễ thở hơn và cũng cho bé hoạt động dễ hơn. Nhưng nếu bạn khó ngủ quá,
hãy nằm theo tư thế nào mà bạn cảm thấy dễ chịu nhất. Suy cho cùng, bạn mà dễ chịu, ngủ ngon thì bé cũng sẽ cảm
thấy thoải mái hơn.
Chuột rút
Nguyên nhân: Buổi đêm, bạn có thể giật bắn người vì đau đớn do chuột rút gây ra. Chuột rút, vọp bẻ thường có
nguyên nhân là thiếu vitamin B hoặc thiếu Ma-giê. Có bị chuột rút thì thường thấy có giãn tĩnh mạch.
Cách điều trị
• Tạm thời : Để làm dịu cơn đau, bạn chỉ cần giơ cao chân bị căng cứng lên, sau đó kéo bàn chân về phía người
mình thành một góc 90*. Khi bàn chân được kéo ra vuông góc với cẳng chân, chuột rút sẽ lập tức biến mất.
• Lâu dài : Hãy nói với bác sĩ rằng bạn bị chuột rút, bác sí sẽ kê cho bạn một đợt Ma-giê và cũng có thể kèm
thêm một đợt điều trị tuần hoàn.
Tiểu nhiều
Buổi đêm, bạn có thể phải đi tiểu đến 3,4 lần. Nếu bạn ngại việc đi lại của mình làm ồn người khác, bạn hãy mang một
chiếc bô có nắp vào phòng mình.
Việc tiểu nhiều cũng khiến bạn khát nước, hãy để một chai nước đầu giường, bạn sẽ không phải mất thời gian đi uống
nước, cản trở việc ngủ lại.
Buổi sáng khi ngủ dậy, nếu nước tiểu có màu vàng sậm, bạn không nên lo lắng. Hãy uống nhiều nước vào, nước tiểu
sẽ lại trong ngay thôi.
Đau hố chậu
Vào cuối thai kỳ, em bé đã xoay. Đầu bé tì vào xương chậu đang dần "mở" dẫn đến những cơn đau và khó chịu mỗi
khi bước đi.
Bạn phải làm gì ? thực ra rất khó để giảm cơn đau bởi các bác sĩ luôn tránh kê thuốc giảm đau cho phụ nữ mang thai.
Nghỉ ngơi, tránh đi lại nhiều có lẽ là giải pháp tốt nhất.
Đau lưng, xương cụt, gót chân

• Có máu, chất nhớt chảy ra từ âm đạo.
• Dạ con co bóp mạnh.
• Đau đầu, hoa mắt.
• Đau bụng, cứng ở vùng bụng.
Nếu có các hiện tượng trên người mẹ phải ngừng tập và nằm nghỉ, nếu không thấy đỡ, cần đi gặp bác sỹ.
B. Thai nhi
1. Từ trứng được thụ tinh
Trứng được thụ tinh trong ống dẫn trứng. Do sự vận động của các nhung mao trong lòng vòi trứng, hoạt động của lớp
cơ vòi trứng và sự lưu thông của dịch vòi trứng nên trứng đã được thụ tinh dần dần di chuyển về phía tử cung. Lúc
này, chất dung môi phân giải protein do trứng được thụ tinh tiết ra sẽ phá vỡ màng tử cung, tạo ra một lỗ hổng trên bề
mặt màng trong. Sau khi trứng đã được thụ tinh đi vào niêm mạc tử cung, lỗ hổng trên niêm mạc này sẽ được phục hồi
nhanh chóng và bao bọc trứng ở giữa niêm mạc tử cung. Vậy là, trứng được thụ tinh đã bắt đầu làm tổ, một mầm sống
mới đã hình thành trong cơ thể người mẹ.
Tháng thứ nhất, em bé của bạn lúc này mới chỉ là "phôi thai", dài khoảng 5mm, có kích thước bằng một con nòng nọc.
Đến ngày thứ 20, tim của phôi đã bắt đầu đập. Đến tuần lễ thứ 4 của phôi thai, cơ quan thị giác đã được hình thành
nhưng quá trình hoàn thiện lại rất chậm.
Đến khi phôi thai trở thàng bào thai thực sự
Tháng thứ 2, phôi mầm trở thành một bào thai có kích cỡ của một hạt đậu, xương sống và hệ thần kinh nguyên thủy đã
hình thành. Bào thai đã có một hệ huyết mạch riêng và có thể thuộc một nhóm máu khác với nhóm máu của mẹ.
Những mạch máu trở thành dây cuống rốn và trên phôi mầm những chiếc chồi bé xíu bắt đầu "nảy ra" (khởi thủy của
các chi - chân, tay sau này). Cuối tháng thứ 2, thai dài khoảng 3-4cm, nặng trong khoảng 14-15g. Trên màn hình siêu
âm, bạn đã nhìn thấy em bé cử động được chân, tay.
Tháng thứ 3, Thai nhi dài khoảng 9-12cm, nặng khoảng 90-100g. Mắt, môi, tai của em bé phát triển khiến gương mặt
bước đầu có đường nét. Nội tạng và cơ quan sinh dục dần định hình. Da của thai rất mỏng, gần như trong suốt. Tuần lễ
thứ 11 của thai kỳ, toàn bộ mặt, gan bàn tay, gan bàn chân của bé đã có những cơ cấu da cần thiết cho sự mẫn cảm của
xúc giác. Thai di chuyển tự do trong tử cung, nhưng bạn vẫn chưa cảm thấy sự chuyển động đó.
2. Sự phát triển của bé 3-6 tháng
Bé yêu của bạn trong giai đoạn này tuy còn rất nhỏ bé nhưng đã có hình hài của một con người. Bé ngày một
lớn lên trong cơ thể mẹ, tình cảm của mẹ dành cho bé theo thời gian cũng trở nên sâu sắc hơn. Theo dõi sự phát
triển của bé vừa giúp mẹ nhận biết kịp thời những bất ổn nơi con, vừa là niềm hạnh phúc khi thấy con ngày

Phổi của bé đã tiết ra dịch bôi trơn các túi khí. Nhưng chỉ khi bé được 8 tháng tuổi, phổi của bé mới đủ trưởng thành
để có thể giúp bé hô hấp sau khi ra khỏi bụng mẹ.
Tuần lễ thứ 20, qua màn ảnh siêu âm, bạn đã thấy được những mi mắt của bé khép, mở và có khi thấy con ngươi đưa
sang phía này, phía kia. Khi người ta dùng một nguồn ánh sáng để soi tử cung thì thấy bé có phản ứng di chuyển về
phía có ánh sáng, điện tâm đồ ghi nhịp tim của bé nhanh lên rõ rệt. Điều đó giúp các nhà nghiên cứu có thể khẳng
định: "từ tháng thứ 5, thị giác của em bé đã hoạt động". Tuy được hình thành và đi vào hoạt động từ khá sớm, thị giác
của bé lại thành thục rất chậm. Phải mất một thời gian sau khi ra đời, bé mới có thể nhìn rõ mọi vật và phân biệt được
màu sắc.
Trong thời gian thức, em bé bơi lội liên tục trong bụng mẹ và tỏ ra rất tò mò với những kích thích đến từ bên ngoài.
Những chuyển động đó của bé được mẹ cảm nhận ngày càng rõ rệt.
6 tháng: Mẹ ơi! Mẹ đọc truyện tiếp đi!
Thai nhi lúc này dài khoảng 30cm, nặng gần 600- 700g.
Thân thể của bé dần dần cân đối, lớp mỡ dưới da không phát triển thêm nhiều. Do đó, trông em bé của bạn vẫn gầy
tóp, và nhăn nheo. Da vẫn còn rất mỏng, khi nhìn vào ta sẽ thấy da bé có màu hơi vàng.
Từ thời gian này trở đi, trên bề mặt của da bắt đầu được láng một lớp mỡ, nó có chức năng cung cấp dinh dưỡng cho
da thai, bảo vệ da thai và đến khi ra ngoài thì nó có tác dụng bôi trơn, giúp thai đi qua đường sinh dễ dàng hơn.
Lúc này bé đã lớn, bằng mắt thường có thể nhìn thấy bé di chuyển từ bên này sang bên kia trong bụng mẹ. Bé luôn tỏ
ra rất năng động bằng cách bơi lội và ngó ngoáy liên tục, các cơ của bé nhờ vậy mà ngày càng khỏe hơn. Xương cốt
cũng dần trở nên rắn chắc. Trên phim chụp X quang, có thể nhìn rõ xương hộp sọ, xương sống, xương sườn và xương
tứ chi. Các khớp cũng bắt đầu phát triển khiến cổ dài ra, các chi linh hoạt hơn. Mũi nhô cao lên giúp gương mặt của bé
bắt đầu có đường nét.
Bé khi thức khi ngủ, nhịp sinh học của bé không hoàn toàn trùng với nhịp sinh học của mẹ. Trong lúc ngủ, hai tay bé
cong lại, ôm trước ngực, đầu gối gập sát bụng.
Thính giác lúc này của bé đã thành thục, điều đó giúp bé nghe được nhịp tim mẹ, tiếng róc rách của hệ tiêu hóa và
nhịp thở của mẹ. Ngoài ra, bé còn nghe được âm thanh của thế giới bên ngoài như tiếng còi tàu, tiếng chó sủa Tất cả
trở thành một mớ âm thanh hỗn độn, nhưng trong mớ âm thanh hỗn độn đó, bé có thể phân biệt được giọng nói của
mẹ. Khi mẹ nói, bé nằm yên lắng nghe, nhưng hễ mẹ ngưng không nói nữa thì bé bắt đầu nhúc nhích ngọ nguậy.
3. Em bé của bạn giờ đây đã có hình hài hoàn chỉnh, các cơ quan của bé liên tục hoàn thiện. Bé cũng đã có thể
sống sót ngoài tử cung. Tuy vậy, thời gian ở trong bụng mẹ càng nhiều, bé sinh ra càng khỏe mạnh, sức đề
kháng và tỉ lệ sống sót cao hơn những bé bị đẻ non.

• Da của bé màu đỏ sẫm và được bao phủ và bảo vệ bởi một lớp chất nhầy. Những lông mao nhỏ biến mất, thay
vào đó là lớp mỡ giúp bé không bị cảm lạnh khi chào đời và khiến bé trông mũm mĩm hơn.
• Các móng tay, móng chân đã cứng hơn và mọc dài, thanh mảnh.
• Màng mỏng trên bề mặt của mắt đã bị mắt hấp thu.
Bên trong cơ thể bé, các bộ phận chủ yếu đã sơ bộ hoàn thiện:
• Công năng của dạ dày, ruột, thận đã đạt đến mức độ như sau khi được sinh ra.
• Các cơ quan khác cũng đã sẵn sàng cho cuộc sống ngoài tử cung.
• Sức sống của bé lúc này mạnh hơi nhiều so với thai nhi được 7 tháng. Nếu bé ra đời vào lúc này với sự chăm
sóc hợp lý thì vẫn có thế sống được.
THÁNG THỨ 9 ĐẾN TUẦN 37-40
Tháng này bé tăng cân chậm hơn hai tháng trước. Trọng lượng của bé khi sinh ra khoảng 2,8-3,5kg là tốt nhất. Bé nào
nặng hơn 4kg thì được gọi là trẻ khổng lồ. Bé nhỏ hơn 2,8 kg bị coi là suy dinh dưỡng.
Lớp mỡ dưới da tăng nhiều nên thân người tròn lẳn, ít nhăn nheo hơn. Lông tơ cũng ít đi, da chuyển màu đỏ hồng,
móng tay mọc nhanh ngang đến đầu ngón.
Ngôi thai đã ổn định. Thai ngôi đầu là dễ sinh nhất, những ngôi thai khác (vai, mông) có thể gây bất lợi cho cuộc
chuyển dạ.
Bé ít cựa quậy, ít đạp hơn lúc trước bởi vì bụng mẹ đã quá chật chội. Sự chật chội, gò bó ấy đôi khi khiến bé khó chịu
khiến bé tung những cú “trời giáng” lên thành bụng của mẹ. Bằng mắt thường, người ta cũng có thể thấy thành bụng
của mẹ nhô lên mỗi khi con đạp.
Các hệ cơ quan đã hoàn thiện và sẵn sàng cho thử thách đầu đời của bé: “cuộc sống ngoài tử cung”.
Cuối giai đoạn này (tuần 37-40) là thời kỳ chín muồi, thai đòi ra khỏi bụng mẹ.
Quá trình mang thai không hoàn toàn kéo dài đúng 9 tháng 10 ngày, mà có thể kết thúc sớm hơn, hoặc kéo dài hơn 3-7
ngày.
Thường thì qua siêu âm, mức độ canxi hóa của nhau thai sẽ cho biết bé đã sẵn sàng hay chưa với cuộc sống ngoài
bụng mẹ.
C. MÑ
1. Những chuyển hoá ở cơ thể Thai phụ trong ba tháng đầu
Khi biết em bé đang phát triển trong cơ thể mình, phần lớn chị em, đặc biệt là những ai lần đầu mang thai, sẽ
xuất hiện nhiều xúc cảm. Tâm trạng vừa hồi hộp, hào hứng, mong ngóng bên cạnh những nỗi lo âu, phiền
muộn luôn thường trực ở họ.

ra từ âm đạo, bạn cần tới ngay bác sĩ để được thăm khám và hướng dẫn cụ thể. Sẩy thai rất thường xảy ra trong 3
tháng đầu này. Nhưng sang đến tuần thứ 12 (cuối tam cá nguyệt thứ nhất), nguy cơ bị sẩy thai sẽ được giảm thiểu. Đây
cũng là thời điểm thích hợp để bà mẹ tương lai có thể ngắm nhìn lần đầu tiên thiên thần bé bỏng của mình qua màn
ảnh siêu âm.
2. Sự phát triển của mẹ 3- 6 tháng
Đến quý hai, mọi khó chịu của những ngày đầu mang thai đã không còn nữa, bạn chợt thấy mình sung mãn
hơn cả về thể chất lẫn tinh thần. Lúc này, trông bạn đã ra dáng một bà bầu thực thụ. Cảm giác tự hào khi vuốt
ve bụng mình trước gương là cảm xúc thường gặp ở những ai lần đầu làm mẹ. Hãy tận hưởng những giây phút
vui vẻ, dễ chịu của giai đoạn này. Bởi sau đó 3 tháng, khi em bé to lên nhiều, bạn sẽ gặp phải những khó chịu
mới đấy!
4 tháng
Bước vào tháng 4 này, hiện tượng nghén mất dần. Một ngày nào đó, khi thức giấc bạn sẽ ngạc nhiên vì không còn
thấy buồn nôn nữa, bạn bỗng ăn khỏe hơn, và bắt đầu tăng cân.
Bạn đã có thể cảm thấy sự chuyển động của em bé trong bụng mình. Cảm nhận «thai máy» quả là một hạnh phúc vô
bờ đối với ai được lần đầu làm mẹ. Tuy vậy, nếu nhau thai của bạn bám ở mặt trước của tử cung, bạn sẽ chậm cảm
thấy thai máy hơn và có khi bạn sẽ không biết thai máy như thế nào nữa.
Bắt đầu từ thời kỳ này, mỗi lần đi khám thai cho tới trước khi sinh, các bác sĩ đều phải đo chiều cao tử cung (tức là đo
khoảng chiều dài bắt đầu từ giữa xương mu cho đến chỗ lùm lên của bụng dưới). Độ dài này là căn cứ để phán đoán
độ lớn của tử cung. Nếu em bé phát triển bình thường, tử cung của người mẹ lúc này sẽ trở nên lớn hơn và bắt đầu lộ
bụng.
Bé trong bụng có nhiều chỗ để bơi lội và "ngoáy ngó" dễ dàng. Bạn có thể yêu cầu bác sĩ siêu âm cho mình nếu bạn
rất háo hức được nhìn thấy bé yêu. Hơn nữa, siêu âm sẽ giúp bạn nắm rõ tình hình phát triển của con để từ đó điều
chỉnh chế độ dinh dưỡng cho phù hợp.
Tháng này cũng như hai tháng tiếp theo, tốc độ tăng cân tiêu chuẩn của bà bầu là: 2-2,5kg/tháng.
5 tháng
Cơ thể của bạn đã tròn trịa lên nhiều, vì vậy bạn nên mặc những bộ đồ rộng, thoáng hơn để tiện cho việc đi lại và sinh
hoạt hàng ngày. Những bà mụ kinh nghiệm đã có thể nhìn bụng mà đoán giới tính em bé của bạn.
Núm vú bạn lúc này sẽ cương cứng, rốn bắt đầu lồi ra, lúc này chiều cao của tử cung khoảng 15-18cm và thể tích to
bằng đầu trẻ sơ sinh.
Thỉnh thoảng bạn sẽ có cảm giác tim đập loạn nhịp, hụt hơi, khó thở. Có lúc bị táo bón, bụng như trĩu xuống. Xét

Tới quý 3 này, cơ thể của bạn đã trở nên nặng nề: dáng đi lặc lè, bụng rạn, đau lưng và các khó chịu khác sẽ
khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, bạn mong sao sớm tới ngày khai hoa nở nhụy.
Tháng thứ 7: bụng tiếp tục to lên trông thấy.
Những vết rạn da: Bắt đầu tam cá nguyệt thứ 3, cơ thể của bạn đã rất tròn trịa. Ngực bạn to lên rất nhiều so với trước,
thậm chí có thể xuất hiện những vết rạn da ( những vết rạn màu hồng hoặc đỏ thẫm ở mông, đùi, ngực, bụng của bạn).
Giãn tĩnh mạch: Em bé to ra sẽ chèn ép vào tĩnh mạch chủ dưới, cản trở sự lưu thông máu về tim. Máu bị ứ lại khiến
các tĩnh mạch dưới bị căng ra, do đó phụ nữ mang thai những tháng cuối thường bị giãn tĩnh mạch. Giãn tĩnh mạch
không ảnh hưởng tới sức khỏe người phụ nữ, nó chỉ làm giảm thẩm mỹ của đôi chân bạn.
Táo bón và tiểu nhiều: Cũng do tử cung chèn ép trực tràng và bàng quang nên nhiều bạn rất hay buồn tiểu, và bị táo
bón. Nếu táo bón kéo dài rất dễ dẫn đến trĩ.
Các triệu chứng khác: Cuối tháng thứ 7, đầu tháng thứ 8, bạn bắt đầu có triệu chứng mỏi lưng và sườn, chuột rút ở bắp
chân, hoa mắt phần trên rốn cũng hơi lồi lên, bạn cảm thấy bụng mình rất nặng nề.
Bên trong cơ thể bạn, tử cung ngày càng lớn. Hết tháng thứ 7, tử cung cao khoảng 24-28cm (đáy tử cung trên rốn 3
đốt ngón tay).
Tháng thứ 8: những cú "đánh" ra trò.
• Khi bé đạp hay đấm, thậm chí xoay người, bạn cũng cảm nhận được rất rõ. Có khi bạn còn thấy bụng mình nhô lên,
méo đi hoặc lệch hẳn về một bên. Những cú đạp của bé đôi khi còn làm cho bạn cảm thấy đau nhói. Đáy tử cung lúc
này đã lên đến khoảng giữa của rốn và tim. lớn khoảng 29cm.
• Tử cung to lớn, gây khó chịu tới :
- Ruột, dạ dày và bàng quang, nên phụ nữ mang thai cảm thấy ăn không ngon miệng, đi tiểu rắt và rất dễ mắc bệnh
viêm thận, viêm bể thận.
- Gan bị chèn ép, gây cho bạn cảm giác khó chịu, tưng tức ở bụng phía trên, bên phải.
- Hệ cơ xương: Bạn sẽ cảm thấy cơ thể nặng nề, thường bị nhức mỏi chân và lưng. Nếu ngồi hoặc đứng lâu, lưng của
bạn sẽ trở nên đau buốt.
• Nám da: Do ảnh hưởng của hormon, một số người có các vết rám hoặc tàn nhang trên miệng, tai, má
• Sạm da: cổ, xung quanh núm vú, bụng dưới, lưng và cửa mình cũng ngày càng có màu sẫm hơn.
• Tư thế nằm của bạn sẽ không còn như trước nữa. Nằm ngửa sẽ khiến bạn khó chịu. Nếu nằm lâu, bạn sẽ bị khó thở,
máu dồn lên khiến mặt bạn đỏ và có cảm giác tưng tức.
Tháng thứ 9: Mệt mỏi và khó chịu.
Bụng của bạn bắt đầu tụt xuống, dáng đi lặc lè như chim cánh cụt.

Bài tập 1: Thở ngực chậm
Khi thấy cổ tử cung mở 2-6 cm, cơn co diễn ra trong khoảng 20-25 giây, tần số thưa, khoảng cách giữa các cơn co dài
(khoảng 4-5 phút xuất hiện một cơn), bạn hãy thở ngực chậm để giữ sức và lấy nhiều oxy cho hai mẹ con
Cách tiến hành: Bắt đầu cơn co, hãy hít thật sâu không khí qua mũi vào tận đáy phổi và thở ra bằng miệng để đẩy hết
thán khí ra.
Nếu thực hiện đúng, bạn sẽ thở khoảng 9-11 lần/phút
Bài tập 2: Thở ngực nông
Khi cổ tử cung mở 6-8 cm, các cơn co lúc này diễn ra mau hơn, mạnh hơn, kéo dài hơn (40- 50 giây/cơn), khoảng
cách giữa các cơn khoảng 3 phút/ lần. Lúc này cơn đau tăng, nếu không ngồi được thì bạn có thể đứng
Cách tiến hành:
• Khi bắt đầu cơn đau, hãy hít một hơi thật sâu qua mũi rồi thở ra bằng miệng.
• Sau đó thở ngắn qua miệng, nhịp thở ngắn dần theo mức tăng của cơn đau.
• Khi cơn đau đạt đỉnh điểm hơi thở nhanh, gấp, nối tiếp nhau.
• Khi cơn đau giảm, chuyển thở ngắn giống ban đầu.
• Hết cơn đau, hít thật sâu rồi thổi ra và cân bằng khí.
(Cách cân bằng khí: lấy hai tay chụm lại đặt dọc trước mũi miệng thổi dài hơi và hít không khí trong tay mình).
Khi tập thở kiểu này bạn sẽ cảm thấy hơi mệt, chóng mặt nhưng đây là hiện tượng sinh lí bình thường, không cần lo
lắng.
Bài tập 3: Thở ngắn- nhanh- nông
Khi cổ tử cung đã mở 8- 10 cm, đầu thai nhi tụt xuống, làm chèn ép vào bàng quang, và trực tràng nên cảm giác đầu
tiên của người mẹ là muốn rặn. Cơn đau dồn dập, rất mạnh (2-3 phút/cơn), cơn co kéo dài 50- 55 giây.
Khi này, bạn càng phải bình tĩnh hơn, thở để tránh rặn non có thể gây phù nề cổ tử cung gây khó khăn cho cuộc đẻ.
Cách tiến hành: Khi cơn co bắt đầu, hãy thở 3 lần bằng hơi thở ngắn, đến hơi thở thứ 4 thì thổi mạnh. Lặp lại 4 lần
như vậy, lần thứ 5 thì hít vào, thổi ra từ từ. Sau đó cân bằng khí.
Lưu ý: Khi tập 3 bài tập trên, bạn cần áp dụng tư thế ngồi nghỉ của bà bầu đó là: Hai chân khoanh tròn trước mặt,
không chân nào đè vào chân nào, đầu, lưng thẳng, hai vai xuôi, hai tay đặt nhẹ lên gối.
Nên ngồi tập nơi yên tĩnh và thoáng khí.
Bài tập 4: Thở khi rặn đẻ
Ngồi trên sàn, hai chân gấp lại thành hình chữ V ngược, hai bàn chân mở rộng, hai bàn tay luồn qua mặt ngoài đùi và
ôm lấy đùi.

Bữa tối nên cho trẻ ăn hơi nhạt, ví dụ: cơm nát, mì sợi, bánh nhân rau, rau cải, súp…, chất dinh dưỡng chiếm khoảng
30% tổng số lượng thức ăn cả ngày. Đồng thời cũng cần phải chú ý không nên cho trẻ nhỏ ăn quá no vào buổi tối, vì
nó ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ, làm cho trẻ ngủ không ngon.
Khẩu phần dinh dưỡng của trẻ 2-3 tuổi
Theo nghiên cứu của tổ chức nông nghiệp hoa kì (USDA), cho thấy rằng trẻ từ 2 đến 3 tuổi cần khẩu phần ăn bằng 2/3
khẩu phần ăn của người lớn. Cụ thể là:
Tinh bột: 6 phần mỗi ngày. Tinh bột có chứa chất xơ (hỗ trợ hệ thống tiêu hóa) và các loại đường phức (cung
cấp năng lượng kéo dài). Hơn nữa, tinh bột còn chứa các loại vitamin B, và một số ngũ cốc chế biến sẵn sẽ cung cấp
nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết. Đối với các bé từ 2-3 tuổi, mỗi phần tinh bột bằng:
• 2/3 lát bánh mì.
• Tương đương 2 chiếc bánh quy vuông.
• Hoặc 1/3 bát cơm hoặc mì sợi.
• Hoặc 1/3 bát cháo yến mạch.
•
Thực đơn tham khảo cho bé 2-3 tuổi
Thứ 2
Bữa sáng: cháo gạo, bánh nhân trứng.
Bữa trưa: cơm mềm, thịt băm xào cà rốt, canh rau cao với tôm khô.
Bữa chiều: sữa bò, bánh.
Bữa tối: thịt băm nấu với rau cải và mì.
Thứ 3
Bữa sáng: sữa bò, bánh bao nhân tương hoa quả.
Bữa trưa: bánh nhân đậu, 1 chén nhỏ cháo gạo, gan lợn xào với dưa chuột.
Bữa chiều: hoa quả, bánh.
Bữa tối: cơm mềm, rau cải xào nấm hương, canh bí đao nấu tôm nõn.
Thứ 4
Bữa sáng: cháo bắp, bánh rán, trứng.
Bữa trưa:cơm mềm, cá hồng chiên, rau chiên, canh cà chua trứng gà.
Bữa chiều: sữa đậu nành, bánh quy.
Bữa tối: bánh bao, giá xào, canh rau nấu thịt viên .